NRC Handelsblad, 28 februari 2003
Doe je best, mannenfluit
Wie is er de `lkkr'-ste: Jim
of Olivier? Douwe of Jamaj? De mailtjes van meisjes
met meningen komen in hoog tempo binnen op www.vlinders4you,
de nieuwe site van de `Vlinder-reeks'. Dat Jim en Jamaj echt bestaan en in
het populaire tv-programma Idols meedingen naar de
hoofdprijs, terwijl Olivier en Douwe
fictieve jongens zijn, uit boeken van Daan Remmerts
de Vries en Hans Kuyper, doet niet ter
zake. Of toch, een beetje. De vraag of de personages uit de `vetchilluh'-Vlinderboeken echt bestaan, keert in de
mailinglist telkens terug. Net als de waarschuwing van de beveiligingsdienst
trouwens, dat woorden en tekens als `pijpen' en `[*]' niet op de site geduld
worden.
Douwe, Olivier, Tanja en Marike, de hoofdpersonen
uit de Vlinder-boeken, leven onder jongeren, zoveel
is duidelijk, al meldt een enkeling dat de boeken niet leuk meer zijn als je de
brugklas achter de rug hebt. Uitgeverij Leopold
benaderde een kleine twee jaar terug vier auteurs, naast Remmerts
de Vries en Kuyper ook Nanda
Roep en Lydia Rood, om een reeks boeken te maken
volgens een uniek concept. Ieder verzon zijn eigen hoofdpersoon en vertelt zijn
eigen verhaal, in inmiddels drie boeken per auteur,
maar de hoofdpersonen delen een omstandigheid. Ze zitten samen in de brugklas,
op het `Rhijnvis Feithcollege'
in een kustplaatsje. Ze kennen elkaar, en hun ouders kennen elkaar ook,
althans, die van Douwe en die van Marike.
In de nieuwe boeken in de serie blijken ze elkaar zelfs beter te kennen dan hun
kinderen lief is. De vader van Roods Marike, die er
als een soort Anton Heyboer
al twee vrouwen op na houdt, en de moeder van Kuypers
Douwe, een dominee, hebben een verhouding. Alleen
weet Marike dat nog niet.
De reeks werkt als
een soort soap. Ergens in de komende delen zal Marike
achter de verhouding komen. Daar kan de lezer vast naar uitzien. Zelfs de Tanja van Nanda Roep en de Olivier van Remmerts de Vries
zullen er wel van horen, want Tanja's beste vriendin
heeft een verhouding met Marike's broer en Oliviers vader, stadsarcheoloog, heeft Douwe
als hulpje bij het uitspitten van een VOC-scheepswrak.
De vele lijnen tussen
de personages geven de Vlinderboeken zo langzamerhand iets duizelingwekkends.
Je bent geneigd een schema te maken van wie wat met wie deelt, wie er op wie is
en wie wie niet uit kan staan. Af en toe klopt er
iets niet helemaal. De `feiten' wel, de auteurs letten goed op het tijdsverloop
en de gebeurtenissen die de anderen bedenken, maar in uitwerking gaat wel eens
iets mis. Marike ziet in Roods laatste boek, Marike vecht, Tanja schaatsen. Er
gebeurt van alles, waar Roep in Roddels over Tanja
alleen achteraf over schrijft.
Op stillistisch vlak is er minder te beleven dan inhoudelijk.
De boeken zijn vooral lekker om te lezen. Ze zijn zonder uitzondering vlot
geschreven, al hebben alle auteurs hun tekortkomingen. Kuyper
bijvoorbeeld laat hoofdpersoon Douwe als hij gaat
plassen weinig geloofwaardig `Doe je best, mannenfluit' denken. Ook is hij de
enige auteur die zijn hoofdpersoon, net als in eerdere delen, allerlei
ongeloofwaardige jongensavonturen buiten schooltijd laat beleven. Roep daarentegen schrijft overdreven bijdetijds, met woorden als
`kanjer' en `spetter', en vale vergelijkingen als `superblond haar' en
`ijsblauwe ogen'. Rood en Remmerts de Vries zijn
juist weer wat te hoogdravend van toon. Toch zijn alle vier personages mooie `round caracters' geworden.
Op de site zie je de lezers hunkeren. Ze kunnen de boeken meestal niet allemaal tegelijk aanschaffen. Er wordt gevraagd naar wie er nog een kortingsbon uit de Tina overheeft.