NRC Handelsblad, 25 februari 2000

Daar komt het Echte Leven

Carry Slee: Afblijven. Van Holkema en Warendorf, 160 blz. Vanaf 12 jaar. fl.24,95

Judith Eiselin

O, wat zijn jongeren jolig in de boeken van Carry Slee. Ze rennen voortdurend `lachend' de aula in, ze nemen elkaar voordurend `lachend' in het ootje. Fleur de flapuit doet net alsof ze een gezamenlijk gemaakt werkstuk verfrommelde in haar tas, maar ha! ha!, het was een ander, oud werkstuk. Gezellige Surinaamse Kevin smeert nobele vriend Jordi, die interesse heeft voor archeologie, een scherf aan van het servies van zijn moeder. En ha! ha! Jordi heeft het door en betaalt met een vervalst tientje, zelf gemaakt op de computer.

Kinderen vreten de boeken van Slee, van jong tot oud. De oubollige leutigheid van haar titels (zoals Ridder Schijtebroek, Meester Paardenpoep, Verdriet met mayonaise) schrikt hen niet af. Integendeel. Dinsdag ontving Slee voor de derde keer de Prijs van de Jonge Jury, een publieksprijs van twaalf- tot zestienjarigen die voor de derde keer werd uitgereikt. Net als vorig jaar en het jaar daarvoor was haar winnende boek al eerder bekroond, door de hoogste leeftijdscategorie van de Kinderjury (10 tot 12 jaar). De Kinderjury kiest zijn winnaar uit de boeken van het voorgaande jaar, zoals de meeste jury's. De Jonge Jury daarentegen kiest uit de boeken van de twee jaar daarvoor. Slee's boek, Afblijven, stamt uit 1998. Er ligt al een opvolger van Slee te wachten voor de volgende prijzenronde: Kappen!

Als Slee voor jongeren schrijft, kiest ze ferme titels. In één woord vangt ze de essentie van haar boek. Afblijven gaat over drugs en daar moet je dus van...? Juist. Eerder verscheen Spijt!, waarin een jongen zelfmoord pleegde wegens pesterijen op school. Toen hadden de pestkoppen...? Jawel, reken maar. Slee (1949), voorheen docente drama, hanteert voor haar jeugdboeken een vast recept.

Uitgangspunt is de herkenbare wereld van de hoofdpersonen, een gewone middelbare school. Daar vormen enkele goedlachse leerlingen een vriendenclubje. Lekker samen leraren belachelijk maken, lekker samen op tienertoer, lekker een beetje verkering hebben. Kroegen hebben er namen als, in Afblijven, `het Kooltuintje' en daar drinken ze een colaatje op zijn tijd. Het is er overzichtelijk: vanaf het eerste begin is duidelijk wie er deugt en wie het achter de ellebogen heeft. De braafheid druipt er vanaf.

Maar dan doet onverwijld het Echte Leven zijn intrede. Het Echte Leven volgens Carry Slee althans. Ouders zijn homo of gaan vreemd, klasgenoten werpen zich in het water, of een duister type komt met xtc aanzetten. Een spannend optreden in een videoclip, een eerste trek van een eerste bemoedigende joint, en daar denderden de drugs het veilige leventje binnen. Ontwrichting, puinhoop, door het oog van de naald, en dan al gauw: eind goed, al goed. `En dan kust ze hem, lang en innig.'

In interviews gaf Slee meermalen aan voor `soapkinderen' te willen schrijven. Ze wil `een restaurant' zijn `waar iedereen graag komt'. Een soort Van der Valk. De structuur van Slees boeken moet eenvoudig zijn, de dialogen vlot, de basis herkenning. Toch is het onzin bij voorbaat alle verrassing buiten te sluiten, ook met deze uitgangspunten.

Slee publiceert ook onder de naam Sophie Mileau, om een `andere kant van haar schrijverschap' te kunnen uiten. De `literaire' kant. Maar Slee slaat als Mileau door.

Mileau doet moeilijk. Haar boeken zijn gewrongen, gekunsteld, vol korte, hakkelende, kunstzinnig bedoelde zinnetjes. Als Slee de soapschrijfster met haar literair alter ego Mileau samensmelt, ontstaat wellicht eens een echt goed boek. Een boek voor iedereen, zoals Roald Dahl, Astrid Lindgren of Joanne Rowling maakten.