|
Schrijver |
Voigt, Cynthia |
|
Titel |
Wilhelmina Smiths |
|
Jaar van uitgave |
1989 |
|
Bron |
NRC Handelsblad |
|
Publicatiedatum |
17-03-1989 |
|
Recensent |
Boonstra, Bregje |
|
Recensietitel |
Familielegpuzzel |
Uit de stapels boeken die de PTT onderaan de trap aflevert, maak ik op
wisselende en bij de beroepslezer passende gronden een keuze: nieuwe titel van
een bekende auteur of belangrijke uitgeverij, Nederlands debuut,: opvallend
uiterlijk, vertaling van een boek dat in het buitenland de hemel is ingeprezen,
het wordt weer eens tijd voor kleuterboeken etcetera. Heel soms wekt een boek
een niet te beredeneren, maar direct te stillen leesbegeerte op; het gevoel dat
je als kind kreeg bij , series of vervolgverhalen. Op mij heeft het werk van
Cynthia Voigt dat effect. De belangrijkste reden is dat ze zo prachtig en
diepgravend over mensen schrijft dat je als lezer het gevoel krijgt. dat je zo
het verhaal kunt binnen stappen en meedoen.
Wilhelmina Smiths is het zesde boek, waarin stukjes worden aangedragen
van de grote Tillermanfamilie-legpuzzel. Het is steeds weer spannend wie de
schrijfster uit het `tableau de la troupe' naar voren zal halen. 'Deze keer is
het Wilhelmina Smiths, het verstandige negermeisje dat het in deel drie ,voor
Dicey Tillerman opnam toen ze werd beschuldigd van plagiaat bij haar opstel.
Mina is bezeten van ballet, maar krijgt al op haar twaalfde te horen dat ze
niet de goede lichaamsbouw en niet de goede kleur heeft om danseres te worden.
Dat is het begin van een groeiend zelfbewustzijn, ondanks het feit dat ze zwart
is en een meisje, waar ze regelmatig pijnlijk mee geconfronteerd wordt. Oude
bekenden voor de Voigt-fans zijn Dicey, die met haar ondoorgrondelijkheid en
muur van afweer Mina's belangstelling wekt, Jeff, de gitaarspeler uit Niemand
anders dan ik en Tamer Shipp , de enige jongen die ooit contact had met Bullet
uit De hardloper. Mina ontmoet hem wanneer hij als jong getrouwd predikant in
haar dorp komt in een soort zomeruitwisseling en beleeft haar eerste grote,
maar onmogelijke liefde.
Wilhelmina Smiths heeft mij minder meegesleept dan de vorige
Tillermanboeken. Dat komt omdat de geschiedenis uitwaaiert over een periode van
vier jaren. Daarin draait het vooral om de zomers met de dominee en moet de
rest van de tijd min of meer opgevuld worden. Mina heeft daar last van,. maar
de lezer ook. Belangrijker reden is paradoxaal genoeg dat Voigt zo'n groot
schrijfster is. Ze laat een verhaal altijd ontstaan uit haar hoofdpersoon. Ze
richt al haar schrijversenergie als door een brandglas op één figuur, die
`gedwongen' wordt laag na laag zijn gevoelens bloot te geven. Zowel Dicey, Jeff
als Bullet verkeren - door hun ouders gekwetst en verlaten -- in een uiterst
wankele situatie. Bij hen moet langer gezocht en dieper gespit worden voor de
kern is bereikt, want ze zijn fundamenteler bedreigd dan Mina. Mina komt uit
een hecht predikantengezin, is actief in haar vaders gemeente en houdt van
muziek en dansen. Wat haar bedreigt komt van buitenaf en ze is beter toegerust
om de problemen het hoofd te bieden. Zo ontstaat een Voigt-verhaal dat
weliswaar minder intens is dan voorgaande boeken, maar wel recht doet aan, de
persoon over wie het gaat.
De Man in het Botenhuis hoort niet bij de serie,. maar is duidelijk uit
het brein en de pen van dezelfde schrijfster afkomstig. Het verhaal speelt in
1920 op een klein schiereiland aan de Amerikaanse oostkust, omspoeld door de
zee en gehuld in mist. Een gezin lijdt onder de terugkeer van de vader uit de
Eerste Wereldoorlog. Zijn gezicht is onherkenbaar verminkt en hij sluit zich op
in het botenhuis om niemand onder ogen te hoeven komen. Gedreven door
medelijden, woede en liefde wijdt de twaalfjarige dochter zich met grote
hardnekkigheid aan het herstel van de communicatie. De schrijfster weet haar
mooi en invoelbaar neer te zetten, op de grens van magisch en realistisch
denken. Alles wordt met rust en aandacht beschreven: de indrukwekkende natuur,
de, kleine dorpsgemeenschap, het koken van de soep en de gedachten van het
meisje. Dezelfde rust en aandacht wordt ook van de lezer gevraagd.