Dara, onze leraar Khmer is een ontzettend enthousiaste en grappige man. Hij spreekt erg goed Engels, ook al is hij Khmer en heeft hij zijn hele leven in Cambodia gewoond. Toen de Rode Khmer aan de macht kwam, was zijn vader een hoge officier in het leger en woonde zijn familie in Phnom Penh. Na de machtsovername zijn ze met de hele familie gevlucht naar het noordwesten, waar ze in een dorp onderdoken. Ook al was hun werkelijke afkomst niet bij de Rode Khmer bekend (dat hielden ze angstvallig verborgen), ze werden beschouwd als 'nieuwe' mensen (de RK maakt een onderscheid tussen basismensen, die voor de machtsovername al boer waren, en 'nieuwe' mensen, die in die tijd nog geen boer waren). Nieuwe mensen werden beschouwd als de laagste soort, moesten het hardst op het land werken en kregen het minst te eten. Dara werd gescheiden van zijn familie in een werkkamp voor jongens geplaatst (hij was toen 17), waar hij op het land moest werken.
Net als vele andere Cambodianen, heeft hij na de val van de Rode Khemr in 1979 in een vluchtelingenkamp aan de Thaise grens gezeten. Daar heeft hij ook Engels geleerd, in een door de VN daar opgerichte school. Het onderwijs in Cambodja zelf lag in die tijd helemaal op zijn gat, dus veel mensen die goed Engels spreken hebben dat in die tijd in een vluchtelingenkamp geleerd. Dara heeft daar een aantal jaren gezeten, maar begon zich steeds openlijker tegen het in dat kamp heersende regime te verzetten. Hij had anoniem een aantal artikelen gepubliceerd over mensenrechten en tegelijkertijd werd hij in een zogenaamd anoniem interview voor een Amerikaans blad met naam en toenaam genoemd. Bovendien werd een maand later in een ander Amerikaans blad zijn foto gepubliceerd. Om veiligheidsreden is hij toen naar het noorden van Cambodja gevlucht. Begin negentiger jaren is hij teruggekeerd naar Phnom Penh, waar hij weer werd verenigd met het grootste deel van zijn familie. Zijn vader en een broer waren overleden.
Dara vertelde dat hij in die jaren van Rode Khmer en Vietnamese overheersing zo ontzettend vaak en lang honger heeft geleden , dat hij nu nog steeds dol is op alles wat eten is. Hij is dan ook èèn van de weinige fatsige Cambodianen hier.
Sopheap is een boedhistische monnik die op bezoek was in Phnom Penh en van die gelegenheid gebruik wilde maken om ons te ontmoeten. Hij is een heel toegankelijk persoon en we mochten hem vragen wat we maar wilden. Dat deden we dus uiteraard ook. Hij is tien jaar geleden monnik geworden met name omdat dat hem in staat stelt de armen in het land te helpen. Hij woont samen met vijf andere monniken in een pagode in een klein plaatsje in Phnom Penh. Zij bieden daar onderdak aan circa 50 straatkinderen, die ze tevens les geven.
Monniken mogen geen geld bezitten en leven uitsluitend van wat ze van de gemeenschap krijgen. Ze gaan dan ook elke dag opnieuw langs de deuren om eten te verzamelen, wat ze vervolgens terug in de pagode met elkaar en met de kinderen delen. Maar het niet mogen bezitten van geld betekent voor Sopheap duidelijk niet dat hij geen waarde hecht aan materiele zaken. Hij is echt wat je zou kunnen noemen een 'moderne monnik' met een computer in zijn pagode en een mobiele telefoon op zak.
Tempel bij de Pagode in Phnom Penh
Pagode in Phnom Penh, muurschilderingen
Hij heeft ons meegenomen naar een Pagode in Phnom Penh en daar tekst en uitleg gegeven over rituelen en gebruiken. Erg interessant uiteraard. Je kon ook duidelijk merken dat hij in de gemeenschap hoog in aanzien staat, hij werd door de 'doorsnee' monniken erg respectvol behandeld. Hij nodigde ons tenslotte nog uit om hem een keer in zijn eigen pagoda te bezoeken, en ik denk zeker dat wij die uitnodiging een keer gaan verzilveren..
