T�RK�YEN�N S�YSET TAR�H�N� �NCELEYEN �NSANLAR BELK�DE �OK AZ �EY B�L�YORLARDI.. PERDE ARKALARINDA NELER�N D�ND���N� MAALESEF H��B�R�M�Z B�LM�YORUZ..

      

1970-1980 D�NEM� ��RENC� OLAYLARI

 

�nce masum ��renci g�sterileri �eklinde ba�layan, daha sonra anar�iye d�n��en, 1968 y�l�nda b�t�n d�nyay� etkisi alt�na alan ve bug�n dahi farkl� bi�imlerde devam eden ��renci ayaklanmalar�n�n birtak�m nedenleri vard�r.

                ��renci ayaklanmalar�n�n siyasal hayattaki yerini incelemeye ba�lamadan �nce bu konuda �ne s�r�len birtak�m g�r��leri a��klamakta yarar vard�r.

Psikolojik a��klamalar

         Son y�llarda meydana gelen gen�lik hareketlerinin �iddete y�nelmesini psikolojik nedenlere ba�layanlar bulunmaktad�r. Psikiyatrlara g�re; ��iddet, derin bir mahkumiyet duygusuna, mutlak gerekli olan �eye sahip olunmad��� duygusuna tepki olarak do�an bir davran��t�r. �a�da� gen� ne babas�nda, ne toplumda kendisine model olarak alaca��, benzemek isteyece�i g�r�nt�y� bulmaktad�r. �iddeti do�uran neden budur.�[1]

Biyolojik A��klamalar

Gen�li�i, �zellikle �niversite gen�li�inin isyan�n� biyolojik verilerle a��klamaya �al��anlara rastlanmaktad�r. Roger Masters� e g�re gen�lik isyan�n�n evrensel nedeni biyolojiktir. �niversiteli gencin ergenli�in �tesinde �ocuk�a bir faaliyet bi�imini s�rd�rmek zorunda bulunu�u, s�k�nt�lar�n�n b�y�k �o�unlu�unun temelindeki nedendir. ��nk� bu �ekildeki hayat tarz� gencin hem yeti�kinlerin hiyerar�isinde yer almas�na izin vermemekte hem de sald�rganl�k d�rt�lerini bo�altma olana�� tan�mamaktad�r.

 Klasik Marksist G�r��  

            Karl Marks ve Friedrich Engels� e g�re g�n�m�ze kadar b�t�n toplumlar�n tarihi, s�n�f kavgas�n�n tarihidir. Marksizm�e g�re tarihsel evrim s�n�f �at��mas�na dayanmaktad�r. Bu �at��ma �Ezilenlerle ezenler, s�m�renlerle s�m�r�lenle aras�ndaki bir �at��mad�r.�[2] �retimde ana rol� oynamas�na ra�men , �retim ili�kilerinin de�i�memesi neticesinde zarar g�ren toplumsal s�n�f �retim ili�kilerini kendi lehine de�i�tirerek devrim yapar. �z�nde ��rencilerin  m�cadelesi de s�n�f �at��mas�n�n bir par�as�d�r. Marksizm�e g�re � Gen�li�in eylem tarz� da k���k burjuvazinin eylem tarz�d�r. K���k burjuva davran��lar�n�n sorumsuzlu�u, kaypakl���, d�nekli�i, ba�� bozuklu�u ve ter�rizme yatk�nl��� gen�lik eylemlerinde g�r�lecektir. �[3]

            1960-1971 d�nemlerinde �niversitelerde teorik olarak olu�turulan Maksist ak�mlar 1971� den sonra  eylemlerle birlikte k�y ve kasabalara yans�t�lm��, ter�r ve anar�iye d�n��m��t�r. Baz� yazarlarca ��renci hareketlerinin anar�ist niteli�i ��rencilerin hen�z proleterle�me s�recinin  ba�lang�c�nda bulunmalar�na ba�lanmaktad�r.

�A�DA� ��RENC� HAREKETLER�N�N ORTAK N�TEL�KLER�

1.�niversiteye Kar�� Olmak

                Son otuz y�ld�r ortaya ��kan ��renci hareketlerinin �niversiteye kar�� olma niteli�i belirgin bir �ekilde ileri derecede end�strile�mi� bat�l� �lkelerde g�r�lmektedir. ��renci isyanlar� ilk etapta �niversite i�i sorunlardan ba�lam��, daha sonra �lke �ap�ndaki sorunlara ve d�zenin kendisine y�nelmi�tir. ��rencilerin �niversite i�indeki en b�y�k istekleri y�netimde s�z sahibi olabilmektir; ancak bu ama�lar�na ula�amayan gen�ler  �niversitenin kendisine sald�rmaya ba�lam��lard�r. Fransa� da �niversite ��rencisinin kendi e�itim kurumuna kar�� ��k��� 1967 y�l�n�n Kas�m�nda g�r�lm��t�r. Nedeni ise ��rencilerin �zerk �niversite kar��l�kl� tart��maya dayanan ders ve daha yumu�ak bir s�nav sistemi istemeleridir. �kinci neden de y�netimde s�z sahibi olmak istemeleriydi.

            �niversitelerdeki ��renci say�s�n�n artmas�na kar��l�k, �niversite say�s�nda bir de�i�iklik olmamas� da olaylar�n ��kmas�nda �nemli bir etken olmaktad�r. Bunun en g�zel �rne�ini Federal Almanya� da ki H�r Berlin �niversitesi� nde g�rmekteyiz. Bu �niversitede huzursuzluk s�n�flar�n kalabal�kla�mas�yla ba�lam��t�r. �niversiteler modernle�tik�e ve ��rencilerin beklentilerine cevap verebildik�e gen�lik isyan�, �niversitedeki sorunlardan �ok siyasal sorunlara ve d�zene y�nelmektedir.

            Benzer �ekilde Japonya� da da isyanlar s�n�flar�n kalabal�kla�mas� neticesinde ortaya ��km��t�r. End�strile�memi� sosyalist �lkelerin b�y�k �o�unlu�unda ��renci hareketleri �niversiteyi de�i�tirme iste�inden  kaynaklanmamaktad�r. Rus Prof, Toparnine� ye g�re Rusya� da herkese e�it e�itim olanaklar� sa�lanmaktad�r. B�t�n e�itim kurumlar� �cretsiz ve pek �ok ��renci bursludur. Bu y�zden isyanlar�n nedeni �niversiteyi de�i�tirmek de�ildir. Rusya� da herkese �al��ma olana�� bulundu�u i�in, ��renim g�ren gen�ler geleceklerinden emindirler. Ancak bu durumu genellemekten ka��nmak gerekir. ��nk� sosyalist bir �lke olan Yugoslavya� da ��kan ��renci isyanlar�n�n nedeni �niversiteyi de�i�tirme iste�inden kaynaklanmaktad�r.

            T�rkiye� de ise, 1967-1968 y�llar�nda ortaya ��kan ��renci hareketlerinin en belirgin �zelli�i �niversite i�i sorunlar ve genel olarak e�itim sistemiyle ilgili olu�lar�d�r. Bu ��renci hareketleri ��rencilerin �niversite i�i sorunlar� d�zene ba�lama isteklerinden do�mu�tur. T�rkiye� de ��rencilerin b�y�k bir k�sm� e�itimlerini bitirdikten sonra i� bulabilme kayg�s�na d��mektedir. �zellikle son s�n�flara yakla�t�k�a bu kayg� artmaktad�r. Hacettepe ve Erzurum Atat�rk �niversitesi  ��rencileri aras�nda yap�lan bir ara�t�rmaya g�re son y�llardaki gen�lik hareketlerinin nedeni � tek ba��na veya ba�ka bir etkenle birlikte e�itim d�zenindeki yetersizlik � e ba�lanmaktad�r.[4]   

            ��renci ayaklanmalar�n�n ama�lar�ndan birisinin �niversiteyi de�i�tirmek olmas�n�n temelinde, �niversitenin ��rencilerinin beklentilerine  cevap verememesi yatmaktad�r. Bir yandan �niversite say�s� h�zla artm�� ancak di�er taraftan �niversitenin imkanlar� artmam��t�r. Buna paralel olarak ��renci ile ��retim g�revlilerinin ikili ili�kileri de azalm��t�r. Ayr�ca olanaklar� ��renci say�s�n�n artma h�z�n yeti�ememi�tir.

            Geli�mi� �lkelerde i� bulma olanaklar� artsa bile bu ki�inin ald��� e�itimin kar��l��� olaca�� anlam�na gelmeyebilir. Sorun �niversitenin kendi imkanlar�yla ��z�lemedi�i i�in, �niversiteye kar�� do�an bu k�zg�nl�k bir s�re sonra rejime ya da d�zene y�nelmektedir. Ancak baz� �lkelerde bunun tersi bir duruma da rastlan�labilmektedir. �nemli bir rejim sorunun bulundu�u �lkelerde �niversite i�i sorunlar bu yurt �ap�ndaki soruna ba�land��� i�in rejim sorunu ��z�ld���nde ortaya ��kmak �zere bir kenarda beklemektedirler. Polonya� da buna benzer bir durum ya�anm��t�r.

2)Rejime Ya da Toplumsal D�zene Kar�� Olmak

            Sovyet Rusya� da rejime kar�� hareket daha �ok �niversite ��rencileri aras�ndan ��km��t�r. ��rencilerin amac� sosyalizmi �zg�rl�k i�inde kurmakt�.

            Polonya� da  da ��renci hareketlerinin temel niteli�i rejime kar�� olu�udur. Ancak kar�� olduklar� sosyalizm de�il, iktidardakilerin sosyalizme ula�mak i�in izledikleri otorite ve b�rokratik tutumdur.
            T�rkiye� de 1965-1970 d�neminde ��rencilerin yapt�klar� 92 sessiz y�r�y��ten sadece 27 tanesi �niversite ve e�itim sistemi ile ilgili nedenlerdendi. Geri kalan 65 sessiz y�r�y�� ise toplumsal d�zen ya da siyasal rejimle ilgili sorunlar nedeniyle ger�ekle�tirilmi�ti. Yine yeni bir eylem bi�imi olan boykot ve i�gallerle ilgili olarak da ayn� �eyi s�yleyebiliriz.
            Eylemler s�ras�nda polis tedbirlerine ba�vuruldu�u �l��de ��renciler rejime kar�� ��kmaya ba�lamaktad�rlar.

 

3)Yeti�kinlerin �rg�tlerinden Ve �nderli�inden Ba��ms�z Olmak  

            ��renci hareketlerinin yeti�kinlerin �rg�t ve �nderliklerinden ba��ms�zla�mas� olay�n� en belirgin olarak ileri derecede end�strile�mi� bat�l� �lkelerde g�rmekteyiz. Birle�ik Amerika� da eyleme kat�lan gen�ler eskiden ya�l� ku�aklardan �nderlerin pe�inden giderlerken, bug�n bu durum hemen hemen sona ermi�tir. Ayn� �ekilde 1968 May�s-Haziran olaylar�na gelinceye kadar Fransa�daki gen�lik hareketlerini siyasal partiler kontrol edebiliyorlard� ancak ��renci ayaklanmas� olarak de�erlendirilen hareket orta ve ya�l� ku�aklar�n egemen olduklar� siyasal �rg�tlerin d���nda geli�mi�lerdir.

            Toplumda k�kl� de�i�iklerden yana olan siyasi partilerin iktidara gelme olas�l���n�n bulundu�u �lkelerde, gen�lik hareketleri yeti�kinlerin �rg�tlerinin paralelinde geli�mektedir. Ancak geleneksel partilerin itibarlar�n� yitirmi� oldu�u �lkelerde ��rencilere m�mk�n bir b�t�nle�me yolu kapanm�� bulunmaktad�r.

            T�rkiye� de 12 Mart 1971� e giden olaylar i�erisinde gen�lik hareketleri h�zla yeti�kinlerin �rg�tlerinden ve �nderliklerinden ba��ms�zla�m��t�r. Bunun �rneklerini siyasal yelpazenin sol kanad�nda bulunan Cumhuriyet Halk Partisi ve T�rkiye ���i Partisi� nde g�r�lm��t�r. T�P y�neticilerinin anar�ik nitelikteki eylemlere kar�� ��kmaya ba�lamas�yla b�t�n etkinli�ini yitirmi�tir. CHP� de ise, gen�lik kollar� bir�ok konuda de�i�mez Genel Ba�kanla kar��t g�r��leri savunabilmi�tir.

4) �iddet

            ABD� de ��renci hareketlerinde �iddet 1964 y�l�ndan itibaren ortaya ��kmaya ba�lam��t�r. Berkeley �niversitesi� nde siyasal parti ve gruplar�n �niversite i�inde faaliyet g�stermesini yasaklayan eski bir kural�n uygulanmaya ba�lamas�yla ��renci hareketleri �iddet kazanmaya ba�lam��t�r.

            Fransa� da b�t�n d�nyan�n ilgisini �eken ��renci ayaklanmalar�n�n ilk sinyalleri 1 May�s 1968� de Paris� de Edebiyat ve Hukuk b�l�mlerinin bulundu�u Nanterre� de ba�lam��t�r. A��r� sa�c�lar taraf�ndan yang�n ��kar�lmas� �zerine ��renciler toplan�p protestoya ba�lam��t�r. Polisin ikaz�, uzun s�ren �al��mas� sonucu bina tahliye edilmi�tir.[5]

            Alman ��rencilerinin ba�vurduklar� �iddet yolunun gerek�esi � g�steriler s�ras�nda polis  halk ne kadar tahrik edilir ve ��rencilere kar�� ne derecede sert tedbirler almaya zorlan�rsa, halk o oranda cereyan eden hadiseler ve bunlar�n alt�nda yer alan taleplerle ilgilenecek, ezilen, d�v�len fikirlerini serbest�e ifade etmekte al�konulan ��rencilerin saf�nda yer alarak onlar� destekleyecektir.�[6] 

            Sosyalist �lkeler i�inde en �iddetli ��renci hareketlerine Polonya� da rastlanm��t�r. 1967 Kas�m�nda bir piyesin yasaklanmas� ile ba�layan olaylar bir�ok ��renci �nderinin �niversiteden ��kar�lmas� ile h�z kazanm��t�r. Polis coplar� ��rencileri bir yandan �iddete  bir yandan da rejime kar�� ��kmaya itmi�tir.

            T�rkiye� de 1967-70 d�nemler indeki ��renci hareketleri incelendi�inde ��rencileri �iddete iten olaylar�  ��yle s�ralamak m�mk�nd�r.

        �Polis, ��renci eylemlerinin hen�z sald�r�ya d�n��medi�i d�nemlerde  bile zaman zaman gereksiz �iddet g�stermi� ve siyasal �at��mada bir taraf gibi davranm��t�r. Sonu� ba�lang��ta  tarafs�z olan b�y�k ��renci kitlesinin emniyet kuvvetlerine g�venlerini yitirmeleri olmu�tur.

        �zellikle ba�lang��ta, baz� e�itim kurumlar�n�n y�neticileri ��renci isteklerine kar�� anlay��s�z davranm��, bar����l eylemler kar��s�nda bile, �a� d��� kalm�� disiplin h�k�mlerini uygulamak istemi�lerdir.

        Masum eylemlere ilgi g�stermeyen kamuoyu ve bas�n organlar� �iddet eylemlerine �zel bir ilgi g�stermi�tir.

        Sa� ter�r�n cezas�z kald��� izlenimi yarat�larak, sol gruplar�n buna kar�� silahlanmas� sa�lanm��, her iki taraf da b�ylece silahl� �at��man�n i�ine �ekilmi�tir.

        Bar����l yollarla sa�lanamayan baz� isteklerin �iddete ba�vuruldu�unda sa�land��� �rnekler olmu�tur. �[7]

                �1968�lerde �lkemizde siyasi liderler milli birlik yolu i�inde k�kl� �nlemler ele alacaklar� yerde tersine olaylar� k�r�kleyici nitelikte semboller kullanmak suretiyle ortam� s�rekli gergin tutmaya �aba g�stermi�lerdir. Buna paralel olarak �niversite �st� kurulu�lar hatta baz� �niversite yetkilileri �niversitedeki huzursuzluklar� siyasi sebeplerden ziyade sosyal ama�l� �masum ��renci � istekleri olarak de�erlendirmek suretiyle polisin �niversite kamp�slerine girmeyece�i tezini savunmu�lar , h�k�meti desteklememi�lerdir.�[8]

��RENC� HAREKETLER�N�N SINIFLANDIRILMASI

            Genel e�ilim, ��renci ayaklanmalar�n�n kapitalist, sosyalist ve geri kalm�� �lkelere g�re grupland�rmak �eklinde ortaya ��kmaktad�r. B�yle bir tipoloji denemesi i�in �� boyut temel olarak al�nmal�d�r. �niversite, siyasal rejim ve toplumsal yap�.

�niversite

         �niversitenin modern ya da geleneksel olu�u , ��renci hareketlerinin geli�me �izgisi y�n�nde �nemli rol oynamaktad�r. �niversitenin de�i�en ko�ullara uyum sa�lad��� ve demokratikle�ti�i do�rultuda hareket �niversite d���na y�nelmektedir. �niversite i�i sorunlar ��z�ld�k�e, ��renciler as�l problemlerinin ��z�mlenemedi�ini g�rerek toplumsal d�zene ya da rejime y�nelmektedirler. Bu as�l sorunlar�n ba��nda da gelecekte beklentilerine uygun bug�nk� �abalar�n�n kar��l��� bir toplumsal konuma sahip olamama endi�esi yatmaktad�r. Modern ve b�y�k �niversitelerde ��renci hareketleri �niversite d���na , geleneksel �niversitelerde ise daha �ok �niversite i�i sorunlara y�nelik olmaktad�r.

Siyasal Rejim

         Rejimin otoriter ya da liberal siyasal iktidar�n toplumsal d�zendeki k�kl� de�i�melerden yana veya kar�� olu�u ve siyasal iktidar�n gen� ku�aklara a��k ya da kapal�l���, ��renci hareketlerinin niteliklerinin belirlenmesinde �nemli etkenler olarak ortaya ��kmaktad�r. Rejim otoriterle�tik�e, ��renci hareketleri rejime kar�� bir g�r�n�m kazanmakta ve toplumdan belirli bir destek g�rebilmektedir. Tam aksine rejim liberalle�tik�e, ��renci hareketleri �o�unlukla toplumsal d�zendeki bozukluklara kar�� ��kmaktad�r. �ktidar�n gen�lere a��k ya da kapal� olmas� da bu sorunla yak�ndan alakal�d�r. �ktidar gen� ku�aklara kapand�k�a, ��rencilerin rejime kar�� ��kma e�iliminde bulunduklar� g�r�lmektedir.

Toplumsal Yap�

            Geli�mi� kapitalist �lkelerde siyasal iktidar orta ya�l� ku�aklar�n elindedir. Bu y�zden ��renciler i�in tek m�mk�n faaliyet yolunun gen�lik hareketleri olmas� ka��n�lmazd�r. Gen�ler t�ketim toplumunu adaletsiz ve ak�l d��� bulduklar� i�in reddetmektedirler. Gen�lere g�re teknolojik geli�me ak�lc� toplum i�in daha fazla olanak sa�lamaktad�r.

            Geli�mi� sosyalist �lkelerdeki ��renciler ideoloji ile uygulama aras�ndaki �eli�kiye kar�� ��kmaktad�rlar. Sosyalizme itirazlar� yoktur ancak daha fazla �zg�rl�k istemektedirler.

            Geri kalm�� �lkelerde ise ��renciler h�zl� ve adaletli bir kalk�nmadan yana olup siyasal hayatta �nemli bir rol oynamak istemektedirler.

            Son y�llardaki ��renci hareketlerini belirgin �zellikleri a��s�ndan iki grupta incelemek m�mk�nd�r.

A:  �iddete dayal� isyan niteli�indeki ��renci hareketleri

B:  Rejimle b�t�nle�mi�, rejimin bir par�as� halindeki isyan niteli�inde olmayan ��renci hareketleri

            As�l �nemli olan birinci gruba giren ��renci hareketleridir.
Bunlar� da kendi aras�nda ��e ay�rmaktay�z.

1-Toplumsal d�zene kar��, di�er kesimlerden kopuk ��renci hareketleri

            Bu �zelliklere sahip ��renci hareketlerine daha �ok rejimin o toplumun �artlar�na g�re liberal say�labilece�i ve �niversitenin de�i�en �artlar�n b�y�k �l��de gerisinde kalmad��� �lkelerde rastlan�r. Bat� Almanya� da H�r Berlin �niversitesi� nde ortaya ��kan ��renci hareketleri ile T�rkiye� de ODT� etraf�nda geli�en ��renci hareketleri bu gruba dahil edilebilir.

2-Siyasal rejime kar��, toplumdaki di�er baz� g��lerle dayan��ma halindeki ��renci hareketleri

            Dikkati �eken nokta siyasal rejimin otoriter karakterde oldu�u �lkelerde ��renci hareketlerinin toplumda yaln�z kalmad��� ve toplumsal d�zene de�il, rejime kar�� ��kt���d�r. Rejimin yumu�amas� amac� i�inde toplumun bir�ok kesiminden destek g�rmektedirler. Rejim sorunu �n plana ��kt��� i�in, �niversite i�i sorunlar �o�u zaman s�z konusu bile edilmemektedir.

3-�niversiteye ve toplumsal d�zene kar��, toplumun di�er kesimlerinden kopuk ��renci hareketleri

            �niversitenin geleneksel niteli�ini koruyup, de�i�en ko�ullara uymad��� durumlarda , bu hareketler ba�lang��ta daha �ok �niversiteyi de�i�tirme amac�na y�neliktir .Bu yolda etkin olamad��� durumlarda ��renci �o�unlu�unun sorunu d�zene ba�lamas� h�zlanmaktad�r. T�rkiye� de �stanbul ve Ankara �niversiteleri gibi ODTܒne oranla daha eski ve geleneksel olan kurulu�lardaki ��renci hareketleri de daha �ok bu �izgiyi i�lemi�lerdir. M�cadele rejim d���na ta��nca hareketin toplumsal destekten yoksunla�mas� daha h�zl� bir zaman i�inde olmaktad�r. T�rkiye� de 1968� den sonraki ��renci hareketlerini daha �ncekilerden ay�ran en �nemli farkl�l�klardan birisi budur.

B) �syan niteli�inde olmayan, siyasal rejimle b�t�nle�mi� ��renci hareketleri  

            Bunlar ya teknolojik ve demografik geli�menin �ok gerisinde kald�klar� i�in ku�aklar aras� bir �at��man�n do�mad��� �lkelerdir , ya da �ok �nemli bir milli mesele toplum i�inde genel dayan��may� zorunlu k�lmaktad�r.

            Geri kalm��l���n alt s�n�r�nda olan ya da toplumsal d�zende k�kl� de�i�ikliklerden yana iktidarlar�n bulundu�u ya da �ok �nemli bir ulusal sorunla kar�� kar��ya kalan �lkelerde, ��renci hareketleri isyan niteli�ine b�r�nmemekte, rejimle b�t�nle�mektedir.[9]

27 MAYIS 1960 DARBES� VE GEN�L�K HAREKETLER� �ZER�NDEK� ETK�LER�

         27 may�s 1960, �lkemizin tarihinde yeni bir d�nemin, ordunun siyasete egemen oldu�u ya da en az�ndan bu alanda etkin rol oynad��� yeni bir d�nemin ba�lang�c�.�[10]

            O d�nemde ya�anan toplumda y�llard�r s�regelen memnuniyetsizli�in, sosyal birikimin patlamas�yd�.� Menderes iktidar� korkun� gafletleri ve  bin bir hatas� ile gen� subaylar�n bu c�retli giri�imi i�in gerekli zemini �oktan haz�rlam�� bulunuyordu. �[11]

            27 May�s ihtilalinin dikkati celbeden �zelliklerinden birisi gen�lerden tam destek g�rmesidir. Gen�lik 27 May�s�n ger�ekle�tirilmesinde �nemli katk�larda bulunmu�, hatta Kurucu Mecliste bile �yeliklere getirilmi�tir.

            ��lkemizde askeri m�dahaleler yolunu a�m�� olmakla birlikte, 27 May�s Devrimi , �zg�rl�k ve demokrasi ad�na yap�ld�. Me�rulu�unu buradan al�yordu, gerek�esi buydu. 27 May�s olay�n�n gerek�esi anayasa ve hukuk d��� tutum ve davran��lara son vermek, demokrasiyi ve �zg�rl��� yeniden sa�lamak.�[12]

            Her �ey yolunda gidiyor derken Milli Birlik Komitesi�nin ald��� bir karar kendisine olan g�venin sars�lmas�na neden oldu. MBK 27 Ekim de bir tebli� yay�nlam�� ve bununla �niversitelerde bir tasfiye operasyonu ba�latm��t�r. Resmi Gazetede yay�nlanarak y�r�rl��e giren 114 say�l� kanun ile �niversitelerin 28� i Ord. Profes�r, 57� si Profes�r ve di�erleri de ��retim �yesi ve asistan� olan 147 ��retim �yesi g�revlerinden al�nm��lard�r. Bunlar aras�nda MBK� n�n ihtilal g�n� davet etti�i Tar�k Zafer Tunaya da yer almaktayd�. Haber y�ksek��renim �evrelerinde �a�k�nl�kla kar��lanm��t�r. Tasfiyenin gerek�esi net bir �ekilde a��klanmam�� ve listede yer alan ki�ilerin yetersizlikleri belirtilmemi�tir.

            27 May�s�n gerek�elerini en iyi kavrayabilecek ve kamuoyunu ayd�nlatabilecek olanlar ��phesiz ki ayd�nlard�r. Ayd�nlar�n da seslerini en iyi duyurabilecekleri yer �niversitelerdir. Bu y�zden 27 May�s�� subaylar�n en b�y�k destek�isi olan �niversite ��retim �yelerini yine bu subaylar�n �niversiteden tasfiye etmesi yad�rganmamal�d�r.

            �147 ��retim �yesinin b�y�k �o�unlu�u ger�ekten de solcu ya da sol e�ilimli olduklar� i�in de�il fakat MBK onlar� genel olarak �yle sand��� i�in g�revden uzakla�t�r�lm��lard�r. �[13]

            27 May�s�n ne denli sol d��man� oldu�u buradan a��k�a anla��lmaktad�r.

            Bu olaylara paralel olarak iki rekt�r; S�dd�k Sami Onar ile Fikret Nerter g�revlerinden istifa etmi�ler ve 27 May�s�n en �nemli destek�ilerinden olan �niversite gen�li�i MBK� ne s�rt �evirmi�tir. ��renciler 1 Kas�mda yani �niversitenin a��l�� g�n�nde boykot karar� alm��lar, MBK gen�li�i ikna etmeye �al��m�� ancak yapt��� toplant�lar halk� oyalama takti�inden ba�ka bir �ey olmad��� i�in bir sonu� al�namam��t�r.

            Ancak bu 2 Ordu-Gen�lik el ele �ark�lar�yla gelen bir iktidar�n kendi hatas� y�z�nden, ayaklar�n�n alt�ndaki zeminin kaymas� demekti. MBK deste�ine b�y�k gereksinim duydu�u �niversitenin g�z�nde kendi �l�m ferman�n� imzalam��t� art�k. �[14]

            ��niversiteler bir�ok sosyal patlamalar�n, devrim eylemlerinin d�l yata�� olmaktad�r. Topluma ba�kald�rmalar, ona yeni norm ve bi�imler vermenin ilk tohumlar� �niversitelerde ye�ermektedir. ��nk� gen�lik enerjisi ve psikolojik itici g��lerin kayna�� bu ku�a��n sosyal tortular� �zerine kurulur. Bunun gibi �niversite gen�li�i, sosyal entelijansiyan�n tamamlay�c�s� unsuru olarak �teki halk tabakalar�yla do�rudan b�t�nle�me ve onlar� belirli idealler etraf�nda y�nlendirme imkan�na da sahiptir.�[15]

            27 May�s�n getirdiklerinin en �nemlisi  Yeni Anayasa idi. 1961 Anayasas� d���nce ve anlat�m �zg�rl�klerinin g�vence alt�na al�nmas�n� sa�lam��, hatta y�llarca s�ylenmeye cesaret edilemeyen, a�za al�namayacak sol d���ncelerin a��klanmas� olana��n� yaratm��t�r. Fakat 27 May�s �ncesi en masum sosyal demokrat d���nceler baz� �evrelerin kom�nistlik su�lamalar�na hedef oluyordu. Art�k sol yay�nlar rahatl�kla bas�lmaya ba�lam��t�r. �niversite gen�li�i ise kendisini kli�ele�mi� d���ncelerden kurtarmaya �al��m��t�r.

            �niversitelerde Anayasa teminat� alt�nda Fikir Kul�pleri kurulmaya ba�lam��t�r. Gen�lerin  eylemleri ihtilalin amac�na uygundu. 27 May�s ihtilalinin ger�ekle�tirilmesinde b�y�k pay� olan gen�ler ve �rg�tleri �nem kazanm��lard�r. Gen�lerin yapm�� oldu�u eylemler Atat�rk ilkelerini korumaya y�nelikti. 27 May�s ve devrimlere y�nelen hareketlere, ilk tepki ��karan gen�lerdi.

 

CHP� den kopmalar

            Atan�n ilkelerini koruma u�runa sava� veren gen�ler bizzat Atan�n partisi olan CHP� den kopmaya ba�lam��lard�r. Bunda en b�y�k etken CHP�nin gen�lerin ihtiya�lar�na cevap verememesi ve 1961 Anayasas�n�n �ng�rd��� yap� de�i�ikliklerini ger�ekle�tirecek reformlar� yapamamalar�d�r.

            O d�nemde mecliste salt �o�unlu�u sa�layan bir parti olmad��� i�in CHP-AP koalisyonu kurulmu� ancak bu koalisyon �lke sorunlar�n� ��zmekte yetersiz kalm��t�r.

            Bunlar�n yan� s�ra CHP�nin gen�li�in tepkisini almas�n�n nedenlerinden biri de �niversite har�lar�na zam karar� almas�d�r. Gen�lik ��renimine engel olan eski zihniyetle, har� uygulamas� ��karan zihniyeti ayn� kefeye koymaktayd�. H�k�met yine de gen�li�in sorunlar�yla ciddi olarak ilgilenmemi� yaln�zca gen�li�e bilimsel de�eri olmayan kitaplar� sunmu�tur.

            Politikac�lar ��renci �rg�tleriyle i�birli�ine girmi�ler ve liderleri kontrollerinde tutarak kitlelere h�kmedebileceklerini zannetmi�lerdi. Ancak gen�lik anayasan�n getirdi�i �zg�rl�kler sayesinde �ok �e�itli kitaplar okumu� ve kendilerini y�netmek isteyen siyaset adamlar�n�n �o�unu alt etmi�lerdir.

            ��renciler bu bilin�lenme do�rultusunda yaln�zca ��renci sorunlar�yla ilgilenmemi� ayn� zamanda �lke sorunlar� i�in de kafa yormu�lard�r.

            Patlak veren bu olaylar neticesinde gen�lik yava� yava� CHP� den kopmaya ba�lam��t�r. Ayn� d�nemde T�rkiye ���i Partisi zaman�n�n CHP� si gibi gen�lerin g�zdesi haline gelmi�tir.

Sa� �ahlan�rken 

            Bu arada milliyet�i kesim de bo� durmuyordu. K�z�l yobaz olarak nitelendirdikleri kom�nistlere kar�� faaliyetteydiler.

            10 Ekim 1965 tarihinde mecliste b�t�n dengeler yerinden oynam�� ve iktidar sa� kesimin eline ge�mi�tir. Adalet Partisinin iktidara gelmesi ile beraber �1960�tan sonra kontrol alt�nda tutulan �Do�ucu-�slamc� Cephe� yay�ndan f�rlam��t� art�k.[16] 1967�de S�leymanc�l�k diye adland�r�lan bir tarikat ortaya ��km��t�r. Bu kesim �lahiyat Fak�lteleri dahil, t�m ��retim kurumlar�na kar�� ��km��t�r.

Solda K�p�rdanmalar

Sa�daki bu geli�melere kar��l�k bir yandan

         O da T�rk solunda k�p�rdanmalar ba�lam��t�r. ODTܒde Demirel aleyhtar� g�steriler ba�lam��t�r. 27 May�s Milli Devrim Derne�i kurulmu�tur bu konuda �al��malar yapmak �zere. T�P k�sa s�rede b�y�k geli�me g�stermi� dolay�s�yla sosyalizmi benimseyenlerde bir art�� olmu�tur. 1963 y�l�ndan beri fak�ltelerde olu�turulan Fikir Kul�pleri, Fikir Kul�pleri Federasyonu ad� alt�nda bir araya gelerek 1960 sonras�n�n ilk sosyalist gen�lik �rg�t�n� kurmu�lard�r. Gen�lik o y�llarda T�P�in izinde gitmekteydi; ancak �ok ge�meden sol i�inde T�P�e kar�� �rg�tler ortaya ��kmaya ba�lam��t�r. �Sol Kemalistler� olarak tan�mlanan bu grup Y�n dergisinde ba�lay�p, Devrim gazetesinde iyice belirginle�mi�tir.

            Do�an Avc�o�lu�nun �nc�l���n� yapt��� Sol Kemalistlere g�re �i��i s�n�f� �lkemizde sol kapitalistlerin, a�alar�n, tefecilerin vs. �rd��� bir a� i�ersinde tutsak oldu�u i�in se�im kazanamaz. Parlamentoda �o�unlu�u sa�layarak iktidar gelmek T�rkiye solu i�in bir d��t�r. Bu olanakl� olsa bile �ok uzun bir s�reyi gerektirtir. Oysa T�rkiye�nin bu s�rece dayanma g�c� yoktur. Ne var ki devrimci bir y�netim toplumdan yana olursa, toplum onu kendili�inden destekleyecektir.�[17]

AP militan� gen�ler O d�nemde taraf�ndan T�rkiye Milli Talebe Federasyonuna kar�� (TMTF)  baz� g�r�� ayr�l�klar�n�n ortaya ��kmas� sa�land�. Ancak TMTF�nin amac� zaten apa��k ortadayd�. �Atat�rk�� halk�, devrime, 27 May�s Anayasas� ile �ng�r�len temel hedeflere ba�l� T�rk halk�n� �ileden yoksulluktan kurtaracak, �a�da� uygarl�k d�zeyine ula�t�racak y�nde dinamik, sa�lam eylemlere ba�l� bir yol.�[18]

            �ktidar d�neminin bu �nemli �rg�t� ele ge�irilmeliydi. Bu y�zden AP TMTF binas�na t�rl� hilelerle hakim olmay� ba�arm��t�r.

B�t�n bu uygulamalara kar��l�k solcu gen�lik yeni �rg�tlenme yoluna gitmi�tir. Sosyal demokrat gen�ler taraf�ndan Sosyal Demokrasi Dernekleri Federasyonu kurulmu�tur.

��renci dernekleri Anayasan�n, baz� gruplar�n ��karlar�na y�nelik kullan�lmas�na kar��yd�lar. Bu y�zden 14 Kas�m 1967�de �stanbul-Ankara aras�nda �zel �niversitelerin kurulmas�n� protesto etmi�lerdir.

�1965�lerden itibaren �lkemizde siyasi parti liderleri, h�k�metler ve benzeri kurulu�lar giderek �niversite ve kamp�slerinde yo�unla�an boykot ve i�gal gibi eylem bi�imlerini milli birlik ruhu i�inde ele alacaklar� yerde meseleyi �sen-ben� kavgas�na s�r�klemek suretiyle hafife alm��lar hatta bununla da iktifa etmemek �zere-adeta yang�n�n �zerine k�r�kle gidercesine- boykot ne ise i�gal de odur denilerek bu i�galleri me�ru g�stermeye �al��m�� veya �sokaklar gezmekle a��nmaz� teranesiyle ��renci eylem bi�imlerinin ak�� kanallar�n� geni�letmi�lerdir.�[19]

1965 sonras�nda hemen hemen her konuda ��renci kurulu�lar� g�r�� bildirmi�, eylem yapma yoluna gitmi�tir. �rne�in Ortaca�da meydana gelen Alevi,S�nni �at��mas�n� �T� ��renci Birli�i olaya m�dahale ederek bar��la sonu�land�rm��t�r.

            Yine bu dernekler �lkenin politik ya�am�nda da olumlu bir rol �stlenmi�lerdi. Durum b�yle olunca bu kitlesel g��ten korkan iktidar kamuoyunda gen�lere kar�� tepki olu�turmaya ba�lam��t�r. Eylemlerin farkl� boyutu halka yans�t�l�yor, bu ��renci dernekleri aleyhine propagandalar yap�l�yordu.

��lkemizde 1968�lerde ba�layan sol sloganlar�n�n malzemesini te�kil eden ��niversite �zerkli�i� veya �halka d�n�k� �niversite d�vizleri, �niversite-devlet aras�ndaki zihniyeti b�y�k �l��de zedelemi�, adeta �niversiteler �devlet i�inde devlet� kurma e�ilimine d�n��m��lerdir. Durum b�yle olunca birer feodal kuru� haline gelen �niversiteler rahatl�kla i�erden fethedilmek suretiyle sol kurulu�lar�n kuca��na itilmi�lerdir. Bu y�zden �niversitelerimizin siyasalla�mas� (politize olmas�n�n) �n�ne ge�ilememi�tir.[20]

Bir di�er �nemli nokta; T�rkiye�nin de demokrasiyle y�netilen di�er �lkeler gibi d�� g��lerin etkisinde olup, ihtilalcilerin propagandalar�na maruz kalmas�d�r. Zaten �lkenin yap�s� da buna �ok m�saittir. ��deolojik tehditler ve propagandalar, gerilla faaliyetleri, b�l�c� ve b�lgeci cereyanlar, din istismar�, toplumumuzu tehdit eden fakt�rlerin ba�l�calar�d�r.�[21]

1968 y�l�na gelindi�inde sa� cephede de epey k�p�rdanmalar oldu�u g�r�lmektedir. Sola kar�� ��ahlan�� mitingleri� d�zenlenmi�tir. Bu y�llarda Suudi Arabistan Kral� Faysal taraf�ndan Rab�tat-�l �lem-il �slami�ye (D�nya �slam Birli�i) kurulmu�tur. Cemiyet T�rkiye�de �eriat�i d�zenin kadrolar�n� kurmu� ve devlet sekt�r�n�n �nemli noktalar�na hakim olmu�tur.

1968 y�l� d�nyada ve T�rkiye�de ��renci olaylar�n�n en yo�un oldu�u d�nemdir. Soldaki kimi gen�lik gruplar� iktidara y�nelik eylemlerine bu d�nemde ba�lam��t�r.

Bunun ilk �rneklerinden biri AIESEC toplant�s�nda g�r�lmektedir. (ekonomi ve ticaret ��renimi yapanlara staj olana�� sa�lamak, uluslar aras� i�birli�ine katk�da bulunmak gibi ama�lar ta��yan kurulu�). Aralar�nda Deniz Gezmi��inde yer ald��� bir grup bu eylemlerde etkin rol oynam��lard�r. Eylemler s�ras�nda tutuklanm�� ve hayatlar�nda ilk kez hapishaneyle tan��m��lard�r. Hapishane de bir devlet b�y���ne kar�� helebilme cesaretini g�sterebildikleri i�in tutuklular taraf�ndan �ok iyi kar��lanm��lard�r. Kendilerinin ifadelerine g�re eylem iktidara kar�� yap�ld��� i�in ilerici-demokrat kamuoyu onlar� sahiplenmi�tir.

Bu olaylar�n yan� s�ra emperyalist devletler s�m�r�lerine kar�� ��kan ve T�rkiye�nin NATO�dan ayr�lmas�n� isteyen gen�lerin  de etkinlikleri yo�unla�m��t�r.

��renci derneklerinde yeni olu�umlar meydana gelmi�tir. FKF�nin ba��na Do�u Perin�ek getirilmi� ve bu �rg�t yaln�zca �niversite gen�li�inin �rg�t� olmaktan ��km��, i��i ve k�yl� gen�li�ini de kapsam��t�r.

Bu yo�un d�nemde Y�ksek��renim gen�li�inin �zerinde yo�unla�t��� tek nokta ��niversitede reform�du. Art�k ��renciler ilkokuldan �niversiteye kadar e�itimin her a�amas�nda devrim istemekteydiler.

Milliyet�i Hareketleri

Alpaslan T�rke� gen�li�in bir k�sm�n� kendi saf�na �ekmeyi ba�arm��t�. Emellerine ula�ma yolunda Emin ad�mlarla ilerliyordu. �27 May�s� ger�ekle�tirenlerin aras�nda yer almas�na kar��n, 1940�lardan beri Irk��-Turanc� �al��malar� y�r�ten T�rke��in �zlemi �lkeyi Nazi y�ntemlerine g�re y�netmekti.�[22] Turanc�lar�n ger�ek ama�lar�n� ��yle s�ralamak m�mk�nd�r:

�1- Nazi Almanyas��nda oldu�u gibi komando kamplar� ve gen�lik kurulu�lar�n�n yard�m�yla , �e�itli propagandalar vas�tas�yla h�k�meti y�prat�p iktidar� ele ge�irmek,

2- �ktidar� ele ge�irdikten sonra �e�itli bask� metotlar�na ba�vurarak Nasyonel Sosyalist Doktrini T�rkiye�ye uygulamak,

3- Nasyonel Sosyalist rejimin T�rkiye�ye tatbikinden sonra T�rklerin Turan denilen toprak par�as� �zerinde toplanmas�n� ve Tek Millet, Tek Devlet  prensibinin ger�ekle�tirilmesi.

Yurdumuzda Turanc�l�k �lkesini benimseyen �ah�slar iktidara gelip, arzular�na g�re tek partili Nasyonel Sosyalist bir devlet kurduktan sonra, Turan devleti hudutlar� i�indeki T�rk �rk�ndan olmayan az�nl�klar� da temizlemeyi planlamaktad�rlar.�[23]

SOLDA VE SA�DA �RG�TLENMELER

KOMANDO KAMPLARI

            Cumhuriyet�i K�yl� Millet Partisi gen�li�e �zel bir �nem veriyordu. Bu y�zden 1968 y�l�n�n yaz aylar�nda ��rencileri �zel e�itimden ge�irmek i�in komando kamplar� kurmu�tur. Partinin yar� resmi organ� Milli Hareket Dergisine g�re ��renciler boks,judo,g�re�, duvara t�rmanma gibi sporlardan olu�an beden e�itimi derslerinin yan�nda dua ediyorlar ve kom�nizm kar��s�nda milliyet�ilik ruhu gibi konularda dersler al�yorlard�.

            �lk etapta �Komando� kelimesini kullanan gen�ler sonralar� partinin de iste�iyle �Milliyet�i Toplumcular�ad�n� alm��lard�r. Ard�ndan �Bozkurtlar� ve en sonunda da �lk�c�ler diye an�lm��lard�r.

            Eylemlerine olays�z sokak g�sterileri ba�layan Bozkurtlar 31 Aral�k 1968�de Siyasal Bilgiler Fak�ltesini basarak ilk �iddet hareketine giri�mi�lerdir. Daha sonradan sol yay�nlar� satan kitap��lar�n vitrinlerini k�rarak, solcu �rg�tlerin hareketlerine kar�� ��karak, kanl� olaylar yaratarak eylemlerine devam etmi�lerdir.

M�CADELE B�RL���

            18 Kas�m 1967�de �� imamla bir Y�ksek �slam Enstit�s� ��rencisi taraf�ndan kurulmu�tur. Bu birli�in ideolo�u 1991 se�imleri �ncesinde Islahat�� Demokrasi Partisi lideri olan Aykut Edibali �ydi. Birlik 1969 y�l�n�n �ubat ay�nda �Huzur ve Asayi� Komitesi� ad� alt�nda vurucu bir g�� olu�turmu�tur ve ayn� komando kamplar�nda oldu�u gibi buradaki gen�lere de judo, ate�li silah e�itimi verilmi�tir. Birtak�m olaylara kar��an ve �e�itli mitingler d�zenleyen �Yeniden Milli M�cadele� ad�nda bir dergi ��karm��t�r.

 

 

SA�DAK� D�GER �RG�TLER

            Bug�n gazetesi �Cemaat�-k�bra� namazlar�na �nc�l�k etmekteydi. Namazlardan sonra gerekirse can�n,mal�n verilmesi gerekti�inden, cihad�n farz oldu�undan bahsedilmi�tir.

Bunlar�n yan�nda Kom�nizmle M�cadele Derne�i, �lim Yayma Cemiyeti, Anadolu Milliyet�iler Derne�i, Milliyet�i K�lt�r Birlikleri, T�rkiye Kuran Kurslar� Koruma ve �dame Ettirme Dernekleri, Gen� Kuvay-i Milliye Derne�i, Ayd�nlar Kul�b�, T�rkiye Din Adamlar� Yard�mla�ma Dernekleri Federasyonu, Konya M�cadele Birli�i ve Cemiyeti, T�rkiye Y�ksek��retim Huzur ve Dayan��ma Cemiyeti, sonradan ismini T�rkiye Milliyet�iler Birli�i olarak de�i�tiren T�rk��ler Birli�i, CKMP�li Hakk� Y�lanl�o�lu�nun idaresindeki Vatansever T�rk Te�kilat� vs.

SOLDAK� �RG�TLER

            T�P i�inde g�r�� ayr�l�klar� 1968 y�l�nda iyice belirginle�meye ba�lam��t�r. Milli Demokratik Devrimciler ad�yla tan�nan grup ayr� bir �izgi izlemeye ba�lam��t�r. Milli Demokratik Devrim �izgisindeki ��renciler (Deniz Gezmi�, Mustafa �lker, G�rkan, Ahmet �zdemir, Selahattin Okur ve Mehmet Mehdi Ba�p�nar) 1968 Ekimde �devrimci d���nceyi yaymak ve ya�atmak amac�yla� Devrimci ��renci Birli�i�ni(D�B) kurmu�lar ve ba�kanl���na Deniz Gezmi��i getirmi�lerdir.

            T�P paralelinde bir �rg�t olarak de�erlendirilen Fikir Kul�pleri Federasyonu, T�P i�inde �alkant�lar�n s�rd��� bir d�nemde 4-5 Ocak 1969�da toplanan ���nc� kongresinde Milli Demokratik Devrimcilerin eline ge�mi� ve ba�kanl���na Yusuf K�peli se�ilmi�tir. Buna mukabil FKF �stanbul Sekreterli�i y�neticileri D�B�l�lerin s�rekli bask�s�na ve i�i�lerine kar��mas�na dayanamam��lar ve 27 Nisan 1969�da istifa etmi�lerdir.

            Bu olay�n akabinde  FKF Ola�an�st� Kongre toplanm�� ve T�rkiye Devrimci Gen�lik Federasyonu(Dev,Gen�) olarak de�i�tirmi�tir.

            Bu tarihten sonra ��renci eylemleri h�z kazanm��, kimi gruplar �parlamento d��� muhalefet� g�r���n� benimsemi�lerdir ve siyasal iktidar� ele ge�irmeye y�nelik eylemler h�z kazanm��t�r.[24]

DEV GEN�

            FKF ola�an�st� kongresinde ismi T�rkiye Devrimci Gen�lik Federasyonu olarak de�i�tirilen �rg�t�n, sosyalist d���nce ve eylem �rg�t� oldu�u oybirli�i ile al�nan bir karard�r. Kurultayda �rg�t�n ama�lar� �u �ekilde belirtilmi�tir.

�1-Anti-Emperyalist gen�lik hareketlerine �nc�l�k etmek ve bu ama�la �niversite gen�li�ini m�cadele i�inde �rg�tlemek ve hedefe ula�mak i�in devrimci �rg�tlenmelerini sa�lamla�t�rmak, devrimci disiplini g��lendirmek ve eylem i�inde devrimci ideolojik e�itimlerini sa�lamak.

2-Milli demokratik m�cadelelerinin i�inde devrimci ba�lar kurarak, i��i-k�yl� ve gen�lik dayan��mas�n� sa�lamla�t�rmak

3-Emperyalizme, i�birlik�i burjuvaziye ve kapitalizm �ncesi kal�nt�lara kar��, b�t�n milli s�n�f ve tabakalar�n devrimci g�� birli�inin ger�ekle�mesi i�in m�cadele etmektir.�[25]

            T�rk Solu, Ayd�nl�k ve ���i-K�yl� gazetelerinin halk�n y�r�tt��� milli demokratik hareketlerin propaganda ve eylem silahlar� oldu�unu beyan etmi�lerdir.

            Yurdumuzdaki ��renci hareketlerinin i�gal ve boykotlara d�n��erek anar�ik olaylar mahiyetini almas�nda en b�y�k etken fak�lte ve y�ksekokullardaki fikir kul�plerinin ve gen�lik derneklerinin faaliyetleridir. Fikir Kul�pleri y�neticileri ve Dev Gen� y�neticileri faaliyetler hakk�nda fak�ltelere yap�lm�� formlar� d�zenlemi�, tertip ve idare etmi�tir.

Bu boykot ve i�gallerin yan� s�ra Dev Gen� y�neticileri ve militanlar�, kendi ideolojilerinde bulunmayan ��rencilere bask� uygulam��, fak�lte ve y�ksekokullara sokmam��lard�r. Ayr�ca �niversiteleri karargahlar� haline getirmi�lerdir. Dev Gen�!in okullara patlay�c� madde, tabanca ve mermiler soktu�u ve bunlar� gerekti�inde polise kar�� kulland��� yap�lan aramalarda ortaya ��km��t�r. �niversitelerde ��renci derne�i se�imlerini kazanabilmek i�in �iddete ba�vurmu�, okullarda ter�r havas� estirmi� ve militanlar� vas�tas�yla sand�k ba�lar� tutturarak se�imleri kazanm��t�r. Bu ��renci dernekleri vas�tas�yla hakimiyetlerini b�t�n y�ksekokul ve fak�ltelerde s�rd�rm��lerdir. Yine ��renci derneklerinin gelirlerini de kendi ideolojileri y�n�nde harcam��lar ve kontrols�z bir �ekilde �demelerde bulunmu�lard�r.

            Dev Gen� fak�ltelerde milliyet�ilerin panolar�n� kald�rm��, onlara hayat hakk� tan�mam��t�r. Dev Gen� ama�lar�n� ger�ekle�tirebilmek i�in militan yeti�tirme ve silahlanma �zerinde de durmu�tur. �Verilen milli demokratik devrimin zafere eri�ebilmesi ve i��i-k�yl� iktidar�n�n ger�ekle�ebilmesi bak�m�ndan emperyalizme, i�birlik�ilerine ve feodal kal�nt�lara kar�� verilen m�cadelenin ancak �nc� kadro, militan yeti�tirerek ve silahlanma ile olaca��n� kabul ederek faaliyetlerini bu y�nde h�zland�rm��t�r.�[26]

            Ayd�nl�k ve �leri dergilerinde i��i-k�yl� hareketlerinin amac�na ula�mas� a��s�ndan, Dev Gen� �rg�t� i�inde militan yeti�tirme hususuna ne kadar �nem verdi�i a��k�a g�r�lmekteydi. Bu militanlar i�gal ve boykotlarda birinci derecede rol oynam��lard�r. Bunlar silahl� eylemlerde daha aktif rol alabilmek i�in El,Fetih te�kilat�nda e�itim g�rm��lerdir. E�itimlerini tamamlad�ktan sonra yurda d�nerek �e�itli anar�ik olaylara kat�lm��lard�r. �Dev Gen� kendilerine lider olarak kabul ettikleri Mao�nun �iktidar silah�n namlusundad�r� s�z�n� kendilerine rehber tayin etmi�lerdir.�[27]

            Federasyon t�z���nde milli demokrat devrim m�cadelesinin emperyalizmle sava� oldu�unu belirtmi�tir. T�rkiye�deki emperyalizmin ise Amerikan emperyalizmi oldu�u halka iletilmi� ve bu gayeyle Amerika T�rkiye�yi s�m�ren bir �lke olarak g�sterilmeye �al���lm��t�r. Bu y�zden Amerika�ya kar�� fiili eylemlere giri�ilmi�tir. Bunlar 6.filoya kar�� giri�ilen eylemler, Ankara ve �stanbul�daki Amerikal�lara ait i�yerinin i�gali, tahribi �eklinde olmu�tur.

            Dev Gen� Federasyonu ama�lar� olan rejim de�i�ikli�ini ger�ekle�tirmek i�in yurtta bir buhran havas� meydana getirmi� ve anar�i yaratm��t�r. B�y�k kentlerde sa� sol �at��mas� �eklinde olu�an silahl� �at��malara, banka soygunlar�na ve adam ka��rma olaylar�na giri�mi�lerdir. Bu hareketlere giri�enler Fikir Kul�pleri veya Devrimci Gen�lik Derne�i gibi Dev Gen�e ba�l� kurulu�lar�n elemanlar� olup Dev Gen� militanlar�d�r.

            Dev Gen� haberle�menin zor oldu�u b�y�k �ehirlerde olaylar�n �abuk ba�lat�labilmesi i�in bu �ehirleri b�lgelere ay�rm�� ve her bir b�lgenin ba��na sorumlu birer lider getirmi�tir. Bu sayede o b�lgedeki i�lerin aksamadan y�r�t�lmesi sa�lanm��t�r. Ankara be� b�lgeye ayr�lm��, ODT� b�lgesi liderli�ine Cemal Salman Pako�lu, D��kap� b�lgesine Fevzi Bal, Be�evler b�lgesine H�dai Ar�kan, Hacettepe b�lgesine �aban �ba getirilmi�tir.

            Dev Gen� eylemlerini yaparken birtak�m �arp�c� sloganlar kullanm��t�r. Bunlar aras�nda en dikkat �ekici olanlar� ��yle s�ralamak m�mk�nd�r.

        Cici demokrasiye paydos

        Devrimciler el ele milli cephede

        Gerici parlamenterizme hay�r

        Milli ordu

        Nato�ya hay�r

        Tam ba��ms�z ve ger�ekten demokratik T�rkiye

        Ya�as�n halk sava��

        Ya�as�n d�nya halklar�n�n sava�� ve zaferi

 

 

Cici demokrasiye paydos    

            Bu sloganla kastedilen mana, kapitalist �lkelerdeki demokrasinin burjuva demokrasisi oldu�u, bu demokrasinin �al��an ve s�m�r�len halk�n menfaatlerini g�z �n�ne almad��� buna kar��l�k ger�ek demokrasinin s�n�fs�z toplumlarda oldu�udur. B�yle bir demokrasiye ula�mak i�in hakim s�n�flardan yana olan demokrasi ve m�essesleri ile m�cadele edilmelidir.

Devrimciler el ele milli cephede

            Bu sloganla devrimden yana olan sosyal g��ler m�cadele i�in bir kanatta toplanmaya davet edilmektedir. Emperyalizme kar�� verilen bu m�cadeleye millilik s�fat� verilerek kamuoyunun g�z�nde g�� kazanmas� istenmektedir.

Gerici parlamenterizme hay�r         

            T�rkiye�nin Amerika taraf�ndan s�m�r�ld���, bu s�m�r�n�n hakim s�n�flar arac�l��� ile y�r�t�ld���; parlamentonun s�m�r�den yana oldu�u bu y�zden de gerici oldu�u anlat�lmaktad�r. Bo sloganla se�im yolu ile ba�a gelen h�k�metlerce y�r�t�len iktidara taaruzda bulunularak y�prat�lmak istenmi�tir.

Milli ordu      

            Burada askeri g�c�m�z�n b�y�k bir k�sm�n�n Nato�nun  elinde oldu�undan dolay� ordunun �lkeyi savunmas� hususunda yetersiz kald���, bu y�zden de Nato�daki askeri g�c�m�z�n geri �ekilmesi gerekti�inden s�z edilmektedir. Burada g�d�len ama� bizim Amerika ile m�nasebetimizin bozulmas�, onun yerine sosyalist �lkelerle ili�ki kurulmas�d�r.

Nato�ya hay�r

            Bu sloganla i�lenen fikir Nato�nun emperyalist bir �lke olan Amerika taraf�ndan sosyalist �lkelere kar�� kurulmu� askeri bir blok oldu�u, Amerika�n�n Rusya ile giri�ece�i bir sava�ta T�rkiye�nin ilk hedeflerden biri olaca�� bu y�zden kimsenin T�rk halk�n� tehlikeye atmaya hakk� olmad���d�r.

            G�d�len ana ama�; Nato�nun Rusya�n�n d�nyaya yay�lma arzusuna izin vermeyece�i, b�ylece de kom�nizmin yay�lmas�na engel te�kil edece�idir.

Tam ba��ms�z ve ger�ekten demokratik T�rkiye 

            Bu slogan milli demokratik devrimin amac�n� a��k�a ortaya koymaktad�r. Onlara g�re T�rkiye ba��ms�zl���n� yitirmi�, Amerika�n�n s�m�rgeleri aras�na girmi�tir. Ba��ms�zl���n kazan�lmas� i�in Amerikan emperyalizmine kar�� m�cadele edilmelidir.

Ya�as�n halk sava��

            Dev Gen�e g�re s�m�r�den kurtulmak ve ba��ms�zl��� kazanmak, t�m halk�n m�cadele etmesi ve bilin�lenmesi ile m�mk�n olacakt�r. Bu sloganla ifade edilmek istenen ama� i��i,k�yl� ve millici kesimlerin sosyalizmin ger�ekle�mesi i�in ayaklanmas� ve hakim s�n�flara kar�� sava� a�malar� ve ihtilal yolu ile meclisin d���r�lmesidir. Yani sosyalizmin ger�ekle�mesidir.

Ya�as�n d�nya halklar�n�n sava�� ve zaferi

            Onlara g�re t�m emperyalizm alt�ndaki devletler s�m�r�den kurtulmak i�in emperyalizme kar�� sava�maktad�r. D�nya halklar�n�n  verdikleri bu sava� desteklenmelidir.

            Bu sloganla kastedilen ama� kom�nist sistemin b�t�n d�nya halklar�n�n karde�li�i i�in m�cadele etti�ini ifade etmektir. Ama� kom�nizmi tek bir �lkede de�il b�t�n d�nyada ger�ekle�tirmek ve bunun i�in m�cadele etmektir.          

            Dev Gen�te d�rt ayr� grup ortaya ��km��t�r. Bunlar:

        �ehir gerillac�lar�

        K�r gerillac�lar�

        K�v�lc�ml� grubu

        Askerciler grubudur

�ehir Gerillac�lar�

            Daha �nceki teorik kitaplardan edinilen bilgileri prati�e ge�irmek i�in ODT� yak�n�nda bir gerilla kamp� kurmu�lar ve El-Fetih�ten gerilla e�itimi yapt�rmak i�in iki ki�i getirmi�lerdi. Bu klik daha sonra kendi aras�nda T�rkiye Halk Kurtulu� Cephesi (THKP) ve T�rkiye Halk Kurtulu� Ordusu olarak ikiye b�l�nd�. Bu iki grubu y�neten klik THKP idi. �ehir gerillac�lar�n�n k�r gerillac�lar�na ve k�v�lc�ml� grubuna �fke duymalar�n�n ba�l�ca sebebi Sovyetler Birli�i�ndeki sosyalizmin onlar taraf�ndan sosyal_fa�izm olarak nitelendirilmesi ve Maoculuk�un tatbikinde k�r gerillac�lar� ile aralar�ndaki g�r�� ayr�l�klar� idi.

K�r Gerillac�lar�

            Bunlar Dev_gen� kli�inin tersine T�rkiye�de devrim hareketinin �ehir gerillac�l��� ile ba�lat�lamayaca��n� �ne s�rm��lerdir. Onlara g�re eylemler k�ylerde ba�lamal�yd�.

K�v�lc�ml� Grubu

            Dr. Hikmet K�v�lc�ml� etraf�nda k�melenen bu Dev Gen� kli�i T�rkiye�de her eylemden daha �nce siyasi bir partinin kadrolar�n� kurman�n gerekli oldu�una inanm��lard�r.

Askerciler Grubu

            Mihri Belli ve yanda�lar�ndan olu�an bu grup �revizyonizm� sebebiyle �ehir gerillac�l���yla ters d��m��t�.

T�rkiye Halk Kurtulu� Ordusu

            Deniz gezmi�, Yusuf Aslan, H�seyin �nan, Sinan Cemgil ve arkada�lar� taraf�ndan olu�turulan THKO, ODT� ��renci yurdunun 201ve 202 numaral� odalar�nda kurulmu� ve geli�tirilmi�tir.

T�rkiye Halk Kurtulu� Partisi/Cephesi

            Mahir �ayan, Ertu�rul K�rk�� grubunun �stanbul�da eyleme ge�en THKP/C adl� �rg�tlerinin stratejisi Milli Demokratik Devrim idi.

Maocu �rg�tler

           

1960�l� y�llarda �in ve Arnavutluk taraf�ndan sosyalist sisteme kar�� ba�lat�lan ve Mao taraf�ndan y�netilen ak�m�n T�rkiye i�inde yans�ma bulmas�yla �in taraftar� T�rkiye ���i K�yl� Partisi(T�KP) ve T�rkiye ���i K�yl� Kurtulu� Ordusu(T�KKO) gruplar� olu�turuldu.

T�rkiye Kom�nist Partisi-Marksist Leninist(TKP_ML)

            �rg�t K�rt Ulusunun kendi kaderini tayin hakk�n� savunuyordu. �brahim Kaypakkaya�n�n lideri oldu�u �rg�t Marksist eylemi �zellikle K�rtlere dayand�r�yor, bir K�rt devrimci �rg�t� meydana getirmeyi, Milli Demokratik Devrim stratejisini silahl� bir devrime uygulamay� ilke ediniyordu.[28]

EYLEMLER DEVAM EDERKEN

            T�rkiye �alkant�l� olaylar i�indeyken bir yandan gen�li�in anti-emperyalist eylemleri t�m �iddetiyle devam ediyordu. 27 May�s Milli Devrim Derne�i, TMGT,TMTF,D�B ve ODT� ��renci Birli�i Atat�rk��n �l�m y�ld�n�m� olan 10 Kas�mda Samsun-Ankara aras�nda b�y�k bir y�r�t�� organize etmi�lerdi Y�r�y���n as�l �nem ta��yan yan� ���renci kimli�ine b�r�nm�� polislerin eylemleri nas�l da sabote edebildi�ini, ajan provokat�rlerin yasal hareketleri nas�l da kanun d��� uygulamalara d�n��t�rebildi�ini g�stermesiydi.�[29]

            1969 y�l�na gelindi�inde �nceki y�llarda ortaya ��kan sosyo-ekonomik sorunlar�n h�zla devam etti�i g�r�lmektedir. Devrimci gen�ler daha da g��lenmi� buna kar��l�k fa�ist sald�r�lar beraberinde gelmi�tir. Milliyet�i kesimin bask�s�n�n zorbal��a d�n��mesi, sol kesimin de silahlanmas�n�n zorunluluk oldu�u d���ncesini ortaya atm��t�. Bu d���n�� farkl�l�klar� ciddi boyutlara ula�m��, sol i�inde kar��l�kl� su�lamalara neden olmu�tu.�Bu solu sola k�rd�rmak amac�n� ger�ekle�tirmek isteyenlerin ba�ar� hanesine yaz�lacak bir geli�meydi.�[30]

            Art�k i�ler ����r�ndan ��km��t�. �zellikle solcular aras�nda yaralanma ve �ld�rme olaylar� artm�� ;bunun �zerine �Profesyonel Devrimci� ad� alt�nda baz� gruplar olu�maya ba�lam��t�r. Art�k bask� yoluyla iktidar� ele ge�irme planlar� yap�lmaya ba�lanm��t�.

1970 YILI OLAYLARI

1970 y�l�na gelindi�inde y�llard�r �iddeti h�zla artmakta olan, bir buhran d�nemi i�inde olan T�rkiye yeni bir patlama noktas�na h�zla yakla��yordu.

1970 ve sonras�nda kurulan �rg�tlerin hemen hemen hepsi siyasi nitelik ta��maktayd� Fa�ist sald�r�lar, birbiri ard�na gelen cinayetler eylemlerin y�n�n� de�i�tirmi�, demokratik hareketlerle ve fikirsel �al��malarla sorunlar�n ��z�mlenemeyece�i d���ncesi sol gruplar i�inde kabul g�r�n�r olmu�tu. �lkede olu�an ter�r ortam� kendini koruma zorunlulu�unu gerekli k�lm�� ve gen�lik silahl� eylemlere itilir olmu�tu.

Sosyo-ekonomik alanda k�kl� de�i�iklikler yap�lmas� gerekti�ini savunan anti-emperyalist karakterli ��renci hareketleri art�k �ok geni� bir alana yay�lm��t�r. Sa�da ve solda yeni bir uygulamaya ge�ilmi�tir. Bu gruplar lise ��rencilerini de gelece�in �niversite kadrosunu olu�turmak i�in kendi ideolojileri do�rultusunda �rg�tl�yorlard�. Bir yandan �Gen� �lk�c�ler Te�kilat�� ad� alt�nda �o�u ilde lise gen�leri b�nyesinde toplayan gen�lik �rg�tleri kuruluyor, di�er yandan da Dev_Lis�in  faaliyetleri art�yordu. Bu �rg�tlerin yan� s�ra  birtak�m ba�ka �rg�tler de kurulmu�tur. Bunlar� da ��yle s�ralayabiliriz:

�Devrimci Gen�lik Birli�i

            T�KP yanda� olan ve 1974 �te kurulan bu �rg�t Maoculu�un gen�lik i�indeki uzant�s�yd�. T�KP�nin �al��mas�n� yapan bir gen�lik grubu iken h�zl� bir daralma s�reci ya�ad�.

Yurtsever Devrimci Gen�lik Dernekleri Federasyonu

            Bu �rg�t Arnavutluk �izgisine 1979�da t�m�yle oturan ve �in yanl�s� ak�mlarla ili�kisini kesen Halk�n Kurtulu�u �rg�t�n�n gen�lik te�kilat�yd�. Gen�lik i�inde var olan bu grup 1978�le birlikte go�ist gen�lik hareketinden ba��ms�z bir �rg�tlenmeye gitmek mecburiyetini duymu� ve federatif bi�imde birle�tirdi�i yeni �rg�tler kurmu�tu.

Partizan Grubu         

            1971 d�neminde T��KP i�inde geli�en g�r�� ayr�l�klar� ile do�an kopma sonucunda T�KKO/TKP-ML adlar�yla olu�an ayr� bir Maocu grubun uzant�s� olan Partizan grubu, Halk�n Birli�i isimli dergileri ve isimleri kullanan grubun gen�lik kesimindeki ad� idi. Bireysel ter�re a��rl�k vermi�tir.

Dev Gen� Uzant�s� Gen�lik Gruplar�

Dev-Yol : 1971 s�ras�nda �ncesi Dev Gen� hareketinin 1974�te yeniden canland�r�lmas� Dev-Yol Maocu olan bir kesim ve Kurtulu� ad�n� alan bir kesimle birlikte �rg�tlenme �al��malar�na ba�lam��t�. Genel gen�lik hareketi i�inde �ncelikle ��renciler aras�nda en etkin grup olmu�lard�.

Dev-Sol : Dev-Yol i�inden ayr�lan bir grup taraf�ndan olu�turulan bu grup �stanbul�da yo�unla�m��lard�r. Mahir �avan��n en sad�k izleyicisi olma iddias� ile bireysel ter�re a��rl�k vermi� ve kitle �al��malar�ndan uzak durmu�tur.

Kurtulu� Grubu : Dev-Yol ile ayn� k�kten gelmi�tir. D�nya g�r��leri a��s�ndan bilimsel sosyalizme ve d�nya kom�nist hareketine yakla�m��t�. D�B. Dev,G�r, Karadeniz Dev-Gen�, Akdeniz Dev-Gen� isimleriyle �rg�tlenen gen�lik kurulu�lar� bulunmaktayd�.

Bilimsel Sosyalizme �lgi Duyan Gruplar

Gen� Emek�iler Birli�i-Eme�in Birli�i-Birlik yolu Gruplar� : 1971 d�neminde go�ist gruplardan ayr�lm�� ve Anti-Maoculu�u ��k�� temeli edinmi�tir. Ancak Gen�lik i�indeki etkileri azd�.

Sosyalist Gen�lik Birli�i : T�rkiye Sosyalist ���i Partisi�nden ayr�lan bir grup sosyalist taraf�ndan kurulmu�tur. Eme�in Birli�i grubu ile partile�me s�reci ba�latm�� ancak bunu sonu�land�ramam��t�. Gen�lik i�inde �rg�tlenebilme �abalar� vard�.

 

K�rt Gen�li�i ��indeki Olu�umlar

DDKD(Devrimci Demokratlar):1971 �ncesi Devrimci Do�u K�lt�r Ocaklar��n�n 1979�daki �rg�tlenmesiydi. �rg�t b�nyesinde bilimsel sosyalistler oldu�u kadar, demokratlar ve K�rt Milliyet�ileri de yer almaktayd�. �� yap�s� nedeniyle tek merkezli bir �rg�tlenme de�ildi ve s�rekli da��lmalara u�ram��t�.

DHKD(�zg�rl�k Yolu): 1971 �ncesi DDKO ve T�P K�rt grubu k�kenli olan, 1975�te T�P i�inde yer alan, ancak partiden uzakla�t�r�ld�ktan sonra milliyet�ili�i a��r basan K�rt gen�leriyle olu�turulmu�tur. Kendisini K�rt Bilimsel Sosyalist Hareketi olarak nitelendiren bu �rg�t�n etkinli�i azd�.

Demokratik Devrimci K�rt��ler: Bir s�re Aleviler aras�nda faaliyet g�sterdiler. Ba�ar�l� olamay�nca K�rt halk� slogan�na bel ba�lam��lard�r. �zellikle �niversite ve y�ksek okullardaki do�ulu gen�leri saflar�na �ekmeye �al��t�lar ve Do�u K�lt�r Ocaklar� ad�yla �rg�tlendiler. As�l hedefleri federatif bir K�rt devleti kurmakt�

Sosyalist Devrimci K�rt��ler: T�P kontrol� alt�ndaki bu grup daha �ok do�ulu gen�leri etkisi alt�na alm��t�. �niversite gen�li�i d�zeyindeki �al��malar�n� lise seviyesine d���rmeye �al���yordu.

Bilimsel Sosyalizm Temelindeki Gen�lik �rg�tleri

Sosyalist Gen�ler Birli�i: TS�P�nin 1974�te ba�layan bilimsel sosyalist olmayan �rg�tlenmesine paralel olarak kurulan Gen� Sosyalistler Birli�i�nin devam� niteli�indeydi. Bu s�re�te GSB�nin b�y�k b�l�m� TS�P d���na d��m��, GSB yerine Sosyalist Gen�lik Birli�i kurulmu�, ancak bu �rg�t�n de �o�unlu�u TS�P�ten ayr�l�nca Sosyalist Gen�ler Birli�i �rg�tlenmi�ti.

�lerici Gen�ler Derne�i:��renciler aras�nda ve genel olarak gen�lik i�inde belli bir etkinli�e ula�an �GD, s�k�y�netim �ncesi izledi�i etkili yay�n politikas� ve eylemleriyle �nemli bir gen�lik hareketini olu�turmu�tur.

Gen� �nc�: 1978�de kurulu� �al��malar� tamamlanan ve bilimsel sosyalist �izgiyi savunan bu gen�lik �rg�t� komsomol tipi bir �rg�tlenmeydi. Kendilerini gen�lik i�inde sosyalizm kulu olarak tan�mlamaktayd�lar.�[31]

EYLEMLER DEVAM EDERKEN

                        1965 y�l�nda ortaya ��kan petrol sorununu derhal gen�lik incelemeye alm��t�r. T�rkiye Petrolleri Anonim Ortakl��� ile h�k�met yeni bir petrol kuyusunun a��l�p a��lmamas� konusunda anla�mazl��a d��m��t�. Yabanc� �lkeler �lkemizde yaln�zca TPAO�nun �retti�inden daha az �retmesine ra�men ba�ka �lkelerde �rettikleri petrol� bize %35 daha pahal�ya satmaktayd�lar. Gen�ler konuyu anlay�nca durumu kamuoyuna duyurma �abas� i�ersine girmi�ler ve TMTF�nin �nc�l���nde Milli Petrol kampanyas� ba�latm��lard�r.

                        Milli Petrol kampanyas� gen�li�in  �nemli siyasi eylemlerinden biridir. Petrol sorunun incelenmesi gen�leri uluslar aras� s�m�r� d���ncesine g�t�rm��t�r. Gen�lik petrol�n ulussalla�t�r�lmas�ndan yanayd�. Petrol konusu kamuoyu ve bas�n�n da ilgisini �ekmi�, pek �ok k��e yazar� petrol�n ulusalla�t�r�lmas� �zerine yaz�lar yazm��t�r.

                        ���te �lkede gittik�e yo�unla�an sa� ve sol, anar�i ve ter�r�n yan� s�ra, Atat�rk ilke ve devrimlerine y�nelen sald�r�lar, laikli�i ortadan kald�rmay� ama�layan ve �o�u kez d�� kaynaklardan beslenen irtica, d�� siyasada ulusal g�venlikten sapmalar, ordunun Atat�rk��l��e ba�l� geni� kesiminde tepkilere neden olmaktayd�. �te yandan bu kesim, 1961 Anayasas�n� ordunun bir eseri gibi g�rmekte ve bu nedenle de iktidar�n anayasan�n temel ilkelerine a��k�a y�neltti�i ele�tirileri ve uygulama bu ilkelerden sapmas�n� tepkiyle kar��lamaktayd�.�[32]

 

 

 

1970 YILI ��RENC� OLAYLARI

                        �Devrimci ��renci �rg�tleri T�rkiye�de sosyalist m�cadeleyi y�r�ten en aktif militanlar olarak g�r�l�yordu. Bunlar, gen�lik ve ��renci sorunlar�n� t�m�yle savsamamakla birlikte, art�k i��i ve k�yl�lerle i�birli�i yapmaya, sosyalizmi kitlelere anlatmaya ve T�rkiye�nin sosyalizme ge�mesine y�nelik eylemlere �nem veriyorlard�.� [33]

                        O y�l olan enteresan olaylardan biri, Ocak ay�nda Ankara Belediyesinin okuyan ve �al��an ��rencilere paso vermemesi y�z�nden ��kan otob�s i�gali eylemleriydi. Daha sonra belediye ��kan olaylar y�z�nden karar� y�r�rl�kten kald�rd�. Mart ay�nda ise Ankara Y�ksek ��retmen Okulu�nda ��kan �at��ma s�ras�nda sa�c� gruptan olan Ziraat Fak�ltesi ��rencisi S�leyman �zmen �ld�.

                        9 May�s da MHP taraf�ndan d�zenlenen �Dokuz I��k Y�r�y����nde yine olay ��kt� ve patlayan silahlar bir i��inin yaralanmas�na neden oldu.

                        �Milli G�venlik Kurulu,Nisan ba��nda kurulu�undan sonra ilk kez kamuoyuna seslenen bir bildiri yay�nlad�  ve �niversitelerde yer alan olaylar� de�erlendirdi. Bildiride �zetle ��yle denilmekteydi:�son g�nlerde �niversite �ehirlerimizde meydana gelen �z�c� olaylar �zerinde �nemle durulmu�tur. �niversitelerimizin bulundu�u baz� �ehirlerde meydana gelen hadiseler �niversite �zerkli�i s�n�rlar�n� a�m��, ��retim h�rriyetini zedeler ,vatanda�� tedirgin eder mahiyette g�r�lm��t�r. �niversiteler ilim ve irfan yuvalar�d�r, �ylece kalmal�d�r. Silahl� ki�ilerin bar�na�� haline gelmesi hi�bir �ekilde tervi� olunamaz. Milli g�venlik kurulu (...)kanunlara uygun masum g�steriler olmak mahiyetini kaybedip silahl� �at��malar haline gelen,ad�na gen�lik hareketi denilemeyecek davran��lar� hi�bir �ekilde tasvip etmez..�[34]

                        � Ankara Emniyet M�d�rl��� ve �l Jandarma Kumandanl��� askeri mahkemeden arama karar� alarak, 17 May�sta Siyasal Bilgiler Fak�ltesi Yurduna bask�n yapt�lar. Aramadan sonra SBF, komandolar�n bask�n�na u�rad�; fak�ltenin camlar�, kap�lar� k�r�ld�. Akademik Kurul, araman�n hukuk ve kanun d��� oldu�unu ifade etti�[35]

o zamanlarda toplum polisleri direni�e ba�lad�lar. E�er Personel Kanun Tasar�s� yasala��rsa ge�im derdi �ekeceklerini ifade ettiler. Bir forum d�zenleyerek, burada h�k�metin adam� olmad�klar�n�, milletin polisi olduklar�n� belirttiler ve zaman zaman �niversitelilere kar�� kar��ya gelmek zorunda olduklar�n� ancak bu durumdan ho�nut olmad�klar�n� ifade etmi�lerdir.

                        �lk� ocaklar� Ankara�da toplanan genel kurulduktan sonra bir bildiri yay�nlam��t�r. Bu bildiride iktidar taraf�ndan �lk�c�ler �zerine yap�lacak en ufak bir bask� hareketine yurt genelinde �iddetle kar��l�k vereceklerini ifade etmi�lerdir. 27 Aral�kta �lker Mansuro�lu adl� ��renci A� Fen Fak�ltesi �n�nde komandolar taraf�ndan vurulmu� ve ertesi g�n �lm��t�r. Bu olay �zerine Fen Fak�ltesi ��rencileri 3 g�nl�k yas ilan etmi�lerdir.

                        28 Aral�kta MGK bu olaylar� g�r��mek �zere toplanm��t�r. 29 Aral�kta �lker Mansuro�lu�nun �ld�r�lmesine tepki olarak Deniz Gezmi�, Sinan Cemgil, H�seyin �nan ve Yusuf Aslan taraf�ndan Amerikan B�y�kel�ili�i �n�nde n�bet tutan toplum polislerine ate� a��lm�� ve �at��man�n sonunda iki polis a��r yaralanm��t�r.

                        1971 y�l�na gelindi�inde ise eylemlerin mahiyeti b�t�n�yle de�i�mi�, bu eylemler art�k gen�lik hareketi olmaktan ��k�p anar�iye d�n��m��t�r.�1 ocak �� Bankas� Emek �ubesinin soyulmas�yla ba�layan anar�i olaylar�, Amerikan polis �avu�u Jimmy R. Finley�in ve Ahlatl�bel Amerikan Radar �ss�nden d�nmekte olan d�rt Amerikan �avu�unun ka��r�lmas�yla s�rd�.�[36]

                        Bu tarih itibariyle THKO, eski eski Dev-Gen�lilerin kurmu� olduklar� THKP/C, Proleter Devrimci Ayd�nl�k Grubunun  olu�turdu�u T��KP gibi birtak�m �rg�tler faaliyete ge�mi�lerdir. THKO taraf�ndan Ak�ada�, Nurhak ve Elbistan da�lar�nda �k�r gerillas�� haz�rl�klar� ba�lat�lm��t�r.

                        Bu ortamda, Kuvvet Komutanlar� taraf�ndan �12 Mart Muht�ras�� verilerek Demirel h�k�meti d���r�lm��t�r. 1 Ocak 1971�den 12 Mart 1971�e kadar ge�en zamanda bir�ok say�da faili me�hul patlama birbiri ard�na meydana gelmi�tir. Yap�lan ara�t�rmalar sonucunda s�z� ge�en �rg�tler aleyhine bir kan�t bulunamam��t�r. Bu eylemleri 12 Mart�a haz�rl�k hareketleri olarak de�erlendirmek m�mk�nd�r.

12 MART�A YOL A�AN ��DDET EYLEMLER�N�N GER�S�NDEK� NEDENLER

                        �iddet eylemlerinin ard�ndaki nedenleri ��yle s�ralamak m�mk�nd�r:

        �T�rkiye�nin 1960�lar�n sonlar�na do�ru sahip oldu�u toplumsal-ekonomik ve siyasal nitelikler Demirel h�k�metine kar�� �niversite ��rencilerinin, i��ilerinin, profes�rlerinin, teknokratlar�n hatta hakimlerin g�sterilerde bulunmas� siyasal tedirginlik yaratm�� ve halk sanki siyasal devrime haz�rlanm�� gibi izlenim yaratm��t�r. Halk�n umut ve beklentileri artm�� ancak kar��layacak olanaklar olmay�nca toplumsal ekonomik doyumsuzluk da �nem kazanm��t�r.

        Toplum i�indeki gelir ve servet da��l�m� e�itsizli�i ve s�n�flar aras�nda gittik�e b�y�yen e�itsizlikler bu gruplar taraf�ndan devrimin ger�ekle�tirilmesi i�in yeterli bir neden olarak nitelendirildi.� B�t�n bu abart�lm�� de�erlendirmeler sonunda �iddete ba�vuran gruplar, toplumu bir dinamit olarak nitelediler. � Biz toplumsal dinamitin fitili olaca��z.�[37]

        �kinci neden T�rkiye�deki iki toplumsal kesimin tarihsel rol�nden do�du. Bu kesimlerden biri devlet�i-se�kinci  kesim, di�eri de gen�likti. Tarihsel olarak devlet�i-se�kinci kesim T�rk toplumunda devrimci bir yere sahipti. 1908�de T�rk toplumundaki her yenilik, halk�n deste�inden yoksun olan bir avu� devrimci taraf�ndan ger�ekle�tirilmi�tir.

                        Di�er yandan gerek Atat�rk �htilali gerekse 27 May�s eylemi, gen�li�e toplumda siyasal olarak �zel bir  yer �zel bir �nem kazand�rm��t�r. Cumhuriyet ilkelerine g�re iyi e�itilmi� bir gen�lik, cumhuriyetin koruyucu olabilirdi. Bu anlay�� gen�li�i siyasal olarak, beklenilenin �st�nde etkili yapm��t�r. Bu iki ��eye ek olarak Bat� Avrupa�da g�r�len ��renci olaylar� ve T�rkiye�deki Y�ksek��renim sisteminin yetersizli�i �niversite ��rencileri aras�nda �iddet kullan�lmas�na neden olmu�tur.

        ���nc� neden ise ideolojikti. �iddet�ilerin ideolojisi sol g�r��lerle ve �zellikle Marksizmle �zde�le�tirilmi�ti.�1950�lerden �nceki-sonraki Marksist eylem bi�iminin grafi�i incelendi�inde,  her on y�lda bir, ��renci hareketlerinin �lkeyi Marksistle�tirme i�leminde kilit rol oynad��� inkar edilemez bir ger�ektir.�[38]

        Ba�lang��ta y�ksek��renim sorunlar�n�n ��z�lmesi y�n�nde ak�lc� �nerileri belirleyen eylemler kimi ayd�nlar, CHP ve bas�n�n bir k�sm� taraf�ndan ho� g�r�yle kar��lanm��t�; ancak h�k�met �iddete de�il sola tepki g�steriyordu. Sa� ve sol gruplar aras�nda ��kan �at��malarda h�k�met solculara kar�� yan tutan bir tav�r alm�� bunun �zerine polisin tarafs�zl���na duyulan g�ven yok olmu� ve netice olarak sol gruplar silahlanma gere�ini duymu�lard�r. Sol �iddete kar��l�, sa� �iddet de t�rmanma e�ilimi i�indeydi. Yurdun �e�itli yerlerinde kurulan komando kamplar� etkinli�e ge�mi�ti�.[39]

                        �... Hepsinin �st�nde �lkenin rotas�n� �izecek olan ayd�n�n kosmopolitle�mesi, protesto ve veto gruplar�n�n sistematik muhalefeti, iktidar yoksunlu�u, i� adamlar� ve yeni burjuvazinin �para k�v�ran� bir s�n�f haline d�n��mesi, �niversite k�rs�lerinin Marksist-Leninist ��retiye propaganda sayesinde a��k tutulmas�, k�y, kasabalardaki meslek-etnik farkl�la�malar�n�n b�y�k kentin kenar mahallelerine �gecekondula�ma bi�imde� yans�mas�, kurtar�lm�� b�lgelerin olu�mas� i�te b�t�n bu olaylar ter�r ve �iddeti besleyen helezonu meydana getirmi�lerdir.�[40]

                        �Ter�r havuzu ku�aklar aras� k�lt�r, de�er ve tarih �uuru farkl�la�mas� sonucudur. Ku�aklar�n �at��mas�nda temel felsefe gen�lik, yeni tarih ve yeni �uur �retiyor zihniyetine dayan�r. Ku�aklar aras� �at��man�n d�l yata�� h�zl� de�i�me ve teknolojik ilerleme s�reci i�inde bulunan toplum yap�lar� te�kil eder. Ya�ayan siyasi kurumlar vee sosyal ve ekonomik de�i�me s�reci aras�ndaki uyumsuzluklar Huntington Yar�lmas� olarak ifade edilir. Bu nedenle ter�r havuzu Huntington Yar�lmas��n�n bir �r�n�d�r.�[41]

TAR�H�N KARANLIK SAYFASI : 12 MART 1971

                        12 Mart 1971 tarihinde ba�lar�nda Genel Kurmay Ba�kan� bulunan Y�ksek Kumanda Heyeti Cumhurba�kan� ile TBMM ve Senato ba�kanlar�na bir muht�ra vermi�lerdir. Muht�rada �unlar yaz�l�yd�:

�1-Parlamento ve h�k�met s�regelen tutum, g�r�� ve icraati ile yurdumuzu anar�i, karde� kavgas�, sosyal, ekonomik huzursuzluklar i�ine sokmu�tur. Atat�rk��n bize hedef verdi�i �a�da� uygarl�k seviyesine ula�mak �midini kamuoyunda yitirmi�tir ve anayasan�n �ng�rd��� reformlar� tahakkuk ettirememi� olup T.C�nin gelece�i a��r bir tehlike i�ine d���r�lm��t�r.

2- T�rk Milletinin ve sinesinden ��kan T�rk Silahl� kuvvetlerinin bu vahim ortam hakk�nda duydu�u �z�nt� ve �mitsizli�i giderecek �arelerin partiler �st� bir anlay��la meclislerimizle de�erlendirerek, mevcut anar�ik durumu giderek ve anayasan�n �ng�rd��� reformlar� Atat�rk�� bir g�r��le ele alacak ve ink�lap kanunlar�n� uygulayacak, kuvvetli ve inand�r�c� bir h�k�metin demokratik kurallar i�inde te�kili zaruri g�r�lmektedir.

3- Bu husus s�ratle tahakkuk ettirilemedi�i takdirde TSK, kanunlar�n kendisine vermi� oldu�u TC�yi korumak ve kollamak g�revini yerine getirerek idareyi do�rudan do�ruya �zerine almaya kararl�d�r.�[42]

                        Muht�ran�n verilmesi �zerine h�k�met g�revden �ekilmi�, Cumhurba�kan� kabinenin  istifas�n� kabul ederek yani h�k�meti kurma g�revini- partisinden ayr�lmas� ko�uluyla- CHP�nin sa� kanad�n� temsil eden Nihat Erim�e vermi�tir. T�rkiye 12 Martla birlikte yeni bir k��e ba��na girmi� bulunmaktayd�.

                        Milli Demokratik Devrim hareketi liderlerinin yapm�� oldu�u silahl� eylemler, fa�ist komandolar�n sald�r�lar� �topik devrim d���ne yol a�m�� ve t�m T�rkiye�yi saran bu durumda 12 Mart askeri m�dahalesine zemin haz�rlanm��t�r.

                        Muht�rada s�z� edilen reform istemi AP�nin anti-demokratik ve bask� uygulamalar�ndan bunalan ilerici kesimin umutlanmas�na neden olmu�tur. ��nk� sol kesim 12 Mart��n Devrimci Ordu olarak adland�r�lan subaylar�n �nderli�inde yap�ld���n� zannetmekteydi. �12 Mat��lar Atat�rk ilkelerini savunur g�z�k�nce muht�ray� verenlerin devrimci subaylar�n liderleri olduklar� izlenimi do�mu� oldu. Sol da muht�ray� i�tenlikle destekledi.�[43]

                        Nihat Erim h�k�meti  �lkede d�zenin sa�lanmas� ad� alt�nda bir dizi �nlem alm��t�r ki bunlar i��i hareketi ile gen�lerin anti-emperyalist eylemlerine kar��yd�. Bu �nlemlerden biri 26 Nisanda aralar�nda �stanbul, Ankara ve �zmir�nde bulundu�u 11 ilde s�k�y�netimin ilan edilmesiydi. S�k�y�netimin ilan�yla beraber ayd�nlar aras�nda geni� bir tutuklama operasyonu ba�lat�lm��t�r. ���nk� 12 Mart rejiminin uygulay�c�lar�n�n anlay���na g�re her sosyalist birer anar�istti. T�m devrimcilere bu s�fat y�klenmekteydi.�[44]

��lkemizde ayd�nlara y�nelen bask� ve k�y�mlar�n arkas�nda emperyalizm ve ona bilin�li ya da bilin�sizce hizmet sunanlar vard�r. 12 Mart, bu ger�e�in a��k kan�t�d�r.�[45] 12 Mart T�rk tarihinin karanl�k bir sayfas�d�r.

                        �12 Mart�n �ng�rd��� modeli benimsemedi�i saptanan subaylar ya emekliye ayr�ld� ya da pasif g�revlere getirildiler. Gerek�e de , �o�unlukla kom�nist olmalar� ya da disiplinsiz say�lmalar�yd�.�[46]

                        Ayr�ca �niversitelerin �e�itli b�l�mlerinde tasfiye operasyonuna giri�ilmi�, sol e�ilimli olduklar� ileri s�r�len bir�ok ��retim �yesinin i�ine son verilmi� ya da haklar�nda olumsuz rapor verilerek istifa etmeleri sa�lanm��t�r.

                         Muht�ran�n verilmesine neden olan olaylar�n yarat�lmas�nda ABD etkin bir rol oynam��t�r. �12 Mart 1971 �ncesi geli�melere bak�ld���nda, 1961 Anayasas�n�n �lkemizde anti-emperyalist bir uyan�� i�in elveri�li bir ortam� yaratm�� oldu�u g�r�l�r. Bundan da emperyalist �lkeler ve bunlar�n ba��n� �eken ABD ciddi bir bi�imde rahats�zl�k duymaktayd�.�[47] �ABD�nin �lkemiz �zerinde tezgahlanan plan�n ba�l�ca haz�rlay�c�lar�ndand�. BU CIA Ba�kan�

Helms�in itiraf�ndan a��k�a anla��lmaktad�r. Helms�in itiraf� ��yledir. � Evet, 12 Mart� haz�rlayan olu�umlar�, biz ajanlar�m�z arac�l��� ile d�zenledik.�[48]

                        Muht�ran�n ilan�yla beraber ��renci ayaklanmalar� olanca h�z�yla devam etmi�tir.

                        12 MART SONRASI  ��DDET EYLEMLER�        

                        12 Mart sonras� ger�ekle�en en �nemli olaylardan biri 1961 Anayasas�n�n bir�ok maddesinin de�i�tirilmesidir. Bas�n �zg�rl�klerini ortadan kald�ran  ter�r rejimine gidilmi�tir.�THKO davas�nda Ankara 1 No�lu S�k�y�netim Mahkemesi�nce Anayasan�n t�m�n� ya da bir kesimi ba�kala�t�rma ve de�i�tirme ya da kald�rmaya ve bu yasa ile kurulmu� olan B�y�k Millet Meclisi�ni d��meye ya da g�revini yapmas�n� yasaklamaya zorla kalk��ma su�unu i�ledikleri gerek�esiyle Ceza Yasas��n�n 146 /1.maddesi uygulanarak �l�m cezas�na �arpt�r�lan  Deniz Gezmi�, H�seyin �nan ve Yusuf Aslan , karar�n meclise onaylanmas�ndan sonra, 6 May�s 1972 g�n� idam edilmi�lerdir.�[49]

                        Bu konuyla ilgili olarak CHP Genel Ba�kan� ve �e�itli �evrelerden baz� kimseler idamlar�n infaz�n� �nlemeye y�nelik baz� giri�imlerde bulunmu�lar ancak hi�birisi sonu� vermemi�tir. Sonradan sonraya bu idamlar tart��ma konusu olmu�tur. �damlar�n 20.y�ld�n�m�nde �68�liler Birli�i Vakf��n�n �abalar�yla konu daha da g�ndeme gelmi�tir. Bu �� gencin idamlar�n�n hukuk d��� uygulamaya dayand��� ortaya konulmu�tur. Ayr�ca idam cezas�n�n kald�r�lmas� gerekti�i �zerinde durulmu�tur. �Askeri Yarg�tay��n emekli yarg��lar�ndan Nahit Sar��o�lu, sonradan bir gazeteye yapt��� a��klamada ; idamlar adli bir hata sonucu olmu�tur. Karara muhalif kalm��t�m, mahkeme kamuoyunun genel havas�na uydu. O d�nemde komutanlardan da bask� oldu. Mahkeme nitelemede hata yapt�. Maalesef mahkeme �artlanm��t�.�demektedir. Mahkeme ba�kan� Ali Elverdi ise idamlardan sonra gen�lerin avukatlar�ndan Halit �elenk�e  �siz g�revinizi fazlas�yla yapt�n�z, ama bu i� ba�ka� diyerek karar�n hukuk d��� etkenlerle verildi�ini ifade etmi�tir.�[50]

                        Gezmi�, Aslan ve �nan��n avukatlar�ndan Halit �elenk, O .�zzet K�k, Refik Erg�n bu idam cezas�n�n verirken g�r�n�rdeki tek olay�n bir bankan�n Emek �ubesinin soyulmas�ndan ibaret oldu�unu belirtmi�lerdir. Olay�n ma�durlar� ise �ama�lar�n�n Anayasay� ihlal olmad���n�, tam tersine, 1961 Anayasas�n� savunduklar�n�, sava�t�klar� �eyin emperyalizm oldu�unu a��k se�ik anlatm��lard�r.�[51]

                        Kas�m 1973�te �stanbul Y�ksek��renim K�lt�r Derne�i kuruldu(�YKD). Dernek y�ksek��renim gen�li�inin akademik ve demokratik istemlerini dile getirmek amac�n� ta��maktad�r. Dernek 1974 ilkbahar�nda belediyenin otob�s biletlerine zam karar� almas�n� protesto etmek i�in kampanya ba�latm��t�r. Bu, 12 Mart sonras�n�n ilk izinsiz y�r�y��� idi. Kampanya sonu� vermi�, belediye zam karar�n� geri alm��t�r. Dernek �leri ad�nda bir yay�n organ� ��karm�� ancak 6.say�s�ndan sonra b�ro polisler taraf�ndan bas�lm�� ve yay�n sona ermi�tir. Dernek 12 Mart �ncesinin Dev-Gen�ini �rnek alm��, ancak solun de�i�ik versiyonlar�ndan olan ��rencileri bir araya getirdi�i i�in bir b�t�nl�k sa�layamam��t�r. Y�netim kurulunda yer alan kimi gen�ler yapt�klar� eylemler nedeniyle tutuklanm��lard�r. Bunun �zerine ikinci kongreye gidilmi�, neticesinde bir b�t�nl�k sa�layamad��� i�in dernek bir s�re sonra mahkemece kapat�lm��t�r.

                        Bu d�nemden sonra �cepheci grup�a��rl�k kazanmaya ba�lam��t�r. 1976�da �stanbul Y�ksek ��renim Derne�i�ni(�Y�D) kurmu� ve Devrimci Gen�lik isminde bir dergi ��karmaya ba�lam��t�r. 1976 Kas�m�nda, Ankara, �stanbul ve Erzurum�daki baz� y�ksek ��renim gen�lik derneklerinin birle�mesi sonucu Devrimci Gen�lik Dernekleri Federasyonu (DGDF) kurulmu�tur. Federasyon Dev Gen� ad�n� kullanm��t�r; fakat bu federasyonu 12 Mart �ncesi Dev Gen� ile kar��t�rmamak gerekir. Bu yeni Dev Gen� izledi�i politika, t�z���, olu�um s�reci bak�m�ndan di�erinden olduk�a farkl�yd�. Ancak Federasyon kurulu�undan k�sa bir s�re sonra b�l�nm�� ve onun neticesi olarak 1978 y�l�nda Dev �yol ile Dev_sol ortaya ��km��t�r.

                        Baz� �niversitelerde ��renci Temsilcileri Konseyi uygulamas�na gidilmi�tir. ODT� bu uygulamaya ilk ba�layan y�ksek ��reti kurumudur. Daha sonra bu �rg�t  ODTܒl�

��renciler taraf�ndan kurulan ODT�-DER  yerine ge�mi�tir. ODT� ��renci temsilcileri konseyi ilk olarak sa�c� ��retim �yelerinden olan Prof. Hasan Tan��n rekt�rl��e getirilmesini protesto etme konusunda, ikinci olarak da alt� ay s�ren ��renci boykotunda etkili olmu�tur. Bu boykotun amac� �lk�c� ��rencilerin kamp�s �n�nde ��rencilere sald�rmas�n� protesto etmekti. Boykot �ok geni� bir kat�l�mla, kitlenin aktif etkinli�inin bir eylem olarak s�rd�r�lm��t�r. Daha sonralar� yasalara uymamaya ba�layan ��renci Temsilcileri Konseyi faaliyetlerini 12 Eyl�l 1980 Askeri Darbesine kadar s�rm��t�r. Hatta 1981�e kadar s�rd���n� s�yleyebiliriz. �TK�ne Bo�ai�i �niversitesi�nde de  ve 1978� de Gazi E�itim Enstit�s��nde ve Ankara�da kimi liselerde rastlanmaktayd� ancak ODTܒdeki kadar faal de�ildi.           

                        1974�te siyaset sahnesinde ba�layan cinayetler 1976�dan sonra h�zla artm��t�r. Sa�c�larla solcular, sa�c�larla sa�c�lar aras�nda s�k s�k �at��malar ��km��t�r. Olaylar anar�ik bir boyut kazanm��t�r. �Ancak �len ya da �ld�r�p cezaevine giren ��rencilerdi ama, �tetik� ba�kas�n�n elindeydi.�[52]

T�RK�YE�YE  Y�NELEN AKIM VE �RG�TLER

                        T�rkiye her zaman d�� kurulu�lar�n yayg�n propagandas�n�n etkisi alt�ndad�r. Temelde demokratik idare tarz�n� benimseyen t�m �lkeler, kom�nist kurulu�lar�n etkisine maruzdur. �rili ufakl� �� bin civar�nda oldu�u s�ylenen bu kurulu�lar :

1.      Milletleraras� kom�nist kurulu�lar

2.      Yurt d���nda bulunan a��r� solcu T�rkler taraf�ndan kurulan kurulu�lar

3.      Bunlar�n eylem noktas�ndaki i� birli�ini yapan �rg�tler olarak k�m�nizmi yaymak, Marksist- Leninist d���ncenin yegane kurtulu� �aresi oldu�una herkesi inand�rmak, bu d���nceye kar�� ��kanlar� sindirmek i�in her �areye ba�vurmak, taraflar toplayarak faaliyetlerde bulunmaktad�rlar.

                        Fakat enternasyonel karakterde T�rkiye�ye y�nelik devaml� faaliyet g�steren ba�l�ca dokuz �rg�t oldu�u ileri s�r�lmektedir. Bunlar�n en �nemlileri �unlard�r.

1.      DUNYA SULH KONSEY�: Bu �rg�tlerde yurt d���nda bulunan a��r� solcu T�rkler g�rev akm�� T�rkiye�ye y�nelen hareketlerde bulunmu�lard�r. Bu �rg�t�n ama�lar� aras�nda d��ar�da bulunan T�rk ��renci ve i��iler aras�nda kom�nizm propagandas� yapmak, Avrupa�da T�rkiye aleyhine g�steriler d�zenlemektir. Kurulu� T�rkiye aleyhine olan her faaliyetin ya tertip�isi ya da destekleyicisidir.

2.      D�NYA ���� SEND�KALARI FEDERASYONU: 1960 y�l�ndan sonra T�rkiye�ye y�nelen �al��malar�nda fark edilir d�zeyde artma g�r�lm��t�r. Federasyon Avrupa�da bulunan i��ilere kom�nizmi a��lamak i�in �aba sarf etmi�tir. Lisan ��retmek ve haklar�n� savunmak bahanesiyle i��ilerin kendi fikirlerine g�re hareket etmelerini sa�lamaya �al��maktad�r.

3.      ULUSLAR ARASI GAZETEC�LER B�RL���: Bu �rg�t�n ama�lar� aras�nda, yurt d���nda bulunan a��r� solcular�n faaliyetlerine geni� yer vermek, T�rkiye aleyhindeki haberleri de�i�tirip ajanslara iletmek ve baz� adreslere bro��rler g�ndermek gibi faaliyetler yer al�r.

4.      ULUSLAR ARASI ��RENC�LER B�RL���: Bu �rg�t T�rkiye aleyhine g�steriler d�zenlemek, yurt d���nda bulunan a��r� solcularla hareket ederek anma g�nleri tertip etmek , bu g�sterilere kom�nist gen�lerin kat�l�m�n� sa�lamak gibi faaliyetleri y�r�t�r. Bunlar�n yan�nda a��r� solcu T�rklerin,T�rkiye aleyhindeki beyanatlar�n� �e�itli dillere yaymak g�revini de yapmaktad�r.

5.      ULUSLAR ARASI DEMOKRAT�K KADINLAR FEDERASYONU: Bu �rg�t de tevkif edilen kad�n ve k�zlar�n i�ledikleri su�lar� �ven yaz�lar haz�rlay�p da��tmaktad�r. Ve sadece kom�nist rejimlerde kad�nlar�n mutlu olabilece�i g�r���n� savunmaktad�r.

6.      ULUSLAR ARASI DEMOKRAT�K HUKUK�ULAR CEM�YET�: Bu cemiyet ise kom�nist rejimlerin d���ndaki �lkelerde hakk�nda soru�turma a��lan a��r� solcular� savunma g�revini y�r�tmektedir. Yine bunun yan� s�ra h�k�metler �zerinde bask� yaparak tutuklulara daha iyi muamele edilmesini sa�lama g�revini �stlenmi�tir. 12 Mart Muht�ras�ndan sonraki devrede bu faaliyetlerin hepsine T�rkiye�de rastlanm��t�r.

                        B�t�n bu �rg�tlerin yan� s�ra yurt d���nda bulunan a��r� solcular�n kurmu� olduklar� ba�ka kurulu�larda vard�r. Bunlar� da �u �ekilde s�ralayabiliriz.

1.      T�rkiye Kom�nist Partisi

2.      Avrupa T�rk Toplumcular Federasyonu

3.      Almanya T�rk ��rencileri Federasyonu

4.      T�rkiye Proleter Devrimciler

5.      Demokratik H�r T�rkiye Cephesi

6.      Yurt Sever Halk Cephesi

7.      Demokratik T�rkiye ��in Yurt Sever Birle�ik Cephe

8.      T�rkiye Demokratik Direni� Hareketi

                        Son d�rt �rg�t 12 Mart Muht�ras�ndan Sonra kurulmu�tur.

1.      TKP: Kurulu�unun ilk y�llar�nda merkezi Prag iken daha sonra Do�u Berlin olmu�tur Faaliyetlerini �Bizim Radyo , T�rkiye Kom�nist Partisinin Sesi Radyosu, Yeni �a�, T�rkiye Kurtulu� , Yurdun Sesi Dergileri ile s�rd�rm��t�r. Parti Kom�nist rejimi T�rkiye�ye yaymak i�in b�y�k m�cadele vermektedir.

2.      AVRUPA T�RK TOPLUMCULAR FEDERASYONU: �rg�t 1968 Y�l�nda kurulmu�tur. B�t�n toplumcu kurulu�lar� tek �at� alt�nda toplamay�  ve a��r� sol ilkelerine uygun yeti�melerini sa�lama amac�n� g�tm��t�r. TKP�nin kitle te�kilat�d�r. Avrupal� T�rklerin aleyhine g�steriler yapmak,TKP� yi destekleyen bildiriler yay�nlamak konusunda  yo�un bir �al��ma i�inde olmu�tur. B�t�n a��r� sol kurulu�larla i� birli�i halindedir.

3.      ALMANYA T�RK ��RENC�LER� FEDERASYONU: Bu �rg�t de TKP ile i� birli�i halindedir �rg�t sadece ��rencileri de�il i��ileri de i�ine almak i�in yo�un bir �al��ma i�ine girmi�tir.

4.      T�RK�YE PROLETER DEVR�MC�LER: Do�u Perin�ek�in �nderli�inde kurulmu�tur .K�z�l �in Kom�nist Partisi�nin t�z���nden esinlenerek haz�rlanm��t�r .T�z�kte  proleter devrimcisinin i��i s�n�f� devrimcisi oldu�u ifade edilmi�tir. �afak gazetesini bas�p da��tan kimseler bu gruba mensuptur.

5.      12 MART MUHTIRASINDAN SONRA KURULAN CEPHELER: T�rkiye�de �al��ma haklar�n� kaybeden a��r� solcular�n yurtd���nda kurduklar� �rg�tlerdir. TKP�nin direktifleriyle hareket etmektedirler. Gazete ��kar�p, bildiriler yay�nlayarak T�rkiye aleyhine �al��malar s�rd�rm��t�r. T�rk el�ilik ve konsolosluklar�na  kar�� sabotajlar d�zenleyerek etkili olmaya �al��m��lard�r.

                        Bu �rg�t ve kurulu�lar�n ortaya att��� �a��rt�c� ifade ve sloganlar gen�lerin belli kesiminde olduk�a etkili olmu�tur. Bu sol �rg�tlere kar�� a��r� sa�c� kesim de halk ve gen�ler �zerinde �al��malar�n� s�rd�rm��t�r. Nurculuk, S�leymanc�l�k ve baz� tarikatlar ile kurulu�lar bu konuda etkili olmu�lard�r. Bu kurulu�lar �unlard�r.

        �lim Yayma Cemiyeti

        M�cadele Birli�i

        Kom�nizmle M�cadele derne�i

        Hizb�t Tahrir

        Rab�tat�l Alemi �slam�n (Merkezi Suudi Arabistan�d�r.)

A��r� sa� kanad�n dinsel grubu, anar�ik olaylar�n d���nda kalm��, daha �ok oy potansiyelini artt�rmaya y�nelik faaliyetlere giri�mi�tir. Buna ra�men mahkemelere verilen san�klar aras�nda sa��n dinsel gruplar�ndan baz� kimselere [53]de rastlanm��t�r.

1970_1980 D�NEM� ��RENC� HAREKETLER�N�N ORTAK �ZELL�KLER�

                   1970 �ncesi  d�nemde ortaya ��kan ��renci hareketlerinin aksine  1970_80 d�nemindeki ��renci hareketleri �at��ma �eklinde ba�lam�� ve �o�unlukla �l�mle sonu�lanm��t�r. �at��malara neden olan �ey ��renci haklar� ile ilgili de�ildir .Daha �ok ideolojiktir. Art�k kendi d���ncelerini di�er ��rencilere empoze etme �eklinde ortaya ��kmaya ba�lam��t�r.

                        Bu hareketleri y�nlendiren birileri vard�r ki bunlar �zel k�yafetleri, i�aretleri olan militanlard�r. B�l�c� alenen ifade edilmi�tir. Eskiden oldu�u gibi ya�l� kimselere itibar edilmemi�tir.

                        Sol kesimin da��n�k ve birbirinden kopuk olmas�na mukabil, sa� kesim daha bir birlik ve beraberlik i�indedir. Hal b�yle olunca sa� kesim daha g��l� g�r�nmektedir. Eskiye oranla iki kesimde geni� �apta mitingler d�zenlemi�lerdir. Bas�n, sonucunda �l�m olmayan olaylara yer vermemeye ba�lam��t�r. Halk ise anar�iye d�n��en olaylar� ho� kar��lamam��t�r. Gruplar fikirlerini yaymak i�in duvar ve levhalara yaz� yazmay� tercih etmi�lerdir. Oysa eskiden bildiriler yay�nl�yorlard�.

                        �Avrupa�da hi�bir �lkede anar�i, T�rkiye�deki boyutlara eri�memi�tir. ��nk� hi�bir �lkede eylemciler emekleme g�nlerinde ayd�n ge�inenlerden bizdeki gibi destek g�rmemi�, parlamenter rejim sistemli olarak bu derece hafife al�nmam��t�r.�[54] U�ur Mumcu Er Meydan� adl� bir yaz�s�nda masa ba�� devrimcili�ini k�nayarak gen�leri eyleme �a��r�yordu.���renci eylemleri elektrik dalgalar� gibi toplumun di�er kesimlerini de etkilemi�tir. Bir �lkede siyasal iktidarlar�n yurdu y�netemez duruma d��meleri, iktidar bo�lu�u yarat�r. Bu bo�luk ise ancak,halk�n deste�inde bir y�netimle doldurulabilir.

                        ...Devrimcilik y�rek ister. ��te er meydan�. Kapal� kap�lar ard�nda devrimcilik yapanlara, meyhane masalar�nda d�zen de�i�tirenlere, devrimci, solcu,sosyalist demiyoruz...��te kavga i�te meydan. Bu d�zenden yana olanlar, evlerinize,k�rs�lerinize, Bab_� �li patronlar�n�n s�tunlar�na, meyhanelere. Devrimciler, �rg�tlenelim hareketlenelim Bu kavga bizim.�[55]

                        �H�r Berlin ve Marburg  �niversitelerinde �gruppenprinzip�denilen bir sisteme g�re m�fredat programlar�n�n ��renci_��retim �yesi i� birli�i neticesi ger�ekle�tirilmesi_ Maksist ve devrimci eylem kal�plar�na y�nelik ��retilerin �ncelik kazanmas�na yol a�m��, bu durum da k�sa zaman da baz�  �niversite ve fak�ltelerin siyasalla�mas�na yol a�m��t�r. Bizde baz� �niversitelerde Gruppenprinzip� i hat�rlatan konseylerin ger�ekle�mesi ��retim �yeleri ile birlikte ��renci ve �niversitede �al��an memur, i��i m�stahdem temsilcilerinin y�netime kat�lmalar� bu �niversitelerden tek y�nde e�itimin uygulanmas�n� ve Marksist ak�mlar�n yayg�nla�mas�n� b�y�k �l��de h�zland�rm��t�r.� [56]

                        �lk etaplarda �niversitede reform istekleri daha sonradan boykot ve i�gallerle anar�i boyutunu alm�� olan ��renci eylemleri ideolojik bir temele oturtturulmu�tur. Bu eylemler anomik bir ortamda yeti�en ve mevcut sosyal d�zenin do�urdu�u tedirginli�i duyan ��rencilerin davran��lar� olarak tan�mlanabilir.� ��te bu ��renci hareketleri T�rkiye�yi bir kaos ortam�na s�r�klemek isteyen belirli �evrelerin ama�lar�na ula�mak i�in kulland�klar� bir vas�ta olmu� ve masum ��renci eylemleri olarak ba�layan eylemler giderek bir ter�r hareketine d�n��erek, T�rkiye�yi 12 Eyl�l 1980 ortam�na getirmi�tir.�[57]

 

ANA SAYFAYA D�N   

 


 
Hosted by www.Geocities.ws

1