• Traàn Hoaøi Thö
• Traàn Q. Thoaïi
• Thö Quaùn Baûn Thaûo
• Phaïm Vaên Nhaøn
• Cao Vò Khanh

Thö Quaùn Baûn Thaûo Taäp Moät

Vaân laø ngöôøi khaùch cuoái cuøng böôùc xuoáng xe lam, khi chieác xe döøng laïi gaàn cuoái con doác. Maët trôøi ñaõ xuoáng thaáp  beân kia raëng nuùi xa, chæ coøn nhìn thaáy lôø môø moät maøu ñen saãm. Ngöôøi taøi xeá xe lam saép söûa cho xe quay trôû laïi ñeå  veà phoá, coøn noùi vaøi lôøi vôùi Vaân:

" Coù leõ roài coâ cuõng phaûi tìm moät ngoâi nhaø naøo ñoù ñeå troï qua ñeâm. Giôø naøy quaân y vieän chaéc khoâng cho thaêm bònh  ñaâu."

Vaân noùi lí nhí nhöõng lôøi caùm ôn , roài ñöùng qua beân veä ñöôøng nhìn veà phía coång quaân y vieän. Beân trong nhöõng daõy  nhaø xaây baèng gaïch ñaõ leân ñeøn, döôùi nhöõng taøn caây baøng raäm raïp, che khuaát. Nhìn aùnh saùng cuûa nhöõng ngoïn ñeøn  vaøng voït trong khuoân vieân bònh vieän laøm Vaân muoán khoùc. Nhöõng daõy nhaø gaïch ñoù khoâng caùch xa choã Vaân ñöùng laø  bao. Nhöng sao Vaân thaáy xa quaù. Moät khoaûng caùch thaät söï gaàn, gaàn laém, nhöng chaéc chaén nhöõng ngöôøi lính gaùc  khoâng cho Vaân vaøo beân trong nhöõng daõy nhaø gaïch ñoù ñöôïc, theo nhö lôøi ngöôøi taøi xeá xe lam noùi. Anh ñang naèm ôû  ñaâu theá, haõ Kính? Anh coù bieát em ñang ñöùng moät mình beân veä ñöôøng naøy khoâng.

Theá roài nhöõng gioït nöôùc maét  buoàn tuûi laên nheï treân ñoâi maù laïnh bôûi nhöõng côn gioù bieån thoåi thoác leân ñoài vaøo buoåi toái. Xa hôn, nhöõng aùnh ñeøn  caâu nhö moät thaønh phoá noåi ñang leân ñeøn, trong vuõng ñeâm baát taän cuûa bieån khôi. Gioù ñeâm laïnh. Trôøi thaät söï ñaõ toái  haún. Ngöôøi taøi xeá xe lam noùi theâm:

" Traän ñaùnh vöøa roài lôùn laém, coù caû phi cô yeåm trôï. Nghe noùi lính mình cuõng cheát vaø bò thöông cuõng nhieàu. Tröïc  thaêng taûi thöông lieân tuïc trong ngaøy, coâ aï. Coù leõ. Nhöng duø gì thì coâ cuõng phaûi tìm nhaø troï qua ñeâm. Saùng hoâm sau  môùi thaêm ñöôïc."

" Choàng toâi bò thöông trong traän ñaùnh vöøa qua ñoù."

Noùi xong, Vaân quay ñi, böôùc qua beân kia ñöôøng . Caâu noùi cuûa naøng nhanh, nhö muoán daáu nhöõng gioït nöôùc maét  laïi saép öùa ra. Ngöôøi taøi xeá buoâng tieáng:

" Vaäy sao. Toäi nghieäp."

OÂng ta noùi xong, tieáng maùy xe lam ruù maïnh chaïy xuoáng doác. Nhöõng böôùc chaân cuûa Vaân thaät chaäm chaïp treân maët  ñöôøng nhöïa. Nhöõng böôùc chaân nhö ngaøy naøo Kính ñaõ veà pheùp, laàn naøo cuõng tôùi tröôøng chôø Vaân daïy xong ñöa veà  nhaø, nhöng chöa moät laàn daùm vaøo nhaø. Ñöùng tröôùc ngoõ nhaø Vaân, roài laïi ñi. Nhöõng böôùc chaân ñi cuûa hai ngöôøi  thaät chaäm beân caïnh ñaùm hoïc troø nhoû cuûa Vaân . Nhöõng tieáng noùi vaø nuï cöôøi hoàn nhieân cuûa treû thô laøm hai ngöôøi  vui laây. Nhöng hoâm nay,cuõng töøng böôùc chaân thaät chaäm treân maët ñöôøng nhöïa, nhöng sao nghe coâ ñôn quaù ñoãi.  Coång bònh vieän ñaây roài. Ngöôøi lính gaùc hoûi:

" Coâ tìm ai?"

" Toâi ñi thaêm choàng."

" Choàng coâ laø nhaân vieân bònh vieän ?"

" Daï khoâng. AÛnh môùi bò thöông ñaâu tuaàn qua, ñöa veà ñaây. Toâi coù theå vaøo thaêm choàng toâi ñeâm nay ñöôïc khoâng,  thöa anh?"

Vaân vöøa noùi vöøa laáy tôø tôø giaáy ñaùnh ñieän tín ñöa cho ngöôøi lính gaùc xem.

" Sau naêm giôø chieàu, khoâng cho ai vaøo thaêm nöõa. Coâ coù theå chôø qua ngaøy mai roài haõy thaêm."

Nghe ngöôøi lính noùi, nöôùc maét laïi öùa ra laàn nöõa. Töï nhieân Vaân nghó: Maày lì laém maø, Vaân. Trong nhaø ai cuõng noùi  maày laø ñöùa con cöùng ñaàu cöùng coå nhaát, sao baây giôø maày meàm loøng theá? Hôû moät chuùt laø nöôùc maét chaûy ra. Hình  nhö naèm ñaâu saún beân bôø khoùe. Keå töø luùc maày nhaän ñöôïc böùc ñieän tín noùi choàng maày bò thöông ñang ñieàu trò taïi  quaân y vieän. Böùc ñieän tín ñoù laøm cho maày khoùc heát bao nhieâu nöôùc maét roài. Töôûng khoâng coøn nöôùc maét nöõa ñeå  maø khoùc. Con nhoû Ty chôø chò khoùc xong, môùi hoûi:

" Khi naøo thì chò ñi ?"

" Ngaøy mai. Ñoùn chuyeán xe sôùm, ñi cho kòp."

" Kòp hay khoâng cuõng phaûi chôø lính môû ñöôøng, xe môùi daùm ñi. Thôøi buoåi naøy khoù khaên laém. Ñöôøng xaù bò ñaép moâ  hoaøi. Ngaøy mai em ñi vôùi chò."

" Thoâi. Mi ôû nhaø vôùi maï. Tao ñi moät mình cuõng ñöôïc."

" Chò ñi moät mình nguy hieåm laém. Coù em cuõng ñôõ hôn."

" Chaúng sao ñaâu. Choã aûnh ñoùng quaân nguy hieåm gaáp boäi, tao coøn tôùi ñöôïc maø."

Theá roài, Vaân ñoùn chuyeán xe ñoø sôùm ñeå ñi . Naøo ngôø xe chaïy ñaâu vaøo khoaûng hôn hai möôi caây soá thì ngöøng laïi.  Coù nhieàu xe ñoø bò chaän laïi phía tröôùc. Treân xe haønh khaùch nhoán nhaùo.

"Caùi gì theá, coù du kích chaän xe phía tröôùc  sao ?".

" Khoâng ñaâu, chaéc laïi ñaùnh nhau ñaáy. Nhöng sao khoâng nghe coù tieáng suùng noå" . Moät oâng khaùch noùi.

" Baø  con naøo coù giaáy tôø lính, daáu ñi. Coi chöøng khoå thaân ñoù nghe".

Tieáng noùi cuûa ngöôøi lô xe ñoø laøm haønh khaùch treân  xe aâu lo. Moät ngöôøi thanh nieân ngoài beân caïnh Vaân noùi nhoû:

" Chò laøm ôn giöõ duøm nhöõng giaáy naøy cho toâi".

Vaân  noùi:

" Lôõ hoï baét vaøo röøng, toâi laïc anh thì sao?".

" Coù KBC cuûa toâi, chò gôûi veà ñoù cho toâi cuõng ñöôïc".

Vaân nheùt voäi  nhöõng giaáy tôø cuûa ngöôøi thanh nieân vaøo trong aùo nòt vuù, thaûn nhieân. Baø giaø cuõng ngoài beân caïnh Vaân thôû daøi:

" Khoå  quaù, thôøi buoåi gì laï, ñi thaêm con chaùu ôû xa, ra ñöôøng cuõng coøn sôï ñuû thöù".

Chieác xe ñoø döøng laïi quaù laâu beân veä ñöôøng. Nhieàu chieác xe phía tröôùc noùi chuyeàn xuoáng, Vaân môùi hay laø phía  tröôùc ñöôøng bò ñaép moâ, khoâng xe naøo daùm qua, phaûi chôø lính tôùi gôõ maáy quaû mìn choân döôùi ñaát roài môùi daùm cho  xe chaïy. Haønh khaùch treân xe thôû phaøo. Khoâng phaûi du kích ra chaän xe baét ngöôøi voâ röøng luïc soaùt. Ngöôøi thanh  nieân ngoài caïnh Vaân nhôø giöõ nhöõng giaáy tôø khi naõy, ngoài nhìn ra khung cöûa xe, ñöa tay nhoå nhöõng sôïi raâu treân  caàm. Moät haønh khaùch khaùc noùi:

" Töôûng ñaâu laïi coù du kích chaän xe phía tröôùc. Thaät khoå".

Cuõng vì theá maø xe vaøo thaønh phoá treã. Beán xe thöa thôùt, may sao coøn chuyeán xe lam cuoái cuøng chaïy veà höôùng  bònh vieän naèm treân moät ngoïn ñoài. Gioù bieån thoåi leân nghe maùt. Nhöng sao loøng naøng thaáy boàn choàn quùa ñoãi. Ñeå roài, nhö ngöôøi taøi xeá noùi : Coâ phaûi tìm moät nhaø troï naøo ñoù ñeå nguû qua ñeâm. Ñang phaân vaân tröôùc coång bònh vieän  khoâng bieát nhaø troï ôû ñaâu maø tìm, phaûi chi coù con nhoû Ty ñi theo thì ñôõ bieát maáy. Duø gì coù hai chò em vaãn coøn  hôn. Vaân ñònh böôùc qua beân kia ñöôøng tìm nhaø troï hay cöù thaû boä ñi cho heát ñeâm, nhö nhöõng laàn coù Kính veà. Haõy  töôûng töôïng nhö theá ñeå maø ñi, coù leõ roài ñeâm qua mau cuõng khoâng chöøng. Moät ngöôøi lính trong ñoàn canh, noùi voïng ra:

" Coâ ôi ! Chôø toâi ñöa coâ vaøo ôû taïm trong nhaø naøy ñeå truù qua ñeâm. Coù nhieàu vôï con lính mình môùi tôùi nuoâi choàng  maáy hoâm nay. Ñaøn baø con gaùi ñi ñeâm nguy hieåm laém."

" Caûm ôn , anh." Vaân noùi, roài laïi coá daáu nhöõng gioït nöôùc maét.

Ngöôøi lính laïi noùi:  " Tuaàn qua ñaùnh lieân tuïc, maø laïi ñaùnh lôùn. Lính mình bò thöông cuõng nhieàu, coâ aï."

Ngoâi nhaø troï chæ laø moät caên nhaø goã, maùi toân. Tröôùc hieân coù keâ theâm moät haøng gheá döïa saùt vaøo töôøng, coù leõ ñeå  duøng cho khaùch troï ngoài hoùng gioù maùt töø bôø bieån phía beân kia quaân y vieän thoåi tôùi. Hay cuõng coù theå ñeå cho nhöõng  ngöôøi tôùi nuoâi bònh ngoài nhìn qua quaân y vieän, maø trong ñoù coù thaân nhaân cuûa mình ñang naèm ñieàu trò. Ngöôøi lính  giôùi thieäu Vaân vôùi ngöôøi chuû ngoâi nhaø. Nhìn baø coù veû ñaãy ñaø, vaø bình thaûn. Hình nhö baø quen vôùi söï ñau khoå cuûa  nhöõng ngöôøi coù thaân nhaân ñang naèm trong bònh vieän. Sau lôøi giôùi thieäu cuûa ngöôøi lính , ngöôøi chuû nhaø chæ cho Vaân  caùi giöôøng goã coøn troáng keâ gaàn taám pheân vaùch laøm baèng vaùn eùp, maø sau taám vaùch ñoù laø nhöõng caùi loø naáu ñuû loaïi  baèng ñaát nung mua döôùi chôï, hay nhöõng vieân gaïch keâ taïm duøng laøm loø.   Beân kia ñöôøng, tieáng keûng trong bònh vieän ñaùnh leân. Vaân xem ñoàng hoà, môùi ñoù maø ñaõ hôn taùm giôø ñeâm roài. Nhöng  ngoâi nhaø troï vaãn coøn caùi oàn aøo cuûa nhöõng ngöôøi ñi nuoâi choàng, nuoâi con naáu nöôùng. AÙnh saùng ngoïn ñeøn treo treân  traàn nhaø cuõng chæ vöøa ñuû saùng cho moïi söï sinh hoaït trong ñeâm. Vaân nhö caûm thaáy meät sau moät ngaøy ñi ñöôøng,  naèm xuoáng treân chieác giöôøng goã maø baø chuû nhaø vöøa chæ. Cuõng hay, trong nhaø troï naøy toaøn ñaøn baø, coù nhöõng  ngöôøi coøn treû nhö Vaân. Taát caû ñeàu laø vôï con cuûa nhöõng ngöôøi lính baát haïnh töø moät chieán tröôøng naøo ñoù, bò  thöông ñem veà ñaây.

Moät ngöôøi ñaøn baø ñöùng tuoåi, treân göông maët giaø vì nhieàu veát nhaên, nhìn Vaân hoûi:

" Coù leõ chaùu meät. Ñi ñöôøng sao xe tôùi treã vaäy. AÊn uoáng gì chöa?"

" Daï chöa. Ñöôøng bò ñaép moâ baùc aï. Chaùu xin loãi baùc phaûi naèm moät chuùt."

" Chaúng coù sao ñaâu. Chaùu cöù töï nhieân. Naèm nghæ meät moät chuùt roài aên côm vôùi baùc."

Nhìn ngöôøi ñaøn baø , Vaân caûm thaáy an taâm . Naèm nghæ moät ñoåi, Vaân thaáy ngöôøi tónh laïi ñoâi chuùt. Ngoài daäy gôïi chuyeän vôùi ngöôøi ñaøn baø coù göông maët troâng nhaân töø nhö meï cuûa Vaân ôû nhaø:

" Xin loãi baùc thöù maáy. Cho chaùu goïi."

" Naêm. Tao thöù naêm. oâng baø giaø ñaët teân tao thöù Naêm luoân cho deã goïi. Coøn chaùu?"

" Daï. Chaùu teân Vaân."

" Truøng teân vôùi con gaùi baùc. Nhöng noù cheát roài. Cheát caùch ñaây hôn hai naêm."

Roài baø keå: Chuyeän buoàn laém chaùu aï. Noù ñaïp xe ñi daïy hoïc. Buoåi saùng ngang qua toøa Tænh thì bò phaùo kích. Noù cuøng vôùi nhieàu ngöôøi khaùc nöõa naèm cheát beân caïnh vöôøn hoa lôùn cuûa thaønh phoá. Baùc nhôù ngaøy ñoù, ngaøy maø hoa voâng ñoàng trong vöôøn hoa thaønh phoá nôû roä. Cho neân naêm naøo hoa voâng nôû, baùc ñem nhang ñeøn tôùi ñoù van vaùi cho con gaùi baùc trôû veà nhaø. Traùi ñaïn phaùo quaù aùc laøm cho noù hoàn phi phaùch laïc roài. Toäi nghieäp, noù ñaâu bieát ñöôøng veà nhaø nöõa chaùu. Baø vöøa noùi vöøa chaäm nöôùc maét. Vaân thaáy buoàn voâ cuøng. Cuoäc chieán tranh naøy coù chöøa ai ñaâu. Nhöõng ngöôøi lính ngoaøi maët traän khoâng noùi laøm gì tröôùc laèn teân muõi ñaïn. Coøn ngöôøi daân, cuõng chaúng bieát soáng cheát khi naøo. Nhö con gaùi cuûa baùc Naêm, truøng teân vôùi naøng, sao laïi nhaän caùi cheát thaûm thöông nhö theá? Maø laïi laøm ngheà daïy hoïc nhö naøng. Vaân gôïi chuyeän:

" Baùc ñi nuoâi baùc trai?"

" Baùc trai naøo ñaâu, oång cheát laâu roài. Baùc ñi nuoâi thaèng con trai lôùn cuûa baùc. Anh cuûa con Vaân"

" Coøn vôï con aûnh ñaâu, khoâng ñi. Baùc giaø caû phaûi laën loäi."

" Vôï con gì noù, chaùu. Haêm saùu haêm baûy tuoåi roài, baûo noù laáy vôï noù khoâng chòu töø luùc ra tröôøng cho ñeánbaây giôø. Laàn naøo thuùc noù, noù cuõng noùi sôï ngöôøi ta ôû goùa. Cho neân maáy naêm roài coù chòu laáy ai ñaâu. Baây giôø noù bò thöông, baùc phaûi ñi nuoâi . Coøn chaùu ?"

" Chaùu ñi nuoâi choàng."

" Bò thöông laâu chöa? Khu naøo ?"

" AÛnh bò tuaàn tröôùc, naèm ôû Khu A."

" Khu ñoù naëng ñoù chaùu. Thaèng con baùc cuõng naèm khu A. Cöa maát moät chaân."

" Haû ! Khoâng bieát choàng chaùu coù sao khoâng. Laäy trôøi" .

Vaân vöøa noùi, vöøa choàm tôùi trong noãi aâu lo. " Moâ Phaät. Noù coøn soáng laø phöôùc ñöùc oâng baø laém roài, chaùu ôi."  Noù coøn soáng laø phöôùc ñöùc oâng baø roài chaùu ôi. Caâu noùi cuûa baùc Naêm coù leõ gaàn gioáng nhö traêm nghìn ngöôøi ñaøn baø khaùc coù con, coù choàng ñang tham döï ngoaøi maët traän. Coøn soáng laø phöôùc ñöùc oâng baø ñeå laïi. YÙ nghó sao nghe ñôn giaûn quaù. Coøn maát maùt nhöõng gì treân cô theå cuûa ngöôøi thaân, ñoái vôùi thaân nhaân, hoï khoâng nghó tôùi nhöõng caùi ñau ñoù. Mieãn laøm sao coøn soáng trôû veà, duø cho coù cuït tay hay cuït chaân hay laø gì gì ñi nöõa thì cuõng chaúng sao. Coù ngöôøi ñaøn baø naøo treân theá gian naøy chòu ñöïng moät söï to lôùn nhö ngöôøi ñaøn baø Vieät nam trong cuoäc chieán naøy khoâng.

Moät noãi buoàn naøo trong bao nhieâu noãi buoàn ñang xoaùy vaøo Vaân, maø vôùi ñeâm nay, phaûi chôø cho tôùi möôøi giôø saùng mai theo nhö ngöôøi lính nôi ñoàn canh noùi, Vaân môùi ñöôïc vaøo thaêm choàng. Anh coù bieát khoâng, Kính. Em ñang ôû ñaây, trong ngoâi nhaø troï chæ caùch choã anh naèm ñieàu trò moät con ñöôøng. Nhöng sao ngaên caùch xa ngaøn truøng theá naøy.  Veát thöông treân ngöôøi anh coù bò naëng laém khoâng, khi nghe baùc Naêm noùi khu A laø khu cuûa bònh nhaân bò naëng. Ñöùa con cuûa baùc bò cöa maát moät chaân. Coøn anh thì sao? Laïy Trôøi. Laäy Phaät. Laäy Chuùa. Laäy taát caû nhöûng ngöôøi khuaát maët, khaát maøy cheát trong khu bònh vieän cho anh ñöôïc bình yeân .

Vaân ngoài boù goái treân chieác giöôøng goã, khoâng sao nguû ñöôïc, troâng trôøi mau saùng. Baø Naêm noùi:

" Chaùu phaûi naèm xuoáng maø nghó. Khoâng theå thöùc suoát ñeâm ñöôïc. Coøn phaûi giöõ söùc khoûe maø nuoâi choàng. Coù mình, an uûi cho ngöôøi thaân mình nhieàu laém, trong khi veát thöông ñang haønh haï."

Nhöõng tieáng keûng caàm canh töø trong quaân y vieän phaùt ra töøng chaäp nghe buoàn quaù ñoãi. Tieáng keûng naøo roài cuõng gioáng nhö tieáng keûng naøo khi Vaân leân thaêm anh treân moät tieàn ñoàn heo huùt. Naèm trong haàm chæ huy,Vaân cuõng nghe nhöõng tieáng keûng caàm canh buoàn heo huùt ñoù ñöôïc ñaùnh ñi töø nhöõng voïng gaùc. Ñeâm ray röùt loøng Vaân.

Nhöõng ngöôøi ñaøn baø ñang ngoài tröôùc coång bònh vieän ñeå chôø giôø voâ thaêm choàng, thaêm con. Ngöôøi thì noùi theá naøy, coù chò thì noùi theá khaùc. moät chò noùi:

"AÛnh cuõng saép ra vieän roài. Nheï coù leõ ra ñôn vò laïi . Phaûi chi baùc só cho aûnh xuaát nguõ, toâi cuùng con heo moät taï."

Nhöng cuõng coù chò noùi: " OÅng naèm moät choã, vaøo nuoâi oång, oång laïi la tui. Boû maáy ñöùa nhoû cho baø noäi nuoâi, toäi nghieäp . Nhöng laøm sao boû oång ñöôïc, maáy chò nghó coi. Coù vôï con beân caïnh an uûi nhieàu laém chöù."

Ai noùi gì thì noùi. Vaân ngoài nhìn ra khung cöûa soå cuûa ñoàn canh. Nhöõng caây baøng troàng ngay ngaén treân loái ñicoù traûi soûi. Nhöõng ngoâi nhaø gaïch thaúng haøng, thaúng loái ñöôïc queùt moät lôùp voâi maøu vaøng buoàn thaûm döôùi boùng maùt cuûa nhöõng caây baøng. Treân loái ñi, vaøi ba chieác gheá ñaù ñöôïc keâ döôùi goác baøn ñeå cho nhöõng bònh nhaân ra ngoài höùng ngoïn gioù bieån töø döôùi ñoài thoåi leân.  Nhöõng ngöôøi lính vaãn ñi ñi laïi laïi trong khoaûng saân bònh vieän. Vaân vaãn ngoài nhìn, nhö tìm kieám khu naøo laø khu A. Vaân quay qua baùc Naêm, noùi:

"Baùc chæ cho chaùu khu A."

"Chaëp nöõa chaùu theo baùc."

Ngöôøi lính xem ñoàng hoà, roài noùi: Möôøi giôø röôõi roài, baùc só khaùm bònh xong, baø con vaøo. Nhöõng ngöôøi ñi nuoâi choàng voäi vaõ ñöùng daäy, xaùch nhöõng caùi xaùch chöùa ñöïng nhöõng moùn aên maø maáy chò luïc ñuïc naáu ñeâm hoâm qua. Ngöôøi lính nôi ñoàn canh noùi:

"Maáy chò cöù lu bu baän taâm ba caùi naáu nöôùng, nhaø beáp bònh vieän ñaõ lo thöùc aên cho anh em heát roài".

Ngöôøi lính noùi gì thì noùi, chæ trong choác laùt, khu ñoàn canh vaéng ngaét, khoâng coøn nhöõng tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi ñi nuoâi bònh. Vaân ñi theo baùc Naêm, treân con ñöôøng ra khu A. Ñöôøng rôïp boùng laù caây baøng. Khu A naèm khuaát sau nhöõng daõy nhaø , naèm caïnh gaàn khu nhaø moå. Bieån raát gaàn vôùi khu A. Vaân coù theå troâng thaáy maøu xanh nöôùc bieån döôùi chaân ñoài, vaø töøng ñôït soùng nheï traéng xoùa ñang xua ñuoåi nhau vaøo bôø. Moät vaøi bònh binh maëc aùo xanh ñang ngoài treân nhöõng gheá ñaù, nhìn lô ñaõng veà moät nôi naøo ñoù. Nhöõng chieác aùo mang maøu xanh hy voïng seõ laøm khoûi nhöõng côn ñau cuûa ngöôøi lính. Coù ngöôøi cuõng ñang ngoài treân gheá ñeå hai caây naïng goã beân caïnh. Naøng nghó ñeán con trai cuûa baùc Naêm, roài sau naøy, cuõng choáng hai caây naïng goã nhö theá. Coøn anh thì sao haû anh Kính? Em ñang treân ñöôøng tôùi khu A ñaây. Gaàn anh roài, nhöng sao em thaáy lo quaù. Trong gang taác thoâi maø, phaûi khoâng anh? Boãng nghe coù ngöôøi goïi:

" Chò Vaân."

Chò döøng laïi nhìn, thì ra laø Tuøng. Chò hoûi:

" Tuøng cuõng bò thöông cuøng luùc vôùi anh sao ?"Ï

" Vaâng. Nhöng nheï thoâi chò aï. Baùc só ñaõ gaép maûnh ñaïn töø trong chaân cuûa toâi ra roài. Chaéc khoâng bao laâu nöõa veà laïi ñôn vò."

" Coøn anh thì sao. Tuøng ?"

" Toâi ñöa chò vaøo thaêm anh."

Treân loái ñi ñeán khu A , Tuøng keå: Ñôn vò chieám xong muïc tieâu thì trôøi ñaõ toái. Khoâng coøn caùch naøo hôn laø anh Kính cho boá trí quaân phoøng thuû qua ñeâm. Nöõa ñeâm boïn hoï phaûn coâng döõ doäi ñeå hoøng chieám laïi cöù ñieåm cuûa chuùng. Vì ñoù laø khu an toaøn cuûa chuùng. Khoâng ngôø anh bò thöông nôi chaân. Baùc só noùi laø khoâng caàn thieát phaûi cöa chaân anh, vì coù theå raùp xöông laïi ñöôïc. Tuy nhieân ñi laïi khoâng coøn tö theá bình thöôøng ñöôïc nöõa. Coù ñieàu baây giôø anh vaãn coøn baêng treân maët vaø caùnh tay, vì bò nhieàu veát phoûng cuûa traùi löïu ñaïn laân tinh. Tuïi toâi khoâng ngôø chuùng noù duøng thöù löïu ñaïn hoùa hoïc ñeå môû cuoäc taán coâng trôû laïi, maø theo qui öôùc quoác teá khoâng ñöôïc ñem ra aùp duïng nhöõng thöù löïu ñaïn laøm baèng hoùa chaát naøy.

Khu A, hai daõy giöôøng ñaày bònh binh. Tuøng ñöa Vaân ñeán beân giöôøng Kính naèm. Nhìn Kính, nöôùc maét Vaân laïi öùa ra. Anh ñaây sao? Caùi chaân vaãn coøn baêng boät traéng xoùa. Vaø tay, vaø ñaàu vaãn coøn baêng nhöõng lôùp baêng traéng, chæ coøn chöøa ñoâi maét vaø caùi mieäng ñeå ngöôøi y taù ñuùt thöùc aên. Vaân rôø naén khaép thaân theå cuûa chaøng, phaûi roài, anh ñaây maø. Baøn tay Kính naém laáy baøn tay cuûa Vaân, naøng nghe sao aám aùp quaù. Lôøi noùi cuûa baùc Naêm ñeâm hoâm qua trong ngoâi nhaø troï: Noù coøn soáng laø phöôùc ñöùc oâng baø laém roài. Phaûi roài, anh phaûi soáng, Kính ôi. Phaûi soáng veà vôùi em. Vaân töï nhuû. Nhìn Vaân, nhöõng gioït nöôùc maét cuûa Kính cuõng öùa ra. Anh khoângtheå noùi ñöôïc gì, naèm im nhìn vôï.

Coù tieáng la cuûa ngöôøi bònh binh ôû cuoái phoøng laøm cho Vaân giaät mình. Bôûi vì ñaây laø laàn ñaàu Vaân ñi vaøo choã ñau ñôùn nhaát, choã baát haïnh nhaát trong ñôøi ngöôøi ñeå nhìn thaáy ngöôøi thaân cuûa mình, vaø ñoàng ñoäi cuûa choàng mình ñang reân xieát vì nhöõng veát thöông ñau. Tieáng la cuûa ngöôøi thöông binh khi naõy nhö xoaùy vaøo trong taâm trí cuûa Vaân, maø ngaøy naøo, ñaõ laâu roài naøng sôï tieáng cuûa nhöõng con meøo keâu treân maùi nhaø vaøo ban ñeâm. Tieáng keâu cuûa nhöõng con meøo hoang nhö keùo daøi moät chuoãi aâm thanh daøi, rôøn rôïn. Töø ñoù moãi laàn nghe tieáng meøo keâu Vaân sôï gheâ gôùm. Baây giôø tieáng ngöôøi thöông binh ñaèng cuoái phoøng laïi theùt leân, trong côn ñau ñôùn toät cuøng laøm cho Vaân thaáy sôï haõi. Khoâng bieát nhöõng ngaøy thaùng qua, Kính coù nhöõng tieáng la thaát thanh ñoù hay khoâng, trong côn meâ saûng? Laøm sao maø khoâng coù ñöôïc khi vöøa ra khoûi phoøng hoài söùc? Laøm sao maø khoâng coù nhöõng côn ñau khi treân da thòt bò caét moå ?

Nhìn Kính naèm treân giöôøng baát ñoäng, chæ coøn caùnh tay ñöa leân trong khoâng gian nhö laïi muoán tìm kieám baøn tay cuûa vôï moät laàn nöõa. Naøng cuùi ngöôøi xuoáng thaät gaàn anh ñeå nghe anh coù noùi ñieàu gì khoâng. Nhöng khoâng, nhöõng ngoùn tay cuûa anh xieát maïnh vaøo tay Vaân. Naøng hieåu.  Cöù theá. Cöù theá, ngaøy naøo cuõng vaäy, sau möôøi giôø saùng, bònh vieän cho thaân nhaân vaøo nuoâi choàng, nuoâi con. Gaàn naêm giôø chieàu thì laïi lo thu xeáp ra veà. Con ñöôøng rôïp boùng laù baøng trong khuoân vieân bònh vieän gaàn nhö quen thuoäc. Nhöõng chieác gheá ñaù vaãn coù nhöõng bònh nhaân ngoài hoùng gioù bieån. Thaûn nhieân, khoâng thaáy vui cuõng chaúng thaáy buoàn trong boä aùo quaàn maøu xanh da trôøi cuûa bònh vieän. Vaø, coù nhöõng ngaøy bieån ñoäng, nhöõng ñôït soùng voã maïnh vaøo bôø döôùi chaân ñoài nghe roõ nhö côn giaän döõ cuûa ñaát trôøi.

Ñaõ gaàn hai thaùng. Hai thaùng Vaân boû tröôøng, boû lôùp khoâng tôùi daïy. Ñaõ gaàn hai thaùng, ngoâi nhaø troï gaàn nhö quen thuoäc vôùi naøng. Vaø coù leõ chæ coù Vaân vaø baùc Naêm laø hai ngöôøi troï laâu nhaát trong ngoâi nhaø troï naøy. Nhöõng ngöôøi vôï lính ñi nuoâi choàng roài cuõng laàn löôït ra veà khi choàng ñöôïc baùc só cho xuaát vieän. Ngaøy naøo cuõng theá, Vaân vôùi baùc Naêm cuõng ñi laïi treân nhöõng con ñöôøng im boùng laù baøng. Vaø ngaøy naøo cuõng theá,nhöõng ngöôøi bònh binh vaãn ngoài nôi baêng gheá ñaù, im laëng vôùi ñoâi maét nhìn xa xaêm. Coù laàn veà ñeán nhaø troï,baùc Naêm hoûi:

" Khi naøo baùc só caét baêng cho noù ?"

" Chaùu nghe noùi mai."

" Nhö vaäy coøn laâu. Chaùu chöa veà ñöôïc. Phaûi ôû laïi vôùi noù theâm nöõa roài"

" Coøn baùc ?"

" Coù leõ tuaàn sau. Noù laáy giaáy ra vieän, chôø ngaøy ra hoäi ñoàng y khoa. Baùc möøng quaù. Kyø naøy, baùc baûo noù phaûi laáy vôï. AØ ! Maø baùc hoûi thaät con. Coù ñöùa con gaùi naøo chòu laáy thaèng lính cuït chaân khoâng, haû con?"

Vaân nghe baùc Naêm hoûi, naøng khoâng bieát phaûi traû lôøi ra sao. Ngöôøi lính trôû veà, cuït chaân, coù coâ gaùi naøo chòu hy sinh khoâng? Thôøi buoåi naøy, thaønh phoá naøo cuõng Myõ hoùa, con gaùi tröng dieän ra pheát, chaúng leõ tìm taám choàng töø moät ngöôøi lính cuït chaân ? Nghe baùc Naêm hoûi, Vaân coøn phaân vaân khoâng bieát traû lôøi laøm sao. Hai ngöôøi ra ngoài tröôùc hieân nhaø troï, nhìn qua quaân y vieän, maø trong ñoù, nhöõng ngöôøi lính baát haïnh ñang bò loaïi ra khoûi chieán tröôøng, ñaõ maát ñi moät phaàn treân thaân theå, nhö con baùc Naêm, nhö choàng cuûa naøng. Vôùi Vaân khoâng noùi laøm gì, vì duø sao cuõng laø vôï, laø choàng vôùi nhau. Coøn con cuûa baùc Naêm, sao khoù noùi quaù. Vaân noùi:

" Chaùu nghó, ngöôøi yeâu cuõ cuûa aûnh ñaâu. Laøm sao boû aûnh ñöôïc."

" Noù boû ñi laáy choàng roài, chaùu aï. Noù sôï lính."

Vaân nghe baùc Naêm noùi, loøng buoàn. Naøng coù sôï lính ñaâu. Nhôù laïi, trong ñaùm baïn beø cuûa Vaân, chæ coù anh laøngöôøi lính duy nhaát trong ñeâm hoïp maët ôû sau vöôøn nhaø vaân. Caùi ngaøy maø Vaân toát nghieäp Sö phaïm, ñang chuaån bò nhaän nhieäm sôû ñeå trôû thaønh coâ giaùo. Baïn beø Vaân, trai coù, gaùi coù. Nhöng toaøn nhöõng ngöôøi baïn ñoàng nghieäp vôùi Vaân. Nhöng sao laïi coù moät teân lính leû loi trong ñaùm baïn beø Sö phaïm naøy.

Ñeâm hoâm ñoù, trong ngoâi vöôøn cuûa nhaø Vaân hoa maän nôû traéng döôùi nhöõng boùng ñeøn ñieän ñöôïc con nhoû Ty vaø baïn beø noùgiaêng maéc khaép caønh maän trong vöôøn. Maët trôøi vöøa xuoáng beân kia nhöõng daõy ñoài caùt, nhoû Ty ñaõ cho baät ñeøn leân, roài noùi:

" Chò Vaân. Xem coù tuyeät khoâng. Con nhoû naøy chöa bieát vöôøn ñòa ñaøng ñeïp nhö theá naøo, nhöng chaéc chaén trong vöôøn maän cuûa nhaø mình ñeïp hôn nhieàu. Nhoû Ty naøy seõ laøm baøn tay oâng tô baø nguyeät xe duyeân cho chò ñeâm nay ñoù. Raùng maø dieän voâ ñeå tìm moät taám choàng."

Con quyû. Noù luùc naøo cuõng ñuøa giôõn. Maø thaät vaäy, sao trong ñaùm baïn beø ñoù, Vaân nhìn thaáy anh, ngöôøi línhsao hieàn quaù vaäy. Nghe ngöôøi ta noùi "Lính traùng gheâ laém maø". OÀn aøo. Döõ doäi. Nhöng sao thaáy anh ngoài hieàn nhö cuïc ñaát. Hay laø anh caûm thaáy laï trong ñaùm baïn beø cuûa Vaân. Naøng nghó nhö theá. Vaø, thænh thoaûng Vaân thaáy anh ta laïi ñöa maét nhìn leân nhöõng caønh maän tróu boâng traéng xoùa trong ñeâm vui hoâm aáy.

Nhieàu khi Vaân nghó, thoâi thaây keä anh chaøng , bôûi Vaân khoâng quen. Anh ta ñeán vôùi moät ngöôøi baïn trai cuûaVaân, thì cöù ñeå haén ngoài yeân ñoù. Nhöng caøng xua ñi caùi yù nghó ñoù, thì laï, hình aûnh nhöôøi lính cöù laûng vaûng trong ñaàu. Ñeå roài cuoái buoåi tieäc vui , nhöõng ngöôøi baïn tôùi chuùc Vaân nhöõng caâu chuùc ñaày myõ töø vaên hoa,thì ngöôïc laïi anh chaøng lính cuõng chaúng noùi naêng gì. Treân tay vaãn coøn maân meâ caùnh hoa maän trong vöôøn nhaø naøng, nhoû xíu. Tôùi gaät ñaàu chaøo roài ra ñi. Chaúng noùi moät caâu töø giaõ.  Haønh ñoäng ñoù laøm töï aùi ngöôøi con gaùi maø trong gia ñình noùi naøng cöùng ñaàu nhaát vaø gaàn nhö ñöôïc ba maï nuoâng chìu nhaát. Noãi böïc boäi trong loøng, Vaân noùi cho con nhoû Ty nghe. Ty chaúng noùi maø coøn choïc:

" Taïi chò voâ duyeân, cho neân ngöôøi ta chaúng noùi gì vôùi chò. Hay chò baát lòch söï vôùi oång trong böõa tieäc vui ? Coi chöøng oång cho chò aên löïu ñaïn ñoù nghe. Em nghe noùi lính döõ laém, khoâng yeâu thì thoâi maø ñaõ yeâu roài thì khoå cho chò. Thoâi neân tìm taám choàng trong ngheà giaùo laø chaén aên. Böïc mình laøm gì cho xaáu gaùi".

Nghe con nhoû Ty noùi, Vaân roài cuõng nguoâi ngoai. Theá maø chaúng bao laâu, ngöôøi lính ñeâm hoâm aáy maø Vaân töôûng hieàn nhö cuïc ñaát ñoù ñaõ ñeán tröôøng tìm naøng. Cöù theá ngaøy naøy qua ngaøy khaùc, Vaân thaáy anh coù hieàn nhö cuïc ñaát ñaâu, maø ngöôïc laïi coøn ñaùng yeâu nöõa. Coù moät ñieàu laø: anh chæ tôùi nhaø naøng khi hoa maän trong vöôøn baét ñaàu nôû roä, nhö trong ñeâm Vaân toå chöùc tieäc vui.

Chaøng ñeán trong nhöõng ngaøy ñaàu hoa maän nôû, roài laïi ra ñi, laøm cho Vaân cöù chôø maõi, moãi laàn hoa maän trong vöôøn nôû. Cho ñeán hoâm naøng maïnh daïn xin pheùp ba maï cho gia ñình chaøng ñeán nhaø daïm hoûi. Maï Vaân noùi:

" Con ñaõ suy nghó kyõ chöa. Maï chæ sôï con noâng noåi. Huùt gì nhöõng ngöôøi baïn ñoàng nhieäp vôùi con sao con khoâng choïn, maø ñi choïn lính. Maï chæ sôï..."

"Maï sôï con ôû goùa ?"

" Coù ai bieát ñöôïc, thôøi buoåi chieán tranh naøy."

Con nhoû Ty noùi xen vaøo nhöõng lôøi noùi maø Vaân nghó laø noù bò xaâm nhaäp ba caùi vaên chöông kieáp hieäp cuûaTaøu:

" Chò Vaân muoán ñi tìm thuù ñau thöông ñoù maï."

Ñuùng . Baây giôø coù noãi ñau naøo hôn baèng noãi ñau naøy maø Vaân gaùnh. Ñeå roài yù nghó ñoù laïi chôït qua ñi, khi naøng nghó laïi caâu noùi thaät ñôn giaûn cuûa baùc Naêm trong ngoâi nhaø troï maø ngaøy ñaàu tieân naøng ñeán: Noù coøn soáng laø phöôùc ñöùc laém ñoù con. Phaûi roài maø, Kính vaãn coøn ñaây vôùi naøng.  Caâu noùi cuûa baùc Naêm veà ñöùa con trai cuûa baùc: Coù ñöùa con gaùi naøo chòu laáy noù khoâng, sau khi bò cöa maát moät chaân. Cuoái cuøng roài Vaân noùi nhö moät quyeát ñònh:

"Coù chöù baùc, con Ty, em cuûa chaùu".

Gaàn hai thaùng sau, baùc só caét baêng treân maët vaø teân caùnh tay. Nhöõng veát seïo ñaõ keùo da non, coøn ñoû oái. Coøn chaân cuûa chaøng, baùc só cuõng ñaõ gheùp xöông laïi, ñeå saét vaøo trong oáng chaân, vaø chaøng coøn phaûi taäp ñi nhieàu ngaøy trong bònh vieän. Nhöõng ngaøy taäp ñi ñoù, Vaân caûm thaáy haïnh phuùc voâ cuøng, vì treân moãi böôùc ñi cuûa chaøng, coù Vaân dìu daét. Nhöõng böôùc ñi chaäm raõi treân nhöõng con ñöôøng im boùng laù, vaø nhöõng vieân ñaù soûi döôùi chaân trong khuoân vieân bònh vieän laøm cho Vaân caûm thaáy bôùt aâu lo hôn. Nhöõng ngaøy thaùng qua, hoâm nay, Vaân caûm thaáy haïnh phuùc voâ ngaàn. Bao noãi buoàn chôø ñôïi töøng ngaøy qua. Chôø ñôïi baùc só caét baêng, roài coøn tieáp tuïc chôø nhöõng ngaøy Vaân ñöa chaøng trôû veà nhaø. Nhöng, nhöõng lôøi noùi cuûa Tuøng maø tröôùc ño khoâng bao laâu, noùi laø chaøng ngoaøi bò thöông gaõy chaân ra coøn bò nhöõng veát phoûng cuûa chaát laân tinh cuûa ñòch nöõa. Theo Tuøng chaát naøy deã baét chaùy khi gaëp khoâng khí. Noù cöù aâm ó trong thòt da, chôø ñeán moät luùc naøo ñoù,veát thöông lôõ ra, chaát laân tinh buøng chaùy trôû laïi trong cô theå. Sao vaäy hôû trôøi, haïnh phuùc vöøa môùi coù ñoù, roài laïi aâu lo ñoù. Nhöng Vaân naøo daùm noùi, sôï chaøng buoàn.  Nhöõng ngaøy Vaân dìu Kính ñi treân nhöõng con ñöôøng im boùng laù. Naøng noùi nhö vui:

" Khi naøo baùc só cho anh xuaát vieän, em seõ dìu anh ñi heát con doác naøy ñeå veà laïi phoá."

" Anh chæ sôï em ñi khoâng noåi, vì anh khoâng coøn laønh laën nhö xöa."

" Anh khoûi lo cho em. Luùc naøo coù anh beân caïnh laø em khoeû gheâ gôùm. Con doác maø em seõ ñöa anh veà laïi nhaø, anh seõ nhìn thaáy noù, ñeïp voâ cuøng. Anh seõ nhìn thaáy bieån xanh vaø nhöõng con soùng laên taên voã vaøo bôø döôùi chaân ñoài. Anh seõ thaáy thaønh phoá bieån phía döôùi con doác ñoù, nhöõng ngoâi nhaø nhoû li ti nhö caùi hoäp trong truyeän coå tích. Coù leõ thaønh phoá bieån naøy thích hôïp cho nhöõng ngöôøi saép trôû veà giaø nhö tuïi mình."

Anh ñöùng laïi döôùi goác caây baøng, ñöa maét nhìn Vaân:

" Anh coù thaáy em giaø ñaâu naøo?"

" Roài cuõng phaûi giaø chöù. Ñaøn baø con gaùi mau giaø laém, phaûi khoâng anh?"

Theá roài ngaøy thaùng cuõng qua nhanh. Anh caàm giaáy xuaát vieän ra veà chôø ngaøy ra hoäi ñoàng Y khoa nhö concuûa baùc Naêm. Chöa coù noãi vui naøo hôn ñoái vôùi Vaân, vì naøng bieát chaéc chaén cuoäc chieán naøy cho duø coøn keùodaøi bao laâu ñi nöõa, thì Kính vaãn laø cuûa rieâng naøng. Nieàm vui ñoù nhen nhuùm trong ngöôøi Vaân, cho duø coù ích kyû.

Hoâm caàm giaáy ra vieän, Vaân gaëp baùc só  ñeå hoûi veà nhöõng veát chaùy treân thaân theå cuûa chaøng bôûi chaát laân tinh. Baùc só  noùi: Chò an taâm, y khoa ñaõ coù thuoác ñeå trò noù, khoâng theå naøo boác chaùy trôû laïi treân cô theå cuûa anh aáy laàn nöõa ñaâu. Chò nghe baùc só noùi, loøng möøng quaù ñoãi. Chò dìu anh ra coång bònh vieän, beân kia ñöôøng, khu nhaø troï vaãn coøn vôï con lính tôùi troï ñeå nuoâi choàng. Chò ñöùng laïi tröôùc coång, nhìn veà ngoâi nhaø troï, maø nôiñoù chò ñaõ quen bieát nhieàu ngöôøi vôï lính, trong ñoù coù baùc Naêm ñaõ daãn ñöùa con trai ra veà tröôùc chò. Con doác daãn veà phoá nhö ñang chôø nhöõng böôùc chaân cuûa hai ngöôøi. Nhö hoâm naøo anh ôû ñôn vò veà ñöùng chôø Vaân tröôùc coång tröôøng trong giôø tan hoïc, ñeå hai ngöôøi cuøng böôùc nhöõng böôùc chaän thaät chaäm maø loøng thaáy vui.

Anh ñi chaäm vôùi caây naïng choáng. Anh hoûi: " Hoâm nay thaùng maáy roài em nhæ ?"

" Thaùng naêm."

Chaøng vöøa choáng naïng vöøa ñi beân naøng, vöøa noùi: "Thaùng naøy, maän trong vöôøn nhaø em ñaõ nôû hoa roài"./.