Bron De Volkskrant

Publicatiedatum 01-03-1991

Recensent J.A. Dautzenberg

Recensietitel Verdriet als een oester op een dakpan

Een meisje van negentien word@ zeer tegen haar zin, verliefd op een man van tegen de zestig. Later krijgt ze ook een relatie met een jongen van haar eigen leeftijd. Tweestrijd dus. Het onderwerp tendeert naar melodrama, valse sentimenten en clichés, naar plaatsvervangende schaamte bij de lezer. Als schrijver moetje van goeden huize komen om hieraan te ontsnappen. Rascha Peper is dat gelukt inoesters, haar eerste - korte - roman na haar debuut, de verhalenbundel De waterdame, die begin vorig jaar verscheen en weinig aandacht kreeg. het is haar gelukt door de tamelijk afstandelijke beschrijving van de verhouding met de oudere man en door de bijzondere compositie van het boek. In altemerende hoofdstukken worden deze geschiedenis en de gebeurtenissen die een tiental jaren later in het "heden" spelen verteld. Ze is dan getrouwd, niet erg gelukkig, heel ziek geweest en nu onder behandeling van een psychiater. De hoofdstukken over vroeger staan in de verleden tijd en beschrijven in een gelijkmatige chronologische volgorde wat er gebeurde. TEgenover de helderheid en afstandelijkheid van het het verledne staat de warboel van het heden, dat wordt beschreven in flarden van gebeurtenissen en gedachten, waarbij de chronologie onduidefijkis, wat versterkt wordt door het gebruik van de tegenwoordige tijd, die immers veel onrustiger overkomt dan de traditionele verleden tijd. Het bedaarde, evenwichtige meisje van vroeger is een zenuwwachtige onzekere jonge vrouw geworden. Wat er precies is gebeurd, is niet duidelijk. "Sommig verdriet zet zich vast als een oester op een dakpan en zit daar stilletjes maar hardnekkig en laat zich niet wegspoelen." Dit slaat op haar oude Zeeuwse minnaar, die haar oesters leerde eten en die nu dood is. (In die tijd hoort ze ook dat de oestercultuur in Zeeland door een parasiet ten dode is opgeschreven.) Maar er is maar. Haar huqwelijk met Harold lijkt ongelukkig, maar de oorzaak daarvan wordt niet met zoveel woorden genoemd. Dat is het zwakke punt van het boek. Rascha Peper is wel zo wijs geweest om van de jongere man niet een onaangenawn figuur te maken, want dat zou het larinovante verhaal opgeleverd hebben van het jonge meisje dat de veüige artnen van de oude man inruilt voor de onveilige van een snelle macho-yup of ene soortgelijk onaangenaam type. maar anderzijds kan deze Harold ook niet echt sympathiek worden, omdat hij op enkele scènes na volledig op de achtergrond bhjft. Het gevolg hiervanis dat Olga's tweestrijd niet uit de verf komt en de oorzaak van haar latere ongelukkige leven nog veel minder. Anders gezegd: dit boek is te ko@ en dat is heel jammer, want het is een zuiver en boeiend verhaal.

Rascha Peper: Oesters. Veen, f 22,90.