Hij denkt over zichzelf als 'een bejaarde zak' die zich bezighoudt met sentimentele flauwekul. Het is hoog tijd dat hij een streep zet onder het melancholische navelstaren. Het moet afgelopen zijn met dat belachelijke zelfmedelijden. 'De verveling, het bodemloze gat van de pensionering- lege tijd waarin lang overleden muggen tot springlevende olifanten werden.' Ook al is de intrige van Kandy eerder een novelle dan een roman waard, de wijze van vertellen maakt het in ieder geval tot een echt Springer-boek.

Net als de hoofdpersoon in Bandoeng-Bandung (1993) wordt Fergus Steyn uitgenodigd om een causerie te houden over zijn periode in Indi�. Van de romanpersonen van Springer is de gedachte bekend dat zij niet ��n originele syllabe hebben toe te voegen aan de zogenaamde terugkeerliteratuur die sinds jaar en dag de boekwinkels uitpuilt. Dat verhindert Springer niet om het nu toch weer over die periode te hebben. Het vaste proc�d� daarbij is dat er nog ��n onverwerkte gebeurtenis teruggehaald moet worden.

Kandy gaat over een zinsbegoocheling van de veertienjarige Fergus, die door zijn vriendjes 'Taffy' wordt genoemd. In een onbewaakt ogenblik heeft hij met een pijl geschoten op een bediende, de Theekoe. Dat voorval is in de loop der jaren steeds dieper verloren geraakt in zijn herinnering, maar komt nu in alle hevigheid terug. Heeft Fergus de ongelukkige Theekoe wellicht vermoord? Het gebeurde op de dag voordat hij met zijn moeder van het bergdorp Kandy op Ceylon zou afreizen naar Nederland en afscheid van de bediende heeft hij niet kunnen nemen. Hij was er domweg niet.

Schaamte en schuld, dat is het thema van Bandoeng-Bandung waarin de zakenreiziger Chris Regensburg na vele jaren een Javaans kampvriendje terugziet dat hij in de steek heeft gelaten. Niet zozeer over schaamte als wel over schuld gaat het in Kandy. Fergus Steyn zet een advertentie in de opsporingsrubriek van een landelijk dagblad. 'Taffy zoekt de andere vriendjes van de THEEKOE. Br. 010-08159 ur.bl.A'dam.'. Twee vriendjes melden zich.

Hernieuwde kennismakingen lopen bij Springer altijd uit op een tragische bijeenkomst. Mensenlevens zijn in enkele zinnen na te vertellen, vervolgens hebben de personen elkaar niets te zeggen. Zo verloopt ook de avond van Fergus met twee leden van de 'geheime club' van toen, Bollie en zijn broer Herman die op de advertentie reageerden. De een is een inmiddels gewezen piloot, de ander gynaecoloog in ruste. Met zijn drie�n herinneren ze zich de periode vlak na de bevrijding.

Ze behoorden tot de groepering van de Siam Party, bestaande uit moeders die weigerden naar Nederland terug te keren, maar de hereniging eisten met hun echtgenoten. Dat zou op Siam moeten gebeuren, maar voor het zover is, worden ze door de Engelsen van het ene naar het andere opvangkamp getransporteerd. De moeders laten niet met zich sollen en brengen de Engelse officieren tot wanhoop. De kinderen hebben de tijd van hun leven met hun geheime club.

Twee derde van de roman bestaat uit de persoonlijke herinneringen van Fergus aan die tijd. Met behulp van de documenten uit de hutkoffer reconstrueert hij wat er is voorgevallen. Fraaie passages levert dat op, zeker ook omdat gaandeweg blijkt dat het leven van Fergus beheerst wordt door een grote verliefdheid op Pamela. Bollie en Herman hebben het over 'een stinkend eigenwijs, opdringerig mormeltje, met zo'n zwart koppie en steekogen', maar Fergus weet wel beter. Pamela, zijn 'Pinkie' met haar spillebeentjes en mooie septemberogen, is een jeugdliefde die hij nooit is vergeten.

Al in Tabee, New York (1974) beschreef Springer de hereniging met een jeugdliefde uit Indi�, nu in Kandy ligt de situatie anders. Pinkie is getrouwd en weet aan het einde van hun ontmoeting alleen maar te stamelen: 'Niet meer... te laat.' Dat kan verwijzen naar de oplossing van het raadsel waar Fergus naar op zoek is, maar evenzogoed naar hun verhouding. Roerloos neemt zij afscheid van hem. 'Pinkie, Pinkie, riep hij, wilde hij roepen, maar hij riep het niet, en terwijl de lift naar beneden zweefde wist Steyn dat de weemoed die hij nu voelde, hem nooit meer zou verlaten.'

Hoor je normaal gesproken de violen op de achtergrond bij zo veel sentimentaliteit, bij Springer weet je dat zulke scenes niet larmoyant zijn. De toon van het boek is terughoudend, gevoelens worden doorgaans in enkele zinnen aangeduid, want Springer is niet op gemakkelijke effecten uit.

De roman waaiert niet breed uit zoals Teheran, een zwanezang (1991) en dat is jammer. Het weerzien met de vader wordt in ��n alinea afgedaan, wat er in die vijftig jaar met andere romanpersonages is gebeurd, vermeldt Springer niet. Alleen het hoogst noodzakelijke vertelt hij over de levensloop van zijn hoofdpersoon Fergus. Dat leven is stabiel en conflictloos verlopen, zodat het enigszins merkwaardig is dat hij zijn hoofd zo verliest.

De nadruk ligt op het gesol met de vrouwen die van hot naar her worden gesleept. Die gebeurtenissen, bezien vanuit het perspectief van een veertienjarige, zijn de basis voor een roman die precies aansluit op het vorige werk van Springer. Weemoedig mooi, maar de intrige had wat geraffineerder mogen zijn.

F.Springer: 'Kandy. Een terugtocht.' Uitgeverij Querido. Prijs: 29,90.