Beslenme yetersizliği nedeniyle görülen bazı hastalıklar
Guatr
Anemi

1. Guatr


Türkiye'de her üç kişiden birinde (%30) iyot eksikliği nedeni ile guatr görülmektedir. İyod
eksikliği dünyada, korunulabilir zeka geriliğinin en sık nedenidir. Fetus, yenidoğan ve süt
çocukluğu döneminde iyod eksikliği olur ise, eksikliğin derecesine göre zeka geriliği, büyümede
duraklama, sağırlık oluşur. İyod yetersizliği olan kadınlarda düşük, ölü doğum görülmektedir.
İyod yetersizliğinin olduğu bölgelerde yaşayan insanların öğrenmeleri yavaş ve iş verimleri
düşüktür. İnsanlar gibi çiftlik hayvanları da iyod yetersizliğinden etkilenir ve süt, et ve yün
verimleri azalır. Dolayısı ile iyod eksikliği sosyoekonomik geriliğe neden olur.
İyot eksikliği ülkemizde en fazla Bolu, Kastamonu, Malatya ve Rize illerinde görülmektedir. Bu
sorunun yıllardır bilinen basit ve ucuz çözüm yolu yiyeceklerin iyot bakımından
zenginleştirilmesidir. Bu amaçla tuz ve yağın iyotla zenginleştirilerek olumlu sonuçlar alındığı
görülmüştür. Bununla birlikte ülkemizde hala iyotlu tuz kullanımı yaygınlaşmamıştır. Ailelerin
iyotlu tuz kullanımı hakkında bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Tuz üreticilerinin iyotlu tuz imal
etmesi için teşvik edilmesi gerekmektedir.

2. Anemi

Süt çocuklarında, genç kızlarda, hamilelerde anemi (kansızlık) ihtiyacın artması nedeni ile kansızlık sık görülmektedir. Demirden zengin besin maddelerinin (kırmızı et) alınmaması, demir
emilimini arttıran yeşil sebze ve meyvaların sınırlı tüketilmesi de kansızlığı arttırır. Besin
maddelerinin çay ile beraber tüketilmesi ise demir emilimini azaltmaktadır.
Anemi olan vakalarda iştahsızlık, büyümede duraklama, mental motor gelişme geriliği
görülmektedir.
Süt çocukluğu döneminde, anne sütünün en az 6 ay verilmesi (ilk 4-6 ay tek başına), bir
yaşından küçüklere inek sütü verilmemesi, 6. aydan itibaren diyete meyva suları ve et eklenmesi,
demirden zengin ek gıdaların başlanması anemiden koruyucudur. Anne sütü almayan bebeklere
ilk 6 ay demirden zengin mama verilmelidir. Altıncı aydan itibaren demir desteği (1mg/kg/gün)
yapılabiliir. Yiyecekler demir ve askorbik asitle zenginleştirilmelidir. Yemeklerde demir emilimini
önleyecek çay, kahve, sellülozlu tahıllar gibi tüketiminin engellenmelidir. Yiyecekler düşük demir
yararlanımına ait besinlerden oluşuyorsa (etten fakir, ıspanak, yumurta ve tahıllardan zengin)
her öğün en az 25 mg vitamin C verilmelidir. Gebeler gebeliklerinin ikinci yarısından başlayarak
doğumdan sonraki bir ayın sonuna kadar demir tabletleri almalıdır.

 

Hosted by www.Geocities.ws

1