EUROGOLD/NORMANDY/NEWMONT/???

Bergama Ovacık altın işletme girişimini yürüten kuruluş yakın zamana kadar EUROGOLD Firması idi. İki yıl önce, bu firmanın yerini NORMANDY adlı bir başka kuruluş aldı. Şimdi de Normandy’yi satın alan Newmont’un adını anmaya hazırlanıyoruz. Bunlar, farklı kuruluşlar değil. Eurogold, Avustralya kökenli Normandy Poseidon ve Kanada Kökenli Metal Mining Corporation’a bağlı olarak 29 ağustos 1989 da kurulmuş ve ortaklıkları yıllara göre değişiklik göstermiştir. 1989 dan 1994’ e kadar şirketin paylarının % 66.67’sine AAC (Anglo American Corp) ile Avustralya kökenli  Normandy-Poseidon Grup şirketlerinden Poseidon Gold Limited  ve %33.33’ü de Alman ve Kanada kökenli Metallgeselschaft Grup Şirketlerinden Metal Mining Corporation (Mineral Geselschaf- Degussa -Dresdner Bank) tarafından paylaşılmakta idi.

AAC, Australian Consolidated Minerals (ACM) ile Kanada Metall Mining arasında kurulmuş bir ortaklıktı. ACM, Normandy Posedion ve Western Mining of Avustralya  şirketlerinden oluşmuştu. Başlarda, İngiliz kökenli olan Yeni Zellanda’lı  Sir Ron Brierley tarafından yönetilen GPG firması, ACM’nin % 16 sına sahipti. Ortaklardan Metall Mining, büyük Alman şirketi Metallgesellschaft ile İtalyan Agip Miniere şirketlerinin alt kuruluşudur. Metall Mining aynı zamanda Kanada şirketi Teck ve Avustralya’lı MIM şirketinin ortağı olup Papua Yeni Gine’de bakır madeni ile çevrede yarattığı kirliliği ile tanınmaktadır. Ayrıca Türkiye’de Çayeli bakır madeni için yatırımları Dünya Bankası ve Alman bankası DEUTSHCE BANK tarafından finanse edilmektedir. Alman bankası DRESDNER BANK, Eurogold şirketinin  Bergama’daki altın madenini finanse etme girişimini Alman çevrecilerin baskısı ile askıya almıştı. DRESDNER BANK, Şubat 2000’de Romanya’da meydana gelen Altın madeni kazasına neden olan ESMERALDA’yı finanse etmektedir. ESMERALDA da Avustralya kökenli bir şirkettir. EUROGOLD’un eski ortaklarından Metal Mining Inc. çevreye verdiği zararlar nedeni ile Amsterdam’daki Uluslararası Su Vakfı (IWF) tarafından kara listeye alınmıştır.

1994’ten 1999’a kadar ise, Normandy Poseidon+BRGM(Avusturya-Fransa) %67 ve INMET INCO (Kanada) %33 hisseye sahip idi. Normandy, Bergama Ovacık altın işletmesini hazırlayan Eurogold’un üçte bir payını 1999 Mart ayında Inmet Mining Corp.’tan 43 milyon Kanada Doları’na devir almış ve şimdi bütününe sahip. 2000 yılında da şirketin adını değiştirerek bugünkü Normandy AŞ’yi kullanmaya başlamış olduğu görülüyor.

Bu hareketlilik Normandy’nin bütün geçmişinde de yaşanmış. Başlangıçta, 1935 yılında Poseidon Ltd kurulmuş ve Australian Development Ltd ile ortak olarak 1984’e kadar varlığını sürdürmüş. 1984-85’te Normandy Resources Ltd bunun büyük payını ele geçirmiş. 1990’da Australian Development Ltd, yeniden örgütlenmiş ve Poseidon Gold Ltd oluşmuş. 1991’de Poseidon Ltd ile Normandy Resources NL birleşmiş ve Normandy Posedion Ltd kurulmuş. 1995’te yeni birleşmelerle PosGold Ltd kurulmuş ve Normandy Poseidon Ltd’in altın işletmelerini yürütmüş. 1997’de PosGold Ltd, Normandy Gold Ltd adını almış, daha sonra önce Normandy Gold Pty Ltd ve 1999’da da Anthappi Ltd adını almış. Sonunda bu şirket bugünkü, Normandy Mining Ltd adını almış.

Bergama Ovacık altın işletmesini kuran Normandy Grubu’nun işletmesi süren ve hemen tümü Ovacık’tan daha önemli olan çok sayıda ocağı var.

Normandy’nin, Batı Avustralya’da %50’sine sahip olduğu Kalgoorlie İşletmesindeki Büyük Ocak’ta son on yılda 21.7 tona yakın altın çıkartılırken, Charlotte Dağı kapalı ocağından da 3.6 ton altın elde edilmiş. Boddington Madeni’nden son on yılda 7.1 ton dolayında altın elde edilmiş. Bu yatağın kanıtlanmış rezervi 610 ton. Şirketin bütününü elinde bulundurduğu Yandai İşletmesi’ndeki üç ayrı madenden son on yılda 23 ton altın elde edilmiş. Kuzey Avustralya’da, % 87.5 payını elinde tuttuğu Tanami İşletmesi’nde son on yılda 10 ton’u aşkın altın çıkarılmış. Queensland Eyaletinde, % 76.4’üne sahip olduğu Leyshon Dağı madeninde on yılda üretilen altın miktarı 8.8 ton; %50’sine sahip olduğu Pajingo İşletmesinde 15.5 ton altın çıkarılmış. Normandy’nin ABD’ndeki Midas Madeni’nden önceki 12 ayda 6.7 ton altın ve bir o kadar da gümüş çıkarılmış. Yeni Zelanda’da Normandy’nin % 67.06’sına sahip olduğu Martha Madeni’nden 1999-2000 döneminde 3.2 ton altın çıkarılmış. Fildişi Sahili’nde %51’ini denetlediği Ity altın işletmesinde yıllık üretimin 2 ton’a yükseltilmesine çalışılıyor.

Normandy’nin Kanadalı TVX ile stratejik bir ortaklığı da var. Bunun (TVX Normandy Americas) % 49.9’una Normandy ve % 50.1’ine TVX ortak. Bu birliktelikle Brezilya’da iki, Şili’de bir ve Kanada’da da iki altın madeni işletmesini denetliyorlar.

Normandy’nin Gana’da % 90’ına sahip olduğu Yamfo-Sefwi projesinde 40 km’lik bir kuşakta 186 ton görünür altın kaynağı bulunmuş ve hazırlanan işletmede yılda 15.5 ton altın çıkarılması bekleniyor. Yunanistan’da işletmesi yüksek yargı tarafından durdurulmuş olan Perama yatağında da önemli bir üretim bekleniyordu.

Normandy’nin altın dışında da ilgileri var : Batı Avustralya’da Golden Grove çinko, bakır ve öteki ender metal işletmesinin % 100’ü, Quensland’da büyük bir magnezyum işletmesini geliştirmekte olan Australian Magnesium Corp.un % 62.5’u ve Uganda’da Kasese kobalt projesinin % 53.9’u[1].

Aynı kaynağa göre, Normandy’nin 30 Haziran 2001 öncesindeki bir yıllık sürede altın üretimi 64.4 ton; elindeki rezerv ise, 739.2 ton.

Bergama Ovacık Madeni bunların yanında oldukça küçük ve önemsiz kalıyor; yılda 3 ton, 8 yıllık işletme döneminde de toplam 24 ton altın eldesi umuluyor[2]. Üstelik Normandy’nin ülkemizde (Karadeniz bölgesindeki yılda en çok 1.86 ton üretim yapılabileceği umulan Mastra Yatağı dışında) ilerlemiş başka bir altın işleme projesi de yok.

Normandy, Avustralya’nın önemli bir madencilik grubu. Avustralya Borsası’nda Mayıs 2001 sonunda 56,686 kişide bulunan hisse senetleri ve 2.231 milyar Avustralya Doları anaparası var. Kağıtları 1 Avustralya Doları dolayında alınıyor. Paylarının % 60 kadarını ANZ, National, Westpac Custodian ve Chase Manhattan aracı kurumları denetliyor. Büyük pay sahipleri arasında Franco-Nevada Madencilik Şirketi (% 19.99), Maple Brown Abbott (% 7.29) ve The Capital Group Companies (% 5.99) yer alıyor.

Normandy Madenciliğin Yönetim Kurulu Başkanı Robert de Crespigny şirketin şimdi New York Borsasına girmeye niyetlendiğini bildiriyor.

Ayrıca, senetleri Kanada’da Toronto Borsası’nda da işlem görmekte. Son bir yıl içinde senetleri Avustralya’da da (+%20.4), Toronto’da da (+%2.7) prim yapmış. Normandy, Avustralya Altın İndeksi içinde birinci; FT Dünya Altın Madencileri İndeksinde de Anglo Gold, Newmont, Placer Dome gibi dünya devlerinin arkasından yedinci sırada yer alıyor.

Normandy’nin geçen yılki performansı da pek kötü değil : Normandy Mt Leyshon Ltd 2001 yılında kâr payı dağıtamazken; Normandy NFM Ltd’in net kârını % 24 arttırdığı bildiriliyor.

Normandy Ltd’nin 30 Haziran 2001’den önceki 1 yıl boyunca altın üretiminde rekor kırdığı (2.3 milyon ons), işletme kârının 120 milyon AD olduğu ve rezervlerini % 20 arttırdığı bildirildi[3].

Yine de, geçen yılın Eylül ayı başlarında Güney Afrika, Johannesburg’ta kurulu dünyanın en büyük altın işletmecisi AngloGold Ltd’in Normandy Mining Ltd’nin hisselerini almak üzere teklif verdiği haberi yayıldı[4]. Buna göre, AngloGold’un toplam teklifi 1.6 milyar USD’ı buluyor. Daha sonra, Kasım ayı içinde ABD Denver’de kurulu Newmont Mining Corp. başka bir teklif ile ortaya çıktı. Newmont, AngloGold’un pay başına 1.46 Avustralya doları teklifine karşılık 1.46 AD, toplam 1.8 milyar USD önerdi. Ayrıca, Normandy’nin % 19.9’luk payını elinde tutan Kanada’da kurulu Franco-Nevada şirketinin bütününü elde etmek üzere de 2.58 milyar USD’lik bir teklif verdi[5]. Kanada’da kurulu Barrick Gold Corp.un AngloGold’u almak üzere teklif götürdüğü haberleri de 17 Kasım 2001’de Reuters tarafından duyuruldu.

Daha sonra, Anglogold’un Barrick ile işbirliği yaparak Normandy’e verilen teklifi arttırdığı ve pay başına 1.87 dolara yükselttiği, süreyi de 11 Ocak 2001’e uzattığı bildirildi[6].

Pazarlıkların bu aylarda ay sonuçlanması ve Normandy’nin Şubat 2001’de bütünü ile el değiştirmesi bekleniyordu. Son günlerde AngloGold’un teklifinin geri çekildiği haberi sonucu biraz ortaya çıkarmıştı. 14 Şubat’ta ise Normandy’nin Newmont’a devir işlemi tamamlandı. Şimdi, Bergama Ovacık altın işletmesi girişiminin başında dünyanın en büyük altın işletmecisi var. Newmont.

Önceki sayfa