ผู้เปรียบด้วยองค์แห่งช้าง

องค์แห่งช้าง 5
1. เที่ยวไปในป่า เอาเท้าชำแรกแผ่นดิน
2. มองดูตรงๆ เหลือบดูทั่วกายของตน ไม่เหลียวดูทั่วไปในทิศต่าง ๆ
3. ไม่ได้นอนอยู่ประจำแห่งเนืองนิตย์ ไปหาอาหารได้ในที่ใด ก็เข้าอาศัยที่นั่นอยู่ ไม่มีอาลัยในที่พักอยู่ยั่งยืน
4. จะลงน้ำ ก็มักจะลงสู่สระบัวอันกว้างขวาง มีน้ำใสแจ๋วไม่ขุ่นมัว ดาดาษไปด้วยเง่าและดอกบัวเป็นอันมาก เล่นคะนองอยู่ตามประสาช้างที่ดี
5. จะยกเท้าขึ้นก็มีสติ จะเหยียบลงก็มีสติ

เปรียบด้วยผู้ประกอบด้วยองค์สมบัติ 5 ประการ
1. พิจารณากาย ทำลายกิเลส
2. เหลียวดูทั่วกาย ไม่พึงชำเลืองดูในทิศต่าง ๆ ไม่พึงแหงนดูข้างบน ไม่พึงเหลือบลงข้างล่าง พึงทอดสายตาเพียงชั่วแอก
3. ไม่มีที่อยู่ประจำเนืองนิตย์ ไม่มีอาลัย เที่ยวไปพบที่ใดอันเป็นที่ชอบใจและสมควร ก็เข้าอยู่อาศัยที่นั่น และไม่ทำอาลัยในที่พักอยู่ยั่งยืน
4. เจริญมหาสติปัฏฐาน อันมีอาการดังสระโบกขรณี เต็มเปี่ยมอยู่ด้วยน้ำ คือธรรมอันประเสริฐเยือกเย็น ไม่ขุ่นมัว ใสสนิท
ปราศจากมลทิน ดาดาษไปด้วยเง่า และดอกบัวคือวิมุตติ พิจารณาจำแนกสังขารด้วยญาณ ขลุกขลุ่ยด้วยมหาสติปัฏฐานนั้น
5. อยู่ด้วยสติ สัมปชัญญะ ทุกอิริยาบท