De nasleep van een oude liefde

De nieuwste roman van Krabbé heet Vertragingen het is weer een boek dat je in een ruk uitleest. Net als in Het gouden ei, een van de meest gelezen romans onder leerlingen van het voortgezet onderwijs, krijg je een spannend verhaal voorgeschoteld. Net als in dat boek beperkt Krabbé zich niet tot de nauwe achterkamertjes van de Nederlandse provincie. Vertraging speelt zich af in Australië. Geen psychologisch geëmmer van een hoofdpersoon die niet weet wat hij kan, moet en wil; ook dat is voor de verandering wel eens lekker. Hopelijk valt Krabbé niet dezelfde eer te beurt als Leon de Winter, die sinds hij leesbare boeken schrijft, kan rekenen op weerzin van de literatuurpers.

Taalspel
Het verhaal is betrekkelijk eenvoudig. Een schrijver en presentator van een taalspel, Jacques Bekker, is op een groepsreis door Australië. Samen met wat andere culturele Nederlanders bezoekt hij de Hollandse 'kolonies'.  Op de terugweg blijkt dat het vliegtuig een vertraging oploopt. Als geoefend lezer weet je dat er dan iets te gebeuren staat.
En jawel  hoor. Op het moment dat Jacques weet dat hij moet wachten, besluit hij om een oude geliefde op te zoeken. Die oude geliefde kende hij nog van een vakantie in Oostende. Toen was hij nog jong en werd hij tot over zijn oren verliefd. Nu is hij een vijftiger die nog steeds met het gevoel dat hij verraden is, terugdenkt aan de liefde van zijn leven

Uit
Zij maakte het al vrij snel uit. Ze deed nog mee aan de Olympische Spelen voor belgië en eindigde in de onderste regionen van de klassementen, maar veroverde wel een rijke Australische sporter en zakenman en vertrok naar het verre werelddeel.
Het moment waarop de twee elkaar weerzien is het meest ongelukkige moment voor Moniek. Onder de naam Madame Twenty heeft zij een eigen keten van kledingzaken. Daarnaast werd zij een tv-persoonlijkheid in Australië. Achter al dat succes en al die glamour zit echter een keiharde zakenvrouw, die net zo hard sjoemelde en konkelde als haar mannelijke collega's. En dat werd haar noodlottig. Op het moment dat Jacques haar ontmoet, wil ze net vluchten voor de politie. Uiteindelijk doen ze dat samen.

Liefde
Het Australische verhaal wordt in het boek steeds afgewisseld met flashbacks, waardoor het verhaal van de oude liefde langzaam duidelijker wordt. Het boek zit hecht doortimmerd in elkaar. Sommige literatuurcritici zagen daar, met enig dédain, een filmscript in. Ik zie dat ook wel, maar ik vind dat een pré van het boek. Bij een goed filmscript moet de structuur van het verhaal helder zijn; er mogen geen nutteloze uitwijdingen in voorkomen en het moet ook nog enige actie bevatten. Vertraging voldoet aan al die eisen.
De spanning zit voornamelijk in de manier waarop Jacques en Moniek proberen uit de handen van de politie te blijven. Die tochten door de uitgestrekte Australische ruimte doen denken aan de On-the-road-boeken uit de Amerikaanse literatuur. Daarbij is er nog een tweede spanningsboog. Je vraagt je af waarom de liefde van toen is afgeketst en waarom Jacques nog steeds houdt van die vrouw.
Hij wil steeds stoppen met de vlucht, maar voelt zich tegelijkertijd verbonden met de steenrijke Moniek. Trapt hij weer in haar leugens door haar te blijven helpen als een heel werelddeel naar haar op zoek is? In haar nabijheid verbleekt zijn ego en wordt hij niet meer dan slaaf en minnaar en die rol bevalt hem misschien wel heel goed.

Eind
Een goed script kent ook enkele verrassingen. Er moeten plotselinge gebeurtenissen zijn of wendingen aan het verhaal, waardoor je benieuwd blijft naar het vervolg. Die wendingen mag je nooit verraden. Net als in Het gouden ei loopt dit boek naar een eind dat meteen hoogtepunt is. De draden uit het verleden zijn samengekomen in het verhaal dat speelt in het heden. En dan volgt het dramatische einde. Ik zou de film Vertraging wel eens willen zien. Als het maar niet zo'n slome film wordt als de verfilming van Het gouden ei, (Spoorloos in de bioscopen) of een slappe Amerikaanse aftrek daarvan.
Vertraging wordt ongetwijfeld de bestseller van deze zomer. En na twee jaar, als de uittrekselboekjes geactualiseerd zijn, zal het boek ook de middelbare scholieren bereiken. En die kunnen dan eindelijk weer eens verzuchten: 'Ik wist niet dat literatuur ook leuk kon zijn.'

Coen Peppelenbos

8 juni 1994 

NHL-KRANT ***  HOME *** ALFABETISCHE LIJST