Trouw, 2 oktober 1999

Bij Slee zijn pubers nobel tot op het bot

NANDA ROEP

Volwassenen noemen Carry Slee vaak een schrijfster van 'draken', sentimentele en pathetische pulp. Maar pubers lopen met haar weg. De Jonge Jury (vanaf 12 jaar) bekroonde haar in 1997 en 1998 voor 'Spijt!' en 'Pijnstillers'. De Nederlandse Kinderjury (tot 12 jaar) bekroonde haar maar liefst acht keer; onder andere voor 'Afblijven' (in 1999) en 'Verdriet met mayonaise' (1992). Carry Slee begrijpt volledig de puber met haar pathetiek en haar vreemdsoortige heroïsme.

Niet voor niets werd ze gevraagd het kinderboekenweekgeschenk van dit jaar te schrijven. 'Bikkels', dat gaat over discriminatie, is gedrukt in een recordoplage van 350 000 exemplaren. Vanaf woensdag, het begin van de kinderboekenweek, wordt 'Bikkels' gratis verstrekt bij aanschaf van ten minste fl. 19,50 aan kinderboeken.

Haar nieuwste boek 'Kappen!' is een onvervalste Slee. Het onderwerp is opnieuw een maatschappelijke kwestie, dit keer zinloos geweld. De twee vrienden die Sander Koper op de basisschool had, zijn bevriend geraakt met de agressieve Emiel. Het is duidelijk dat Emiel de twee oude vrienden het slechte pad op helpt, maar Sander wil de vriendschap niet zomaar opgeven. Daardoor raakt hij betrokken bij geweld tegen een jongen in een rolstoel.

Het web waarin Sander hierdoor verstrikt raakt, is een echt 'puberweb', als ik het zo mag noemen. Allereerst twijfelt hij aan zichzelf omdat hij de jongens niet heeft kunnen tegenhouden. Hij wil zijn ouders niet in vertrouwen nemen omdat die hem constant verkeerd begrijpen, maar ook omdat hij bang is voor hun reactie. Op school heeft hij onderhand een paar nieuwe vrienden gemaakt, die hij bang is te verliezen. En als klap op de vuurpijl is daar de liefde voor Indra Sandbergen, met wie hij eindelijk verkering heeft. Wat moet ze wel van hem denken?

Alles is gewichtig en dramatisch en iedere 'normale' puber is bij Slee nobel tot op het bot. In eerste instantie had Sander besloten geen verkering met Indra te nemen zolang hij haar niks kon vertellen (vanwege de dreiging van Emiel) en haar dus niet recht in de ogen kon kijken. Wanneer een getuige zegt dat hij Sander heeft zien wegrennen na de lafhartige daad tegen de jongen in de rolstoel, wil niemand meer bevriend met hem zijn. Alleen Indra neemt het voor hem op en verliest daarmee bijna haar beste vriendin omdat ze liegt. Alles staat op zijn kop en Sander denkt - o, drama - dat de wereld beter af is zonder hem. Maar: ,,Ineens beseft hij dat het laf is wat hij wilde doen (wegrennen - red.). Hij moet verantwoordelijkheid voor zijn daden nemen.'

De pubers van Slee zijn als ridders en jonkvrouwen uit vervlogen tijden. Ook al zien volwassenen niet veel in de boeken, kunnen ze toch tevreden zijn met het feit dat kinderen ze graag lezen. Kennelijk vinden pubers het prettig als ieder zijn eigen verantwoordelijkheid neemt, als er eerlijk wordt gecommuniceerd en als iedereen leeft volgens een nobel gedachtegoed.

Tegenover alle schijnbare volwassenheid en mooie principes staat echter dat de wereld zwart-wit is. Goed is goed en slecht is slecht. Als je het niet met elkaar eens bent, heb je al snel ruzie en doe je iets dat niet door de beugel kan, dan lig je eruit. Zo kan het dat Indra weigert Sander te helpen wanneer hij midden in de nacht in paniek bij haar aanklopt. Ze is zo teleurgesteld over zijn betrokkenheid bij het geweld, dat ze het wel wil uitschreeuwen: ,,Nooit meer wil ik verliefd worden. . . helemaal nooit meer!' Sander zegt wel dat hij achterna wordt gezeten, maar Indra sist dat hij weg moet gaan.

Dus staat Sander er alleen voor en wordt hij door zijn belagers het ziekenhuis in geslagen. Daar volgt het toppunt van pathetiek als Indra, schuldbewust, aan de bewusteloze Sander verklaart dat ze van hem houdt. Maar grote kans dat het door de ogen van een puber juist het toppunt van romantiek is. Slee schrijft niet altijd mooie zinnen en stopt een redelijk truttigheidsgehalte in de verhalen, ook in de grapjes. Zo gebruikt ze het oeroude: ,,Het begint met een T en eindigt op as' als het gaat over Tobias.

Kennelijk vindt Slee zelf geen totale bevrediging in haar verhalen, want ze schrijft meer literaire boeken onder het pseudoniem Sofie Mileau. Toch is het goed dat ze jaarlijks een echte 'draak' aflevert. Pubers vinden het heerlijk. Ouders zouden zich er ook doorheen moeten bijten, dan zouden ze nog eens vertrouwen krijgen in hun veelal lastige pubers. Want de belevingswereld van een tiener is echt zo slecht nog niet.