วิจัยในชั้นเรียน

 

ชื่อเรื่อง                   การศึกษาผลสัมฤทธิ์การใช้แผนการสอน  วิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศ   ของนักศึกษาสาขา

                                 วิชาบริหารธุรกิจ และสาขาวิชาธุรกิจค้าปลีก วิทยาลัยพณิชยการธนบุรี ประจำภาคการศึกษาที่ 2

 ปีการศึกษา  2547

 

ชื่อผู้วิจัย                 นางสาวศันสนีย์  สุวรรณเจตต์

                                 อาจารย์ 2 ระดับ 7

                                 คณะวิชาพื้นฐาน

 

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

                                วิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศ (3000-1601) เป็นวิชาบังคับ จำนวน 1 หน่วยกิต ( 1 ชั่วโมง : สัปดาห์ )

ในกลุ่มวิชามนุษยศาสตร์  ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง  พุทธศักราช 2546

                                 เนื้อหาสาระของวิชานี้ มีจำนวนถึง  8  บท  4  มาตรฐานรายวิชาแต่มีเวลาในการเรียนการสอนเพียง  สัปดาห์ละ  1  ชั่วโมง  ซึ่งไม่เพียงพอ ผู้สอนจึงต้องวางแผนการสอน โดยการใช้แผนการสอนแบบบูรณาการ  กำหนดโครงการสอนและกิจกรรมการเรียนรู้ 

ให้สัมพันธ์และสอดคล้องกับมาตรฐานรายวิชา  ใช้เทคนิคการสอนหลากหลายวิธี  โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  มีวิธีการวัดผลและประเมินผลด้วย  การกำหนดเกณฑ์การประเมินผลทั้งที่เป็นเกณฑ์การประเมินผลงานและเกณฑ์การประเมินผลจิตพิสัย  ตามที่กำหนดในใบงานที่แจกให้

                                ผู้สอนศึกษาผลสัมฤทธิ์การใช้แผนการสอน  ในเรื่องผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ และจิตพิสัยของผู้เรียนตามหลักสูตรที่กำหนด   และจะนำผลการศึกษาไปพัฒนาแผนการสอน  วิธีสอน  กำหนดโครงการสอนและกิจกรรมการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับคุณลักษณะของผู้เรียนแต่ละสาขาต่อไป

 

เป้าหมายการวิจัย

                                เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์การใช้แผนการสอน วิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศของนักศึกษาสาขา

บริหารธุรกิจและสาขาวิชาธุรกิจค้าปลีก  วิทยาลัยพณิชยการธนบุรี  ภาคการศึกษาที่ 2  ปีการศึกษา  2547

 

วิธีดำเนินการวิจัย

                                กลุ่มเป้าหมาย  นักศึกษาระดับ  ปวส.1  รวมทั้งสิ้น จำนวน 317 คน เป็นนักศึกษาสาขาวิชาการบัญชี 

จำนวน  213  คน  นักศึกษาสาขาการท่องเที่ยว  จำนวน  44  คน  นักศึกษาสาขาวิชาการเลขานุการ  จำนวน  19  คน

และนักศึกษาสาขาวิชาธุรกิจค้าปลีก  จำนวน  41  คน

 

เครื่องมือในการวิจัย

                                1.  แผนการสอน  วิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศ  ประจำภาคการศึกษาที่  2 ปีการศึกษา 2547

                                2.  แบบสอบถาม  1  ชุด  แบ่งเป็น  3  ตอน

                                          ตอนที่  1  การศึกษาวิธีการสอนของผู้สอน  จำนวน  12  ข้อ  ได้แก่

                                                            ข้อ  1-2   ศึกษาการวางแผนการสอน

                                                            ข้อ  3-7   ศึกษาวิธีการสอน

                                                            ข้อ  8-12 ศึกษาวิธีการประเมินผล

                                          ตอนที่  2  ศึกษาความรู้ที่ผู้เรียนได้รับ  และการนำไปประยุกต์ใช้ตามมาตรฐานรายวิชา 4 มาตรฐาน

                                                            จำนวน  10 ข้อ ได้แก่

                                                             มาตรฐานที่  1  ข้อ  1-2  

                                                             มาตรฐานที่  2  ข้อ  3-4  

                                                             มาตรฐานที่  3  ข้อ  5-7  

                                                             มาตรฐานที่  4  ข้อ  8-10

                                          ตอนที่  3   ศึกษาการพัฒนาคูณธรรม  จริยธรรม  ที่ได้รับจากกิจกรรมการเรียนรู้ประจำบท      

                                                             จำนวน  10  คุณลักษณะ ได้แก่

                                                              ดี    ได้แก่    ความมีวินัย  ความรับผิดชอบ  ความซื่อสัตย์  ความสามัคคี  ความเชื่อมั่นในตนเอง               

                                                                                   ความอดทน และความประหยัด

                                                              เก่ง  ได้แก่   ความสนใจใฝ่รู้ และความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

                                                              สุข   ได้แก่   มนุษยสัมพันธ์ 

 

การรวบรวมข้อมูล

                                1.  แจกแบบสอบถาม  จำนวน  317  ชุด  แบ่งเป็น  นักศึกษาสาขาวิชาการบัญชี  จำนวน  213  ชุด 

นักศึกษาสาขาวิชาการท่องเที่ยว  จำนวน  44  ชุด  สาขาวิชาการเลขานุการ  จำนวน  19  ชุด  และสาขาวิชาธุรกิจปลีก 

จำนวน  41  ชุด  ได้แบบสอบถามคืนจำนวน  287  ชุด  คิดเป็นผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ  90.54  ไม่ตอบแบบสอบถาม 

ร้อยละ  9.46 

                                2.  สำรวจความสมบูรณ์และความถูกต้องของแบบสอบถามแต่ละชุด

               

การวิเคราะห์ข้อมูล

                                วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป  SPSS

                                 กำหนดระดับค่าเฉลี่ย  เพื่อการวิเคราะห์  ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าเฉลี่ย  ดังนี้

                                                                                4.00 – 3.26            ดีมาก

                                                                                3.25 – 2.46            ดี

                                                                                2.45 – 1.66            พอใช้

                                                                                1.65 – 0.86            ปรับปรุง

                                                                                0.85 – 0.00            ไม่ผ่าน

 

ผลการวิจัย          

ตอนที่  1    การประเมินผลการสอน

ตารางที่  1  แสดงผลการประเมินการสอน

รายการ	N = 287 คน
	X	S.D.	แปลค่า	อันดับ
1. ผู้สอนมีการเตรียมการสอน  โดยวางแผนการสอน      ล่วงหน้าอย่างเหมาะสม	3.24	0.67	ดี	10
2. ผู้สอนชี้แจงกระบวนการสอน  ตลอดจนเปิด      โอกาสให้ผู้เรียน  มีส่วนร่วมในการกำหนด      กระบวนการเรียนการสอนร่วมกัน  ทั้งสัดส่วน      และวิธีการเรียนการสอนและกิจกรรม	3.42	0.67	ดีมาก	2
3. ผู้สอนใช้เทคนิคและวิธีการสอนที่หลากหลาย         และให้ผู้เรียนพึงพอใจ	3.15	0.70	ดี	11
4. ผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนการสอน  และให้     ผู้เรียนมีส่วนร่วมมาก   เหมาะสมกับเนื้อหา	3.28	0.68	ดีมาก	9
5. ผู้สอนเน้นให้ผู้เรียนทราบถึงลักษณะนิสัยที่ดี        ในการปฏิบัติกิจกรรมประจำบท	3.32	0.63	ดีมาก	7
6. ผู้สอนสนับสนุนและเปิดโอกาสให้ผู้เรียนแก้ไข       และพัฒนาตนเองตลอดเวลา	3.44	0.68	ดีมาก	1
7. ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนปรับปรุงพฤติกรรมที่     ไม่พึงประสงค์	3.30	0.69	ดีมาก	8
8. ผู้สอนมีแบบประเมินและเกณฑ์การประเมินที่     ชัดเจนครอบคลุมเป็นหลักฐาน	3.34	0.71	ดีมาก	4
9. ผู้สอนใช้วิธีการประเมินผลที่หลากหลาย	3.33	0.70	ดีมาก	6
10. ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมใน       การประเมินผลงานด้วยตนเอง	3.03	0.77	ดี	12
11. ผู้สอนมีการประเมินผลคุณธรรมจริยธรรมและ        การเรียนรู้ตามสภาพเป็นจริง	3.34	0.68	ดีมาก	4
12. ผู้สอนสรุปผลการประเมินผลบูรณการอย่าง       ชัดเจนและมีหลักฐาน	3.40	0.68	ดีมาก	3
รวม	3.30	0.68	ดีมาก

 

จากตารางที่  1  พบว่า  ผู้เรียนมีความพึงพอใจ  ในการสอนของผู้สอนในระดับ  ดีมาก

( X=3.30  S.D.=0.68 ) เรียงตามลำดับ  ดังนี้

อันดับ  1  การสอน ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้แก้ไขผลงานและพัฒนาตนเองตลอดเวลา

ในระดับ  ดีมาก  ( X=3.44  S.D.=0.64 ) 

อันดับ  2  การวางแผนการสอน  ผู้สอนชี้แจงกระบวนการสอนและเปิดโอกาสให้ผู้เรียน 

มีส่วนร่วมในการกำหนดกระบวนการเรียนการสอนร่วมกัน ในระดับ  ดีมาก  ( X=3.42  S.D.=0.67 ) 

อันดับ 3 การประเมินผลการสอน  ผู้สอนใช้ประเมินผลแบบบูรณาการอย่างชัดเจนและมีหลักฐาน 

ในระดับ  ดีมาก  ( X=3.40  S.D.=0.68 ) 

                                อันดับ 4 การประเมินผลการสอน  ผู้สอนมีแบบประเมินและการประเมินที่ชัดเจนและผู้สอนมีการประเมินผลตามสภาพจริง  มีการประเมินผลคุณธรรมจริยธรรมและการเรียนรู้ตามสภาพจริง ในระดับ  ดีมาก   ( X=3.34  S.D.=0.71 , X=3.34  S.D.=0.68 )

                                อันดับ 6 การประเมินผลการสอน  ผู้สอนใช้วิธีการประเมินผลที่หลากหลาย  ในระดับ  ดีมาก

( X=3.33  S.D.=0.70 ) 

                                อันดับ 7 การสอน  ผู้สอนเน้นให้ผู้เรียนทราบถึงลักษณะนิสัยที่ดี ในการปฏิบัติกิจกรรมประจำบท    

ในระดับ  ดีมาก  ( X=3.32  S.D.=0.63 ) 

                   อันดับ 8 การสอน  ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนปรับปรุงพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์  ในระดับ  ดีมาก 

( X=3.30  S.D.=0.69 ) 

                                อันดับ 9 การสอน  ผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนการสอน  และให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมมาก เหมาะสมกับเนื้อหา    ในระดับ  ดีมาก  ( X=3.28  S.D.=0.68 ) 

อันดับ 10 การวางแผนการสอน  ผู้สอนมีการเตรียมการสอน  โดยวางแผนการสอนล่วงหน้าอย่างเหมาะสม                    

ในระดับ  ดี  ( X=3.24  S.D.=0.67 ) 

อันดับ 11 การสอน  ผู้สอนใช้เทคนิคและวิธีการสอนที่หลากหลาย  และให้ผู้เรียนพึงพอใจ                 

ในระดับ  ดี  ( X=3.15  S.D.=0.70 ) 

อันดับ 12 การประเมินผลการสอน  ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมใน การประเมินผลงานด้วยตนเอง 

ในระดับ  ดี  ( X=3.03  S.D.=0.77 ) 

 

ตอนที่ 2     การนำความรู้ที่ได้รับจากการเรียนวิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศไปใช้ในการพัฒนา

                   การเรียนรู้ด้วยตนเองตามมาตรฐานรายวิชาที่กำหนด

ตารางที่ 2   การนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเอง

รายการ	N = 287 คน
	X	S.D.	แปลค่า	อันดับ
1. นักศึกษาตระหนักถึงประโยชน์ของห้องสมุด     ในการศึกษาค้นคว้า	3.42	0.63	ดีมาก	4
2. ใช้ข้อมูลสารสนเทศประเภทต่าง ๆ ในการศึกษา     ค้นคว้าด้วยตนเอง	3.48	0.63	ดีมาก	1
3. ทักษะการค้นคว้าหาข้อมูล	3.29	0.70	ดีมาก	7
4. นำประสบการณ์จากการใช้ห้องสมุดวิทยาลัย     ไปประยุกต์ใช้กับการค้นหาข้อมูลจากห้องสมุด     อื่น ๆ นอกสถานศึกษา	3.43	0.69	ดีมาก	3
5. นำทักษะการอ่านที่ได้รับไปพัฒนาการเรียนและ     ทำรายงานวิชาอื่น	3.26	0.68	ดีมาก	9
6. สามารถวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูลในรูปของ     บัตรบันทึกข้อมูล	3.09	0.73	ดี	10
7. นำทักษะการเขียนรายงานฉบับร่าง / การพิมพ์     ฉบับร่าง  ที่ได้รับไปใช้ในการเรียนและการทำ     รายงานวิชาอื่น	3.27	0.73	ดีมาก	8
8. สามารถเขียนเชิงอรรถอย่างถูกต้องในรายงาน     ตามเกณฑ์	3.30	0.74	ดีมาก	6
9. สามารถเขียนบรรณานุกรมอย่างถูกต้องในรายงาน      ตามเกณฑ์	3.36	0.68	ดีมาก	5
10. สามารถเรียงลำดับส่วนประกอบของรายงาน       ด้วยตนเอง	3.44	0.70	ดีมาก	2
รวม	3.33	0.69	ดีมาก

 

                                จากตารางที่  2  พบว่า  นักศึกษาที่เรียนวิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศได้รับความรู้จากจากการเรียนตามแผนการสอน 

ได้ครบ  4  มาตรฐานรายวิชา  ในระดับ  ดีมาก ( X=3.33  S.D.=0.69 )  ดังต่อไปนี้ 

อันดับ  1  มาตรฐานที่  1  นักศึกษามีความสามารถในการใช้ข้อมูลสารสนเทศประเภทต่าง ๆ

ในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ในระดับ  ดีมาก ( X=3.48  S.D.=0.63 )    

อันดับ  2   มาตรฐานที่  4   นักศึกษาสามารถจัดเรียงส่วนประกอบของรายงานด้วยตนเองได้

ในระดับ  ดีมาก ( X=3.44  S.D.=0.70 ) 

อันดับ  3  มาตรฐานที่  2  นักศึกษานำประสบการณ์จากการใช้ห้องสมุดวิทยาลัยไปประยุกต์ใช้กับ

การค้นหาข้อมูลจากห้องสมุดอื่น  ๆ  นอกสถานศึกษา   ในระดับ  ดีมาก   ( X=3.43  S.D.=0.70 ) 

อันดับ  4  มาตรฐานที่ 1  นักศึกษาตระหนักถึงประโยชน์ของห้องสมุดในการศึกษาค้นคว้า

ในระดับ  ดีมาก ( X=3.42  S.D.=0.63 )

อันดับที่  5-6  มาตรฐานที่  4  นักศึกษาสามารถเขียนรายการอ้างอิง  ประเภท  บรรณานุกรมและเชิงอรรถ

ในระดับ  ดีมาก ( X=3.36  S.D.=0.68 , X=3.30  S.D.=0.74 ) ตามลำดับ 

อันดับ  7  มาตรฐานที่  2  นักศึกษามีทักษะในการค้นคว้าหาข้อมูลในระดับ ดีมาก  ( X=3.29  S.D.=0.69 )    

อันดับ 8-9 มาตรฐานที่  3   นักศึกษานำทักษะการเขียนรายงานฉบับร่าง/การพิมพ์รายงาน   และนำทักษะ

การอ่านไปพัฒนาการเรียนและการทำรายงานในวิชาอื่นในระดับ  ดีมาก ( X=3.27  S.D.=0.73 , X=3.26  S.D.=0.68 ) และ

อันดับ  10 มาตรฐานที่  3  นักศึกษามีความสามารถในการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลในรูปของ

บัตรบันทึกข้อมูลอยู่ในระดับ  ดี ( X=3.09  S.D.=0.73 ) ตามลำดับ   

 

ตอนที่  3    ศึกษาการพัฒนาระบบคุณธรรม  จริยธรรมจากการทำกิจกรรมการเรียนรู้ประจำบท

ตารางที่  3  แสดงผลคุณธรรม  จริยธรรมจากกิจกรรมการเรียนรู้ประจำบท

รายการ	N = 287 คน
	X	S.D.	แปลค่า	อันดับ
ดี 1.  วินัย	3.13	0.68	ดี	6
2.  รับผิดชอบ	3.10	0.68	ดี	8
3.  ซื่อสัตย์	3.53	0.66	ดีมาก	1
4.  ความสามัคคี	3.26	0.66	ดีมาก	3
5.  เชื่อมั่นในตนเอง	3.08	0.64	ดี	9
6.  อดทน	3.24	0.70	ดี	4
7.  ประหยัด	3.11	0.72	ดี	7
เก่ง 8.  สนใจใฝ่รู้	3.21	0.65	ดี	5
9.  ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์	3.08	0.64	ดี	9
สุข 10.  มนุษยสัมพันธ์	3.45	0.64	ดีมาก	2
รวม	3.30	0.68	ดีมาก

 

                                จากตารางที่  3  พบว่า  นักศึกษามีการพัฒนาคุณธรรม  จริยธรรมจากการทำกิจกรรมประจำบท ครบ  10  คุณลักษณะ ในระดับ ดีมาก ( X=3.30  S.D.=0.68 )  ตามคุณลักษณะเรียงตามลำดับ  ดังนี้

ดี    ได้แก่  ความซื่อสัตย์  ในระดับ  ดีมาก ( X=3.53  S.D.=0.66 ) 

สุข  ได้แก่  มีมนุษยสัมพันธ์และทำงานเป็นทีม  ในระดับ  ดีมาก ( X=3.45  S.D.=0.64 ) 

ดี     ได้แก่  ความสามัคคี  ในระดับ  ดีมาก ( X=3.26  S.D.=0.66 ) 

ดี     ได้แก่  ความอดทน  ในระดับ  ดี ( X=3.24  S.D.=0.70 ) 

เก่ง  ได้แก่  ความสนใจใฝ่รู้  ในระดับ  ดี  ( X=3.21  S.D.=0.65 )

ดี     ได้แก่  วินัย  ในระดับ  ดี ( X=3.13  S.D.=0.68 )

                                ดี     ได้แก่  ความประหยัด  ในระดับ  ดี ( X=3.11  S.D.=0.72 ) 

                                ดี     ได้แก่  ความรับผิดชอบ  ในระดับ  ดี ( X=3.10  S.D.=0.68 ) 

                                ดี     ได้แก่  ความเชื่อมั่นในตนเอง  ในระดับ  ดี ( X=3.08  S.D.=0.64 )

                                เก่ง   ได้แก่  ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์  ในระดับ  ดี ( X=3.08  S.D.=0.64 )  

นอกจากนี้ผู้เรียนได้เสนอแนะให้เพิ่มคามการเรียนเป็นสัปดาห์ ละ 2 ชั่วโมง

                                เพื่อการฝึกปฏิบัติในชั้นเรียน โดยเฉพาะการสืบค้นข้อมูลผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตและสื่อเทคโนโลยี

                                สรุป  การใช้แผนการสอนวิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศ  ภาคการศึกษาที่ 2  ปีการศึกษา 2547 

มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ในระดับ  ดีมาก  ทั้ง  3  องค์ประกอบ  ได้แก่

1.       ผู้สอน  แผนการสอนที่ผู้สอนจัดทำขึ้นเป็นแผนการสอนที่นำมาใช้สอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ซึ่งผู้เรียนสามารถพัฒนาการเรียนรู้ทางวิชาการและคุณธรรมและจริยธรรม   ครบตามมาตรฐาน

รายวิชา  4  มาตรฐานที่กำหนดในหลักสูตร 

2.       ผู้เรียน  สามารถนำความรู้ที่ได้รับจาการเรียนวิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศไปพัฒนาและประยุกต์ใช้กับวิชาต่าง ๆ ได้ครบตามมาตรฐานรายวิชาทั้ง  4  มาตรฐาน

3.       ผู้เรียน  มีการพัฒนาคุณธรรม  จริยธรรม จากกิจกรรมการเรียนรู้ได้ครบตามคุณลักษณะ  10  ประการ

3  องค์ประกอบ  คือ

       ดี     ได้แก่     ความซื่อสัตย์  ความสามัคคี  ความอดทน  ความมีวินัย  ความประหยัด 

                             ความรับผิดชอบ และความเชื่อมั่นในตนเอง

       สุข   ได้แก่     มนุษย์สัมพันธ์ 

       เก่ง   ได้แก่     ความสนใจใฝ่รู้  และความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

ข้อเสนอแนะ

                                1.  ผู้สอนจะนำแผนการสอนไปทดลองใช้ในภาคการศึกษาที่  1/2548  ซึ่งเป็นกลุ่มนักศึกษา

                                     สาขาการตลาด  และสาขาคอมพิวเตอร์  ซึ่งมีคุณลักษณะทางจิตพิสัยที่แตกต่างกันมากในระดับสูง

                                     กับกลุ่มสาขาวิชาการบัญชี  การเลขานุการ และธุรกิจค้าปลีก

                                2.  ประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการสอน  ในภาคเรียนที่  1/2548  เพื่อศึกษาเปรียบเทียบแผนการสอน

                                3.  ปรับปรุงแผนการสอน  โครงการสอน  และกิจกรรมการเรียนรู้  ให้สอดคล้องกับคุณลักษณะของกลุ่ม

                                     ผู้เรียนในแต่ละสาขาวิชา

 

เอกสารอ้างอิง

                                ศันสนีย์  สุวรรณเจตต์.  2547.  แผนการสอนวิชาห้องสมุดกับการรู้สารสนเทศ  ประจำภาคการศึกษาที่ 2

                                                    ปีการศึกษา 2547.  กรุงเทพ  : ห้องสมุดวิทยาลัยพณิชยการธนบุรี.

                                ศึกษาธิการ, กระทรวง.  2546.  หลักสูตรหมวดวิชาสามัญในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง

                                                     พุทธศักราช 2546.  กรุงเทพ : หน่วยศึกษานิเทศก์  กรมอาชีวศึกษา

 

 

 

                                                                                                                                                ( น.ส.ศันสนีย์  สุวรรณเจตต์ )

                                                                                                                                                                     ผู้วิจัย

 
BACK