แมลงปอ (DRAGONFLIES)
วงจรชีวิต
สัตว์จำพวกแมลงมักจะมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างตลอดวงจรชีวิต เราเรียกว่า เมตามอฟอซีส (Metamorphosis) เราสามารถแบ่งแมลงตามรูปแบบ วงจรชีวิตออกเป็นสามพวก ได้แก่
ไข่ และการวางไข่
แมลงปอมีวิธีการวางไข่2วิธี รูปร่างของไข่ขึ้นกับวิธีการวางไข่
Damselfliesทุกชนิด กับdragonflies บางตระกูล เช่น Aeshnidae (Hawkers), Neopetaliidae (Redspots) และPetaluridae (Petaltails)
แมลงปอในธรรมชาติชอบอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำ สีสันสวยงามน่ารัก มีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศน์ มันเป็นแมลงที่ใหญ่และบินได้เร็วที่สุดในโลก มีมากกว่า6,000ชนิด(สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมี4,000ชนิด) แยกเป็นสองสายพันธุ์ใหญ่ๆ คือพันธุ์ตัวโต เรียกว่า ดรากอนไฟ(dragonfly) กับพันธุ์ตัวเล็กเรียกว่า แดมเซลไฟ (damselfly) ในอเมริกาพบประมาณ 400-500 ชนิด
ในยุโรป 128 ชนิด เป็นพันธุ์ตัวเล็ก 45 ชนิด ตัวใหญ่ 83ชนิด มีขนาดต่างๆกัน ในยุโรป พบ damselfly ขนาดเล็กสุดคือ ชนิด Nehalennia speciosa ยาว 23 มม. ขนาดใหญ่สุดคือ ชนิด Calopteryx virgo (Beautiful Demoiselle) ยาว 49 มม. และพบdragonflyขนาดเล็กสุดคือ ชนิดSympetrum danae (Black Darter)ยาว32 มม. ขนาดใหญ่สุดคือ ชนิดCordulegaster heros ยาว97มม. นอกจาก dragonflies ตัวใหญ่และแข็งแรง(robust) กว่า damselflies ยังมีข้อแตกต่างอื่นๆอีก ได้แก่:
Dragonfly
Damselflies
-บินได้เร็วกว่า
-บินช้ากว่า
-ตาสองข้างจะอยู่ชิดกัน
-ตาสองข้างอยู่ห่างกัน
-ปีกคู่หน้าและหลังมีรูปร่างต่างกัน
-ปีกคู่หน้าและหลังมีรูปร่างเหมือนกัน
-เวลาอยู่นิ่งๆปีกกางออก 180 องศา
-เวลาอยู่นิ่งๆปีกจะหุบเข้าหากัน
เป็นแบบ เอ็นโดไฟติก(endophytic) หมายความว่า ตัวเมียมีอวัยวะการวางไข่(ovipositors)ที่สมบูรณ์ จะวางไข่บนใบไม้ เหนือหรือใต้ผิวน้ำก็ได้ วิธีนี้เป็นวิธีค่อนข้างโบราณ (primitive method) ไข่มักจะยาวและทรงกระบอก (cylindrical) แต่ dragonflies ส่วนใหญ่เป็นแบบเอ็กโซไฟติก (exophytic) ไม่มีovipositors จะวางไข่ตรงๆลงที่ผิวน้ำหรือขี้โคลน (mud) ริมน้ำ ไข่มักจะกว้างและเป็นรูปวงรี (broad and elliptical) ที่ปลายข้างหนึ่งของไข่ มีรูเล็กๆที่ตัว สเปิร์มจะเข้าไปขณะผสมพันธุ์ และเป็นรูที่ตัวอ่อนจะคลอด( hatch )ออกมา
ในแมลงปอบางชนิด ไข่จะมีวุ้นหุ้มอยู่ ช่วยให้ไข่เกาะกับใบไม้หรือก้อนหินใต้น้ำได้ดีขึ้น ป้องกันไม่ให้มันจมลงในโคลนดิน หรือหลุดลอยไปตามกระแสน้ำ ไข่จะฟักเป็นตัวระหว่าง 10-100 วัน พวกที่ฟักเป็นตัวภายใน 40 วันถือว่าปกติ(direct egg development) พวกที่ฟักเป็นตัวในเวลามากกว่า 80 วันถือว่าช้าผิดปกติ(delayed egg development)เป็นการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในภาวะอากาศหนาวหรือแห้งแล้งเกินไป แมลงปอส่วนใหญ่ออกไข่ในฤดูใบไม้ผลิหรือร้อน ยกเว้นชนิดSympetrum, Lestes และ Aeshna ที่ออกไข่ฤดูใบไม้ร่วง