ประวัติความเป็นมา

ในปี ค.ศ. 1870 Alphonse Milne-Edwards ได้ศึกษาซากแพนด้ายักษ์พบว่ามันคล้ายแพนด้าแดง(Ailurus fulgens) จึงตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า ไอลูโรโปดา เมลาโนลิวก้า(Ailuropoda melanoleuca) แปลว่าสัตว์ที่มีสีดำขาวและเท้าเหมือนแมว(black and white cat-footed animal) มีการถกเถียงกันในหมู่นักวิทยาศาสตร์ว่าควรจะจัดแพนด้ายักษ์ไว้ในตระกูลหมีหรือตระกูลแรคคูน (raccoon) หรือตระกูลแยกต่างหากอีกตระกูลหนึ่ง ทั้งนี้เพราะว่าแพนด้ายักษ์กับแพนด้าแดงมีลักษณะร่วมระหว่างหมีและแรคคูน ต่อมาพบว่ามันไม่ใช่ตระกูลแพนด้าแดงจึงเปลี่ยนชื่อใหม่เป็นAiluropus(panda-like)แต่ชื่อเก่าก็ยังใช้อยู่ คำAeluropusซึ่งเป็นภาษาละตินของคำว่า Ailuropus ก็ยังมีใช้อยู่ แพนด้ายักษ์ถูกค้นพบครั้งแรกในปลายยุคไพลโอซีน(Pliocene)ต่อกับต้นยุคพลีสโตซีน(Pleistocene)ไม่เกินสองสามล้านปีก่อน ในศตวรรษที่2 มีการพบฟอสซิล (fossil)ของแพนด้ายักษ์ในประเทศพม่า เวียตนาม ภาคตะวันออกของจีนจรดกรุงปักกิ่ง ในประเทศจีนแพนด้ายักษ์เป็นสัตว์ที่หายากและนับถือเป็นกึ่งเทพเจ้า ในสมัยราชวงศ์ฮั่น(206 BC-24 AD) ในสวนของจักรพรรดิเมืองซีอาน(Xian)เลี้ยงแพนด้ายักษ์ ซึ่งมีราคาแพง เมื่อ100ปีก่อนแพนด้ายักษ์หนึ่งตัวแลกได้กับยีราฟ3ตัวม้าลาย2ตัวแรด2ตัวฮิปโปโปเตมัส2ตัว ปี ค.ศ.772-846 กวีจีนชื่อไป่จูยี่ (Bai Juyi) กล่าวถึงแพนด้ายักษ์ว่าเป็นเทพเจ้าที่ช่วยปกป้องภัยธรรมชาติและวิญญาณร้ายทั้งปวง หนังแพนด้ายักษ์ถูกใช้เป็นเครื่องบรรณาการในโอกาสต่างๆทั่วประเทศจีน เมื่อสิ้นราชวงศ์ชิงก็เกิดมีการซื้อขายแพนด้ายักษ์ตลอดศตวรรษที่19 จากการศึกษาด้านพันธุกรรม แพนด้ายักษ์จัดอยู่ในตระกูลหมี (Ursidae) ส่วนแพนด้าแดงจัดอยู่ในตระกูลแรคคูน (Procyonidae) หมีแพนด้ามี 42 เมตาเซนตริกโครโมโซม (metacentric chromosomes) ส่วนหมีทั่วไปมี 74 อะโครเซนตริกโครโมโซม(acrocentric chromosomes) หมีแพนด้ามี แบนดิ้งแพตเทอร์น (banding patterns)คล้ายของหมีทั่วไป หนึ่งโครโมโซมของหมีแพนด้ามีลักษณะคล้ายของหมี1คู่ เช่นโครโมโซมที่1 ของหมีแพนด้าจะคล้ายโครโมโซมที่2 และ3 ประกบกัน เหมือนกับมีการประกบคู่ของโครโมโซม(chromosomal fusion) ในบรรพบุรุษของหมีแพนด้า จากทฤษฎีนาฬิกาโมเลกุล( molecular clock hypothesis) สันนิษฐานว่า สารพันธุกรรมของสัตว์ชนิดหนึ่ง จะสามารถแปลกแยกออก เนื่องจากมิวเตชั่น( mutations)แล้วถ่ายทอดสู่ลูกรุ่นถัดไป การเปลี่ยนแปลงของสารพันธุกรรมเป็นระยะเวลายาวนาน จะช่วยบอกว่าดีเอ็นเอของสัตว์สองชนิดมีความสัมพันธ์กันเพียงใด จากการศึกษาพบว่าตระกูลหมีและแรคคูนมีการแยกสายพันธุ์จากต้นตระกูลเดิมประมาณ30-50ล้านปี บรรพบุรุษของหมีแพนด้าได้แยกสายพันธุ์จากหมีมานาน18-25ล้านปี ส่วนแพนด้าแดงแยกจากสายแรคคูนมานาน25-30ปี