ETHERNET KARTLARI Bu ayki konumuz ethernet kartları ve kullanım alanları. Ethernet kartları network sistemlerinde veri iletişimini sağlan elemanlardır. Bu sayede de Network sistemleri dediğimiz birden fazla bilgisayarın birbiri ile iletişimi sağlanmış olur. Ethernet kartları ISA veya PCI yuvalara göre hazırlanmışlardır. Üzerlerinde UTP ve BNC olmak üzere iki türlü yuva bulunmaktadır. Bazı ethernet kartları bu yuvaların her ikisinide üzerinde barındırmaktadır. Bu yuvalar iki ayrı ağ bağlantısı için kullanılmaktadır. Bunlar, UTP yani HUB lı sistemler için yuvadır. Diğeri ise BNC kablolarla kurulan ağlar içindir. Şimdi ethernet kartları kullanılarak kurulan network ağlarını inceliyelim. NETWORK SİSTEMLERİ (BİLGİSAYAR AĞ SİSTEMLERİ) Bilgisayar ağları tiplerine ve alanlarına göre çeşitlere ayrılır. Alanlarına göre LAN, MAN,WAN LAN (local area network): Yerel ağlar diye adlandırdığımız bu ağlar bina içersindeki veya bir kampüs içerisindeki bilgasayarları kablolama ile birebir iletişimini sağlayarak bir yerel ağ oluşturmamızdır. MAN(metropol area network): Metropolitan ağlar diye adlandırdığımız ağlardır. MAN ağları birkaç local ağın birleştirilmesiyle oluşturulur. Örnek olarak bir firmayı ele alalım. Firmanın merkez binasındaki kurulan ağ yerel, bu firmanın birkaç şehirde şubeleri var ise bu şubelerde ki yerel ağlarıda biribiri ile baglantılı hale getirildiğinde metropolitan ağı elde etmiş oluruz. WAN. (wide area network) : Geniş alan ağları ise yerel ve metropolitan ağların biribirlerine bağlantısı halinda oluşan ağdır. Yani ülkeler arası bilgisayar iletisimini sağlayan ağlardır. Bunuda örnekleyecek olursak; ele aldığımız firmanın yerel ve metropolitan ağını dünyaya açması ve diğer ülkelerdeki bilgisayarlarla kendi ağlarını buluşturma noktasıdır. Network topology( bilgisayar ağ tipleri) Mantıksal topology: Bir lan daki düğümler iki mantıksal metottan birini kullanarak mesajları ele alırlar. Ya mesajları sırsal (sequential) mantıksal topolojiyi kullanarak düğümden düğüme aktarırlar yada yayın (broadcast) mantıksal topolojisini kullanarak bütün istasyonlara aynı anda mesajları gönderirler. Ethernet ve ARCnet bir yayın topologysi, token ring ise sırasal teknik kullanırlar. Star Topology: Yıldız tipi ağdır. En çok kullanılan network tipidir. Avantajı her bilgisayar için ayrı bir hat çekilmesi böylece bir terminalde oluşan sorun diğer terminallere engel teşkil etmemektedir. Bu topologyde dağıtıcı noktası veya kutusu mevcuttur. Son kullanıcılara bu dağıtıcı noktadan tek tek kablo vasıtası ile bağlanır. Bu ağlar için kullanılan kablolama sistemi CAT-3,4,5 vb. dir. Ayrıca hub dedigimiz paylaştırıcı (tek hatın band genişlini kullanıcı sayısına göre paylaştırılmasını sağlar) cihaz kullanılmaktadır. Bus topology: Tek hat üzerinde terminallerin biribirine bağlantısı sağlanır. Maliyeti düşüktür. Dezavantajı herhangi bir terminalde sorun olduğunda diğer terminalleri etkilemesidir. Bu tipdeki ağda coax kablo kullanılır. Ring Topology :Yüzük tipi ağdır. Bir bilgisayardan diğerine gönderilen paket yüzük etrafında dönerek paketi ulaştırır. Bus topology: Ortak kablo üzerinde bilgisayarların bağlantısı gerçekleştirilir. Bu tologyde kablo bağlantıları bilgisayara girip sonradan çıkmazlar, eş eksenli T-Connektorlerle baglantı gerçekleştirilir. Otobüs tipi ağı denilmesinin sebebi. Otobüse binen yolcular ortak yolu kullanırlar ve duraklarında inerler. Bu tip topologyde gönderilen paket yerine ulaşıncaya kadar gider. NETWORK SİSTEMLERİNDE KULLANILAN KABLOLAR Twisted pair (dolanmış cift kablo) : Veri nitelikli dolanmış-çift telde dış aliminyum-yaprak ve örgülü-bakır koruma vardır. Dıştaki elektiriksel sesi azaltmak için özellikle böyle tasarlanmıştır. Genelde IBM-Token ring gibi sistemlerde kullanılırlar. Bu kablo tipi eş eksenli kablonun koruması ile korumasız dolanmış çift telin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Bağlantıları yapmak ince ustalık ister ve pahalı bir kablolama sistemidir.bu kabloda D-kabuk Konnektörü kullanılır ve token ring adaptörüne takılır. Eş Eksenli Kablo (Coax Kablo) : Eş eksenli kabloda bakır tel vardır. Bakır tel tek veya birçoktelden oluşabilir. Ve dışı bakır örgülü şerit veya metal yaprakla sarılmıştır. Şerit ve merkez iletken aynı eksen üzerindedir ve eş eksenli ismi buradan gelmektedir. Dış iletken iç iletkeni elektriksel sinyallerden korumaktadır. Bu kablonun konnektörleri kötü takıldığında bütün sistemi etkiler. Bu kablolama sisteminde T-konnektörler kullanılır. Korumasız Telefon Teli (UTP) : Dolanmış çift tel kablodaki tellerin birbiriyle dolanmaları ile aralarındaki elektriksel ‘coupling’ ve dışardan aldıkları elektriksel ses azalır. Bu kablolar RJ-45 jackları ile sonlandırılarak ethernet kartlarına takılırlar. Korumalı Telefon teli (STP): Korumasız çift telden tek farkı dolanmış tellerin etrafını metal yaprak sarmaktadır. Genellikle yoğun eleltriksel akımın olduğu ortamlarda tercih edilirler. Pahalı bir kablolama sistemidir. Fiber Optik: Cam liflerden meydanan gelmektedir. Küçük laser veya ışık yayan diyotlar lifler üzerinden digital mesajın 0 ve 1 lerine karşılık gelen ışık darbeleri gönderir. Fiber optikler bakır telden bir çok avantajlı yönleri vardır. Elektrikden hiç etkilenmezler ve uzak mesafeler için idealdir. Büyük miktardaki verileri daha hızlı ve daha uzak mesafelere taşıyabilmektedir. Fiber optik kablolar için st veya sc konnektorler kullanılmaktadır. Fiber optik kabloyu bilgisayar baglantısını saglayan f/o portlu adaptör kartına ihtiyaç vardır. NETWORK SİSTEMLERİNDE KULLANILAN CİHAZLAR MULTIPLEXER (çoklayıcı) : Multiplexer düşük hızdaki cihazlardan gelen verileri toplar (terminal, printer gibi) ve tek kanal iletişim üzerinden verileri gönderme işlevini gerçekleştirir. ROUTERS (yönlendirici): Network sistemlerinde farklı işletim sistemleri iletişim protokolleri kullanılır. İki farklı network tipinde ve işletim sistemlerini direk olarak birbiri ile konuşturamazsınız. Router işlevi farklı iletişim protokolleri ile farklı netwrok tiplerindeki bilgisayarların biribiri ile konuşmasını sağlar. Network den bahsedildiğinde sıklıkla kullanılan backbone (belkemiği): yani networkun omurgası anlamına gelen kelimenin açıklaması ise, networkun omurgasını oluşturan router (yönlendırıcı) ve transmission media (transfer ortamı) dediğimiz fiber optic kablo networkün omurgasını oluşturur. SWITCH (anahtarlama) : Switchler calıştıkları hızları aynı hızda birimlere veya son kullanıcılara ulaştırır. HUB (paylaştırıcı) : Switchden gelen hızın oranını kaç kullanıcı baglantısı varsa paylaştırır. International Standarts organization (ISO) : Merkezi Parisde olan ISO uluslar arası veri iletişim standartlarını geliştirir. ANSI (Amerkan National Standart Institute) ISO’yu Amerka’da temsil eder. 1970’li yıllarda ISO standart bir veri iletişim modelini geliştirdi ve buna OSI ( Open System Interconnection) adını verdiler. OSI modeli yedi katmandan oluşur ve terminal ve bilgisayarlar arası konuşmada neler olduğunu açıklar. Bu model farklı cihazların iletişim kurabileceği bir sistem kurmayı kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır. Protokoller: Protokoller verini nasıl iletileceği konusunda ağdaki birimler arasındaki mutabakatı temsil eder. Zayıf bir protokol veri transferini zayıflatır. Fakat standart protokolleri izleyen yazılımlar farklı sistemler arasında iletişim kurabilirler. Protokollerin anahtar elemanları sözdizimi, semantik ve zamanlamadır. Söz dizimi: Kullanılacak sinyalin seviyesini ve gönderilecek verini biçimini belirtirler. Semantik: Makinalar arasında kordinasyonu sağlamak için gereken bilgi yapısını içerir Zamanlama: Hız ayarlaması yapar. OSI MODELININ KATMANLARI Fiziksel katman( phyical layer) : Fiziksel katman elektriksel bağlantıları ve sinyallemeden oluşur. Daha sonraki gelen katmanlar fiziksel katman aracılığı ile konuşurlar. Kablolar bu katman ile ilgilidir.( 1. Katman) Veri Hattı katmanı( data layer): Fiziksel ve elektriksel baglantıları gerçekleştirdikten sonra sistem içindeki veri akışını kontrol etmelisiniz. Veri-hattı katmanı karakterleri bir dizi halinde birleştirip mesajlar haline getiri ve sonra yola koymadan önce kontrol eder. (2. Katman) Ağ katmanı ( network layer) : Geniş –alan ağlar, bir karakterler dizisini bir coğrafik noktadan diğerine taşımak için birkaç yöntem sunar. Osı’nin üçüncü katmanı ola ağ katmanı, ağın durumuna, servisin önceliğine ve diğer faktörlere göre verinin hangi fiziksel yolla iletileceğine kara verir.(3. Katman) Taşıma katmanı ( transportation layer) : Ağ katmanının yaptığı işleri yapar. Farkı bu işleri yerel olarak yapar. Ağ yazılımındaki sürücüler taşıma katmanının görevlerini yerine getiriler. Ağda bir arıza olduğu zaman, taşıma katmanı alternatif yollar arar veya gönderilecek veriyi ağ bağlantısı yeniden kuruluncaya kadar bekletir. Alınan verilerin doğru biçimde ve sırada olup olmadığını kontrol eder. (4. Katman) Oturum Katmanı (session layer) : Özellikle PC tabanlı sistemlerde önemlidir. Ağda iki uygulamanın haberleşmesini sağlar. Güvenlik, isim tanıma, yönetme ve diğer benzeri fonksiyonları yerine getirir. (5. Katman) Sunma katmanı (presentation layer): Ekranda yanıp sönen karakterler, özel veri-giriş biçimleri, grafikler ve diğer şeyler gördüğünüzde sunma katmanında olduğunuzu beliritir. Bu katman aynı zamanda şifreleme ve özel dosya biçimlendirme işlemlerinide yapar. Dosyaları programcıların istediği şekilde biçimlendirir. Sunma katmanı kontrol kodlarının, özel grafiklerin ve karakter tablolarının bulunduğu yerdir. (6. Katman) Uygulama katmanı (application layer): Bu katman kullanıcıya hizmet verir. Ağ işletim sistemi ve uygulama programlarının bulunduğu katmandır. Dosya paylaşımından yazılacak iş birikimine, elektronik postadan veri tabanı yönetimine kadar olan her şey burada bulunur.(7. Katman) kaynak S.D.Ü / BİM Magazin |