Dr.Sinan DOĞANTÜRK

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Ankara

 

 

 

 

 

 

 

ÇEŞİTLİ YÖNLERİYLE
TIBBİ AMAÇLI GEBELİK SONLANDIRMA 
( TIBBİ TAHLİYE )

 

 

 

Endikasyonlar

Yöntemler

Adli yön

Etik yön

 

Tanım

Gebeliğin annenin sağlığını / hayatını tehdit etmesi veya potansiyel tehlikeler içermesi 

veya

fetüs/embriyoda yaşamla bağdaşmayan anomali olması durumlarında gebeliğin sonlandırılması

Endikasyonlar

Kanunda belirtilmiş endikasyonlar

Klasik kitaplara geçmiş endikasyonlar :

 

Klasik kitaplarda bahsedilen tıbbi abortus endikasyonları:

Anneye ait :

Obstetrik : geçirilmiş major uterin yaralanma veya operasyon ( myomektomi , sezaryen, uterin ruptür , büyük perforasyon , grand multiparite) , tekrarlayan preeklampsi-eklampsi , ileri derecede izoimmunizasyon ,

Cerrahi : önceki bir cerrahi girişimi tehlikeye düşürmemek ( onarılmış alt üriner sistem fistülü, kolposuspansiyon ,uterin desensus ameliyatları )

 

 

 

Ortopedik : osteogenesis imperfecta, ciddi kifoskolyoz

Hematolojik : tromboembolik bozukluklar , hemoglobinopatiler , pıhtılaşma bozuklukları

Kardiyovasküler : tekrarlayan kalp yetmezliği, sistemik veya pulmoner hipertansiyon , konjenital kalp hastalıkları , anevrizma

 

Pulmoner : tüberküloz, amfizem, tekrarlayan spontan pnömotoraks, kistik fibrozis

Ürolojik : tek böbrek , pelvik böbrek , kronik böbrek hastalığı

Endokrin : ileri diabet mellitus, feokromositoma , adrenal-paratiroid yetersizlik veya hiperfonksiyon

Gastrointestinal : gebeliğin kolestatik sarılığı, ülseratif kolit 

 

 

İmmunolojik : hipoimmunite sorunları , romatoid artrit , sistemik lupus, periarteritis nodosa

Nörolojik : ileri boyutta santral sinir sistemi hastalığı , grand mal epilepsi, multiple skleroz, muskuler distrofi

Annenin teratojenik ajanlarla karşılaşmış olması

Onkolojik : malign melanom, cervix ca

Kronik enfeksiyon : sistemik mikozlar, brusellozis , 3. dönem sifiliz

 

Psikiyatrik : tedaviye dirençli şizofreni , tekrarlayan manik depresif psikoz

 

Sosyal

 

 

Fetüse ait : dökumante edilmiş anomali, annenin aktif viral – protozoal enfeksiyon, kromozomal anomali...

 

Yöntemler :

Dilatasyon&küretaj / vakum aspirasyonu ( dilatasyon için laminaria, buji )

Progesteron antagonistleri (RU-486)

Prostaglandinler ( servikal yumuşama ve uterin kontraksiyonlar için cerviprost®, cytotec® )

Histerotomi

İntraamniyotik hipertonik salin, üre,

Ekstraamniyotik etakridin (rivanol®)

 

Ne zaman yapılmalı

Mümkün olan en erken gebelik haftasında

 

 

Annenin genel durumunun izin verdiği anda

PROSEDÜR

Elektif şartlarda ise:

Kadın hastalıkları doğum uzmanı ve

Gebeliğin sonlandırılmasına konu olan klinik durumun uzmanı olan bir doktor,

kesin klinik ve laboratuvar bulgulara dayanan , gerekçeli bir rapor düzenlerler.

 

Annenin veya vasinin rızası alınır ( imza veya sol el başparmağı )

Gebelik sonlandırma işlemi

kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından ve

hastane şartlarında yapılır.

 

 

 

Rahim tahliyesini yapan hekim , bu raporu ameliyatın sonucuyla birlikte en geç bir hafta içinde ;

il merkezinde ise sağlık Müdürlüğü ‘ ne  ,

ilçede ise hükümet tabipliği ‘ ne gönderir

 

 

Acil ise (2817 sayılı kanunun 8. Maddesinde belirtilmiş olan durumlar )

Hastanın iznini almaya gerek yoktur.

Mümkünse hastane şartlarında, değilse muayenehane veya evde müdahale yapılır.

24 saat içinde bağlı bulunan amirliğe bildirilir.

 

İLGİLİ KANUN

1982 tarih, 2817 sayılı kanun

TCK’nın 49. maddesi

 

İLGİLİ TÜZÜK

Sağlık Bakanlığının (6/83035) no’lu tüzüğü

 

TCK 468’de rızası alınmadan düşük yaptırıldığında 7-12 yıl hapis cezası istenir. Rızası alınmışsa ceza 2-5 yıl arasında değişir.

İsteyerek düşük yapan kadına 1-4 yıl ceza verilir

14 yaşından küçük veya akıl/idrak yoksunu olan kişinin tahliyesini yapan kişiye ceza 15-20 yıl arasında ceza istenir.

 

MADDE 5
(2817 no’lu kanun)

Gebelik süresi on haftayı geçen kadınlarda , rahim tahliyesi yapılamaz.

Bu durumdaki kadınlarda, ancak, Tüzük’ e ekli (2) sayılı listede sayılan hastalıklardan birinin bulunması halinde ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından rahim tahliyesi yapılabilir. Hastalığın , kadın hastalıkları doğum uzmanıyla bu hastalığın ilişkin olduğu uzmanlık dalından bir hekimin birlikte hazırlayacakları, kesin klinik ve laboratuvar bulgulara dayanan, gerekçeli raporlarla saptanması zorunludur.

 

 

Rahim tahliyesini yapan hekim , bu raporu ameliyatın sonucuyla birlikte en geç bir hafta içinde , illerde Sağlık Müdürlüklerine , ilçelerde Hükümet Tabipliklerine göndermek zorundadır. Bu raporlar İl Sağlık Müdürlüğünde toplanır.

 

MADDE 6

On haftayı geçen gebelikte , rahim tahliyesi resmi yataklı tedavi kurumlarıyla özel hastanelerde yapılır.

Buralarda , Tüzük’e ekli (3) sayılı listede yer alan araç, gereç ve personelin bulunması zorunludur.

 

Acil hallerde rahim tahliyesi

MADDE 7

Derhal müdahale edilmediği taktirde kadının hayatını ya da hayati organlarından birini tehdit eden acil hallerde rahim tahliye edilir.

Bu durumda , rahim tahliyesi , kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarınca yapılır.

 

 

Rahim tahliyesini gerektiren acil haller : MADDE8

Servikal internal os kapalı olsa bile , kadının yaşamını tehlikeye sokacak ölçüde vajinal kanamalar,

Servikal internal os’un açık olduğu haller,

Uterustaki gebelik ürününün bir bölümünün düştüğü ve kanamanın devam ettiği haller ya da enfeksiyon tehlikesi.

 

MADDE 9

Acil hallerde rahim tahliyesi, resmi yataklı tedavi kurumlarıyla özel hastanelerde yapılır. Ancak, kadının buralara taşınması olanaksızsa, ameliyathane, muayenehane, ev gibi hastanın bulunduğu yerlerde de yapılabilir.

 

 

Hekim müdahaleyi yapmadan önce olanaksızsa, müdahaleden itibaren en geç 24 saat içinde, kadının kimliğini , yapılan müdahaleyle, müdahaleyi gerektiren nedenleri ve sonucunu , illerde Sağlık Müdürlüklerine , ilçelerde hükümet tabiplerine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu raporlar İl Sağlık Müdürlüklerinde toplanır.    

 

 

İzin belgesi aranmayacak haller:

MADDE 14

     Akıl maluliyeti nedeniyle şuur serbestisine sahip olmayan gebe kadın hakkında rahim tahliyesi için kendi rızası aranmaz.

     Veli ya da sulh mahkemesinden izin alınmasının zamana ihtiyaç gösterdiği ve derhal müdahale edilmemesinin hayatı ve hayati organlardan birini tehdit ettiği acil hallerde izin şartı aranmaz.

 

 

(2) SAYILI LİSTE (kanuni tıbbi tahliye endikasyonları)=(On haftanın üzerindeki gebeliklerde rahim tahliyesini gerektiren, kadının hayatını ya da hayati organlarından birini tehdit eden ya da çocuk için tehlikeli olan hastalılar ve durumlar) :

 

 

A-Doğum ve Kadın Hastalıklarına bağlı nedenler

1-Daha önceki major uterin harabiyet ve hasarları

a)-Sezeryan Ameliyatı

b)-Myomektomi

c)-Uterus rüptürü

d)-Geniş perforasyon

e)-Geçirilmiş vajinal plastik operasyonlar

2-Rekürren preeklampsi –eklampsi

3-İzoimmünizasyon

4-Mole hidatiform

 

 

B-Ortopedik nedenler

1-Osteogenezis imperfekta

2-Ağır kifoskolyoz

3-Doğumu güçleştiren osteomiyelit

4-Faaliyet halinde bütün mafsalları ilgilendiren osteoartiküller hastalıklar.

 

 

C-Kan hastalıklarına bağlı nedenler

1-Lösemi

2-Kronik anemiye neden olan hastalıklar

3-Lenfomalar

4-Pıhtılaşma defektleri

5-Hemolitik sarılıklar

6-Agranülositozis

7-Tromboembolik hastalıklar.

8-Hemoglobulinopatiler ve thalasemi sendromları (ağır klinik ve hematolojik bozukluğa neden olan )

9-Gamaglobulinopatiler

 

 

D-Kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları

1-Doğumu engelleyen konjenital ve akkiz kalp hastalıkları.

2-Kalp yetmezliği, perikardit , miyokardit, miyokard enfarktüsü , aşikar koroner yetmezliği, arteriyel sistem anevrizmaları

3-Ağır tromboflebitler ve lenfatik sistem hastalıkları.

4-Ağır bronşiektaziler

5-Solunum fonksiyonunu bozan kronik akciğer hastalıkları.

 

 

E-Böbrek hastalıkları

1-Akut ve kronik böbrek hastalıkları

F-Göz hastalıkları

1)-Dekolman

2)-Renal hipertansif ve diyabetik retinopatiler

 

 

G-Endokrin ve metabolik hastalıklar

1)-Feokromositoma

2)-Adrenal hiperfonksiyon ya da yetmezliği

3)-Kontrol altına alınamayan hipotiroidi veya hipertiriodi

4)-Paratroid hiperfonksiyon ya da etmezliği

5)-Ağır hipofiz hastalıkları.

 

 

H-Sindirim sistemine bağlı nedenler

1)-Gebeliğin devamını engelleyen sindirim organları hastalıkları

İ-İmmünolojik nedenler

1)-İmmün yetmezliği hastalıkları

2)-Kollajen doku hastalıkları

J-Bütün malign neoplastik hastalıkları

 

 

K-Nörolojik nedenler

1)-Grand mal epilepsi

2)-Multipl skleroz

3)-Muskuler distrofi

4)-Hemipleji ve parapleji

5)-Uyuşturucu bağımlılıkları ve kronik alkolizm

 

 

M-Enfeksiyon hastalıkları

1-Teratojen intra uterin enfeksiyonlar

Kızamıkçık

Toksoplazmozis

Sitomegalovirus

Herpes virus grubu hastalıklar

2-Cüzzam

3-Sıtma

4-Frengi

5-Brusella ve diğer ağır kronik enfeksiyonlar

 

 

N-Konjenital nedenler

1-Marphan sendromu

2-Mesaneekstrofisi

3-Down sendromu

4-Sakat çocuk doğurma ihtimali yüksek diğer herediter hastalıklar

5-Gonadlara zararlı röntgen ışını ve ilaç

6-Teratogenik ilaçlar

7-Nörofibromatozis

 

 

 

 

Dr.Orhan Aksakal’ın izniyle yayınlanmıştır

 

Ana sayfaya dönmek için http://www.geocities.com/sinandoganturk/kadindogum1.html