Publicatiedatum 01-10-1997

Recensent Inge van den Blink

Recensietitel We doen net of het echt is'

Die zonnebril, daar wil hij het dus helemaal niet meer over hebben. Nooit. Paul van Loon, schrijver van het Kinderboekenweekgeschenk en op afstand de populairste en best verkochte schrijver van kinder boeken in ons land, vindt het gewoon prettig voor zijn ogen. Daarom heeft hij zijn zonnebril altijd op. "Maar mijn uitgever heeft daar een heel eigen theorie over." Die luidt dat Paul van Loon (42) een heel bijzonder hoofd heeft, waarin altijd filmpjes draaien. 'Meestal zijn het griezelfilmpjes , die hij zo mooi vindt, dat hij ze ook aan anderen wil laten zien.'Dus moet dat hoofd beschermd worden tegen gevaarlijke invloeden. Vandaar de donkere bril. Helemaal niet zo gek bedacht, zegt Paul van Loon. "Ik krijg beelden in mijn hoofd en zo ontstaan niijn verhalen. Ik schrijf beelden." Vroeger wilde hij tekenaar worden. Hij volgde een opleiding als iflustrator aan de kunstacademie in Den Bosch. "Tot ik eigenlijk per ongeluk ontdekte dat ik schrijven nog leuker vind dan tekenen." Zijn eerste boek, 'Boven op tante Agaat', verscheen in 1983. Daarna was het hek van de dam. Inmiddels heeft Paul van Loon, geboren 1955 in Geleen, een stuk of vijftig kinderboeken op zijn naam staan. De bekendste zijn 'De @ezelbus' (deel 1, 2 en 3), 'Meester Kikker', 'Nooit de buren bijten' en 'Dolij e Weerwolije'. Hoe hij aan die verhalen komt? "Dat vind ik moeilijk om uit te leggen, want ik weet zelf niet precies hoe het werkt. Ergens is een vonk, een kiem voor een verhaal en dan speelt het verhaal zich op een soort scherm af in mijn hoofd. Hoe dat gaat weet ik echt niet. Flarden van een verhaal, beelden die ik opvang, schrijf ik op kleine gele memobrieijes, daar zit mijn bureau helemaal mee volgeplakt. Ik schrijf in een roes, altijd 's avonds of 's nachts." Huisman Paul van Loon kan nu leven van zijn boeken. Hij was huisman en zorgde voor zijn dochter terwijl haar moeder in de bibliotheek werkte. "Manisha is nu acht Toen ze vier was heb ik haar beloofd om een verhaal te schrijven met de titel Wolven in de stad'. Toen ik bezig was met 'Lyc-dro@ dacht ik opeens: dat is het! Maar ik kon de titel niet gebruiken, omdat hij teveel verraadt over het verhaal. " Manisha heeft 'Lyc -drop' niet gelezen. "Want het is een verhaal voor kinderen vanaf een jaar of elk en ik denk dat het nog te moeilijk is voor haar. Als ik schrijf voor jonge kinderen, 'Meester Kikker'bijvoorbeeld is de taal eenvoudiger. Dan schakelt er iets in mijn hoofd om. Hoe dat precies werkt, weet ik niet. Maar ik probeer sowieso altijd helder en eenvoudig te schrijven. Ik wil het niet ingewikkelder maken dan nodig is. " In 'Lyc -drop' verschijnt de Griekse oppergod Zeus in de gedaante van een heavy metalrocker die rondscheurt in een zwart bestelbusje. "Die figuur kwwn in niijn hoofd op, maar ik wist nog helemaal niet vde het was. Pas toen ik over de helft was, kwam ik erachter dat het Zeus was." Paul van loon is altijd dol geweest op griezelverhalen . Toen hij twaalf was begon hij met het lezen van horrorverhalen van Engelse en vooral Amerikaanse schrijvers als Lovecraft, Bradbury en Robert Bloch. Ze werden uitgegeven in de serie Zwarte Beertjes. Nederlandse griezelverhalen waren er toen nog nauwelijks. En wat er was, was niet echt eng. "Dan ging het bijvoorbeeld over een spook dat de buurman bleek met een laken over zijn hoofd." Sagenboek

"Eigenlijk stonden de eerste echte griezelverhalen die ik las in het Limburgs Sagenboek van mijn vader. Daarin kwamen weerwolven voor, vuurmannen en brandende koetsen die door de lucht reden. Dat vond ik indrukwekkend. Maar het boek dat de meeste indruk op me heeft gemaakt was 'In de bang van de ring', van Tolkien. " "Nfljn interesse is altijd uitgegaan naar andere werelden, andere werkelijkheden. Toen ik klein was vond ik Paulus de Boskabouter al geweldig. De Nederlandse literatuur vind ik saai, dat gaat allemaal over van die gewone dingen. Dat boeit me niet. Ik lees wel boeken van Jeroen Brouwers, omdat het zo prachtig opgeschreven is. Dat lees ik echt voor de mooiigheid. Zelf wil ik vooral een spannend verhaal helder en duidelijk vertellen. En met vaart. Ik wil dat de lezer het boek oppakt en blijft lezen. " In 'Lyc -drop' drijft Van Loon de spanning behoorlijk hoog op. Maar een boek is niet gauw te eng, vindt hij. "Je moet kinderen niet onderschatten, wat dat betreft. Als het aan hen lig maak ik het allemaal nog veel erger. Dan moeten de koppen rollen. Een meisje schreef me eens dat ze altijd bang was geweest dat er iets onder haar bed zat. Maar toen ze 'De Griezelbus', deel 1 had gelezen, was dat over. Dus kennelijk kan het lezen van een griezelboek ook helpen tegen angsten." Flauwekul "Een griezelverhaal berust op aan afspraak tussen mij en de lezer: we doen net of het echt is. Als je dat niet doet denk je, 'dit is flauwekul', dan is het ook niet spannend. Maar als je het boek dicht doet, is het afgelopen." Griezelverhalen liggen in het verlengde van sprookjes en sagen, zegt de schrijver. Want ze gaan altijd over de strijd tussen goed en kwaad, waarbij het goede overwint. Meestal zijn de hoofdpersonen 'goed'. Maar Paul van Loon wil met die wetten wel eens een beetje sollen. "In'De Griezelbus', dat eigenlijk één verhaal in delen is, komt een kinderboekenschrijver voor die P. Onnoval heet. Hij heeft een boek geschreven dat 'De Griezelbus' heet. Dat is geen leuk persoon. Efij heeft kwade bedoelingen. Paul van Loon kreeg diverse prijzen. Niet van volwassenen, maar van kinderen. De Nederlandse Kindeijury bekroonde in 1996 zowel Meester Kikker' als Nooit de buren bijten'. Voor'De Griezelbus' deel 3 kreeg hij de Venz Kinderboekenprijs (voor het bestverkochte kinderboek) en opnieuw de prijs van de Kindeijury. Brieven Per maand krijgt Van Loon ongeveer achthonderd brieven van kinderen, die met hulp van de uitgeverij allemaal gelezen en beantwoord worden. Natuurlijk is hij blij met die enonne populariteit. Maar het allerleukste vindt hij dat hij met zijn boeken kinderen aan het lezen krijgt die eerst niet lazen. "Vooral over'De Griezelbus'hoor ik dat vaak. Dan denk je: nou, dat heeft zin." "Ik vind het belangrijk dat kinderen lezen, want lezen heb je heel je leven nodig. En het kan je een hoop plezier verschaffen. Lezen verruimt je fantasie, het geeft je een soort vrijheid in je hoofd. Als je je verveelt en je pakt een boek waarin je kunt wegduiken, dan heb je verder niks meer nodig."