ÇAYI KİM KEŞFETTİ?

Caysız bir dunya nasıl olurdu acaba? Cay kesfedilmeseydi , caydanlık, cay fincanı, kaşıgı, sehirlerarası otobuslerde cay molası olmazdı. Sukur ki cay, M.Ö 2737 yılında buyuk Cin İmparatoru Shen Nung tarafından tesadufen de olsa kesfedildi.

Shen Nung bir gun bahcede agzı acık bir kapta su kaynatırken calılıklardan bir kac yaprak kaynayan suyun icine dustu. Nung, yaprakları suyun icinden toplayamadan yapraklar suda kaynamaya, hoş bir koku etrafa yayılmaya basladı. İmparator merak edip suyun tadına bakınca , cay kesfedilmis oldu.

İmparatorun kendi kesfi hakkındaki dusuncesi, cayın susuzlugu bastırdıgı, harareti giderdigi ve uykuya olan istegi azalttıgı seklindeydi. Cay ismi, Cincedeki "ça" dan geliyor. Benzer sekilde çaya Ruslar chay, Araplar shaye, Japonlar cha diyorlar.

Cay bugun dunyada sudan sonra en cok icilen icecektir. Avrupa ya gelisi 1610 yılını buldu, baslangıcta da ilac muamelesi gordu. Halbuki o yıllarda cay Orta Asya da o kadar degerliydi ki , cay balyaları ticarette para yerine gecebiliyordu.

Cayın Avrupa ya geldigi ilk yıllarda, tuccarlar satısını ates dusurucu, mide agrısı giderici, romatizmayı onleyici bir ilacmıs gibi yaparlarken, doktorlar biraz daha ileri giderek caydan yapılan iksirin tum hastalıklara karsı direnc kazandırıdıgını ve yaşlanmayı geciktirdigini ileri suruyorlardı.

Zamanla bu sefer de cayın aleyhine gorusler yayılmaya basladı. Fransız fizikciler cayı asrın en munasebetsiz yeniligi diye nitelendirirken bir Alman doktor da, 40 yasından sonra cay icenlerin ölüme daha yakın olacaklarını iddia ediyordu.

İngiltere de ise cay icmek alıskanlık haline gelince, kadın dergileri ev kadınlarının cay yuzunden ev işlerine soguk bakmaya basladıklarını, ekonomistler ise calısmaya harcanacak zamanın, cay icmekle tuketildigini ileri surduler.Ancak bunların hicbiri, cayın dunyanın en favori icecegi olmasını onleyemedi. Miktar olarak tam bilinemiyor ama, dunyada senede 2 milyon ton civarında cay tuketildigi tahmin ediliyor.