Hans Berghuis begint zijn bespreking in de Volkskrant lyrisch: 'Willem Frederik Hermans behoort - naast Vestdijk - tot die drie of vier Nederlandse schrijvers, die een roman kunnen schrijven waarbij de lezer geen ogenblik kan denken dat het verhaal anders gebeurd had kunnen zijn dan Hermans het vertelt. Hermans lezende twijfelt men niet. Men vraagt niet: waarom zou het zo zijn? [...] het komt vanzelf aan, niet omdat de lezer het wil, maar omdat de schrijver het wil en omdat hij daartoe precies de juiste middelen gebruikt. Dat lijkt veel lof, maar het is in elk geval niet te veel. Alleen wie kwaadwillig leest, kan Hermans' grootheid als schrijver over het hoofd zien.'
Berghuis vindt de personages in het boek vooral zo werkelijk omdat ze geen enkele macht hebben over hun eigen bestaan: 'Arne streeft een heel gewoon doel na, maar juist hij valt te pletter en zal nooit meer slapen. Alfred zelf, onervaren Nederlander in een vreemd land, slecht voorbereid, een schijnbaar onzinnig doel nastrevend, overleeft krankzinnige situaties, maar ook hij zal nooit meer slapen, hij is voorgoed wakker geworden, hij leeft niet langer van de wensdroom een groot geleerde te worden zoals zijn vader was.'
Kees Fens maakt ook een dergelijke opmerking in zijn recensie (verschenen in het toenmalige dagblad De Tijd), maar werkt haar nog iets verder uit: hij zegt dat Alfred weet wat hij wil, maar niet vindt wat hij zoekt. Volgens Fens doet Alfred zijn onderzoek om persoonlijke redenen, die verband houden met zijn vader: 'Hij tracht in de bevestiging van een wetenschappelijke vondst in de werkelijkheid de bevestiging van de hem drijvende droom te krijgen, en het is niet toevallig dat het voorwerp van zijn wetenschappelijk onderzoek stenen uit de kosmos zijn, die een bepaalde uitwerking op de aarde zouden gehad moeten hebben. De hypothese wordt niet bevestigd, maar de illusie, de droom, wordt onderkend: de trektocht naar de stenen is een proces van zelfbevrijding.'
'Leven is het scheppen en het volhouden van een misverstand,' zo omschrijft Fens de filosofische basis van de roman - het misverstand, namelijk, 'dat er orde en volheid en geen chaos en leegte is; het is een volgehouden illusie, waarvan het karakter door Alfred nu even wordt doorzien.'
Fens ziet Alfred scherpzinnig redeneren, maar hij ziet hem ook als een jongen die erg aan zijn vader, moeder en zusje gebonden is, met alle problemen van dien. Hij ziet die twee Alfreds nergens een eenheid worden, en dit is zijn hoofdbezwaar tegen Nooit meer slapen, een boek dat hij minder hoog aanslaat dan Hermans' in 1958 verschenen klassieker De donkere kamer van Damocles.