Basın Açıklaması FIAN, Türk medyasındaki yanlış suçlamaları reddediyor

 Altın madenciliğinin riskleri konusundaki tartışma saydam ve açık bir şekilde yasal kararlara dayanarak yapılmalıdır ve yanlış suçlamalara dayanmamalıdır.

Heidelberg 20.07.2001:

Uluslararası İnsan Hakları Örgütü FIAN kendisine yönelik son günlerde Türk medyasında yapılan yanlış suçlamaları reddediyor. Bu suçlamalarda örgütle ilgili verilen birçok bilgi olgusal düzeyde yanlıştır ve bu örgütün imajını zedelemek amaçlı olarak yapılmaktadır. Çünkü FIAN altın madenciliği tartışmalarına katılmıştır. FIAN’ın 60’dan fazla ülkede üyeliği yoktur ve Birleşmiş Milletler’de danışman statüsü de yoktur. Uluslar arası sekreterlik Almanya’da yer almakla birlikte örgüt mali, politik ve dini olarak bağımsızdır. Afrika, Amerika kıtaları, Asya ve Avrupa’dan ilgili vatandaşların gıda hakkını savunmak için kurdukları bir sivil toplum örgütüdür.

İnsan hakları örgütlerinin insan hakları ihlallerine yol açan gelişmeler karşısında, bu gelişmenin nerede olduğundan bağımsız olarak bu gelişmeleri eleştirmeleri normal işleyiştir. FIAN bunu tüm dünyada birçok ülkede (Almanya dahil olmak üzere) yapmaktadır. Genellikle olası insan hakları ihlalleri ile ilgili sorumlu olanların dirençleri ve suçlamaları ile karşılaşıyoruz, özellikle de uluslar arası şirketler işin içinde iseler. Bizler bu tutumun zor sorunlara el atan sivil toplum örgütlerinin meşruluğunu ellerinden almak için alınan tipik bir tutum olduğunu biliyoruz. Önerilen altın madenciliği alanındaki sorunlar o kadar yakıcıdır ki Türk mahkemeleri de Yargıtay (?) dahil olmak üzere bu madenciliğe izin vermemiştir.

Kendi ülkelerinde izin alamayacakları ekonomik etkinliklerle para kazanmak isteyen uluslararası şirketler devrede ise, yaratılan kamu basıncı da çoğu kez çok adaletsiz olmaktadır. Dahası bu şirketler, diğer ülkelerde çok kez kendi ülkelerinde uyguladıklarından farklı standartları uygulamaktadırlar. Yüzey altın madenciliği şu anda tüm dünyada birçok ülkede bir dizi soruna yol açmaktadır çünkü şirketler yeniden yerleşime açma sorunlarını çözmemekte veya nasıl çözeceklerini bilmemekte ve çevre sorunlarını çözmede yeterli yanıtları bulunmamaktadır. Toplumsal sorunların ve çevre sorunlarının çözümü o kadar masraflıdır ki tüm yatırım ancak şirketler bu sorunları çözmek için bir şey yapmazlarsa karşılığını vermektedir. Toplumsal sorunlar ve çevre sorunları yatırımın yapıldığı ülkeye getirilmekte ve burada çözülmek, masrafları da kamu tarafından üstlenilmek zorunda olarak terk edilmektedir. Ancak faaliyetin gelirleri dışarıya aktarılmaktadır. Son günlerde birçok gazetede yazdığının aksine FIAN’ın çalışmasının bir bölümü uluslar arası şirketleri ve aynı zamanda Almanya’nın gelişme yardımını –eğer bu para insan hakları ihlallerine yol açan yüzey madenciliği etkinliklerine gidiyorsa- eleştirmektir.

Düzeltmeler için Türkiye’deki olayla ilgili bazı arka plan bilgileri: Kendini besleme hakkı için uluslar arası insan hakları örgütü FIAN 1994’ten beri Türkiye’de altın madenciliğinden etkilenen insanları desteklemiştir. Türk hükümetine Eurogold’un etkinlikleri ile ilgili mahkeme kararlarına uyması için çağrı yapmıştır. FIAN Eurogold’un yürüteceği yüzey madenciliği işleminin birçok çiftçi aileyi ve köylüyü kendini geçindirebilme araçlarından yoksun bırakacağı endişesini hep dile getirmiştir, bugün de getirmektedir. İnsanların içme suyu kritik ölçüde sınırlanacak, yer altı su düzeyi düşecek ve gıdalar ağır madenleri içermeye başlayacaktır. Bu bakış açısı yalıtılmış değildir; Türk mahkemelerinden de onay almıştır. Çiftçiler ve köylüler için olası sonuçlarından dolayı Türkiye’de 13 Mayıs 1997’de Danıştay Eurogold altın madenciliği faaliyetleri ile ilgili yürütmeyi durdurma kararı almıştır. Dolayısıyla hiçbir yürütme organının Eurogold altın madenciliği faaliyetleri için izin vermesi söz konusu değildir. Ancak Eurogold Türk yetkililerinin müdahalesi ile karşılaşmadan madencilik işlemlerini yapılandırmıştır. 11 Kasım 1998’de Yargıtay kararının gözden geçirilme talebi reddedilmiştir.

Eurogold’un altın madenciliği etkinlikleri ile ilgili iznini iptal eden bağlayıcı yargı kararları olmasına karşın Eurogold altın madenciliği işlemlerini daha da ileri düzeyde kurmuştur. Olası risklere karşı yeni önlemlerin alındığını savunmuşlardır. Türk hükümeti bir yıllık deneme işleyişi için izin vermiştir. Bu izin de Türkiye’de yetkili mahkeme tarafından 1 Haziran 2001’de iptal edilmiştir. Bu esnada 21 Haziran 2001’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi konuyu ele almış ve Türkiye hükümetinden savunma istemiştir.

Sorunu çözmek için Türkiye’de açık bir tartışmanın yürütülmesi gerekmektedir. Mahkeme kararlarına karşı gelen şirketler korunurken vatandaşların haklarını savunan insanların yanlış bilgilerle suçlanması kabul edilebilir bir şey değildir. Acilen kamuoyunda derinlikli bir tartışmaya gidilmesi gereklidir.

Michael Windfuhr (Yönetici)
FIAN-International

Anasayfa