Schrijver Haar, Jaap ter

Titel Boris

Jaar van uitgave 1966

Bron NRC Handelsblad

Publicatiedatum 13-04-1973

Recensent Mischa de Vreede

Recensietitel Een paradijselijk maal

Boris van Jaap ter Haar verscheen in 1966 en werd toen al enonn geprezen en aanbevolen.

Omdat er steeds weer andere kinderen de leeftijd hebben (1 1 jaar e.o.) waarop ze Boris uitermate weten te waarderen, is het goed opnieuw aandacht te vestigen op dit verhaal over een Russische jongen in de Tweede Wereldoorlog. December 1942, Leningrad. Bombardementen, honger en koude. Tijdens het beleg van Leningrad dat 900 dagen duurde kwamen 700.000 burgers om het leven. Boris'vader verdronk met zijn vrachtwagen in het bevroren Ladogameer toen hij in een konvooi voedsel ging halen voor de stad. Boris droomt daar vaak over en als er sprake van is dat hij met andere kinderen geëvacueerd zal worden en ook per vrachtwagen over dat ijs zal moeten

wil hij niet mee. Wat hij wel

durft: met zijn vriendin Nadja een tocht ondernemen naar het niemandsland buiten de stad waar Nadja aardappelen weet te liggen. Het meisje valt van uitputting neer en door Duitse (!) soldaten worden Boris en zij teruggedragen tot vlak bij huis. Niet alle Duitsters zijn slecht, en als Boris later in een groep krijgsgevangenen de man herkent die hem met eigen fijfsgevaar heeft gered, trotseert hij de mening van de omstanders en hij geeft de soldaat een stuk chocolade. Maar eerst zal ook Nadja sterven en Boris heeft veel geleerd uit haar dagboek dat wat zuiverheid en idealisme betreft veel weg heeft van het dagboek van Anne Frank.

Het verdriet van Boris om zijn vriendin, zijn angst 's-nachts als het donker is, zijn zorg om zijn zieke moeder: het is allemaal erg ontroerend. De sfeer in Leningrad, de saamhorigheid en flinkheid van de burgers worden ook erg goed beschreven. Herkenbaar vooral voor die ouders die zelf kind waren in de oorlog. Er wordt bijvoorbeeld een toneelvoorstelling georganiseerd voor de kinderen van Leningrad.

In een ijskoude schouwburg voeren acteurs die net als het publiek hun dikke jassen hebben aangehouden, een stuk op waar de kinderen hoegenaamd geen belangstelling voor hebben, omdat de problemen van een ontrechtvaardig behandelde knecht op hen geen indruk meer kunnen maken. Het enige wat ze interesseerd is: zouden ze eten krijgen na afloop?. En dat krijgen ze: gedekte tafels met brandende kaarsen en vette soep, een kotelet, aardappelen, brood. Wie zelf honger heeft gehad weet wat een paradijselijk maal dat geweest moet zijn en hoe onvergetelijk die toneelvoorstelling daardoor geworden is!

Het komt goed over allemaal, ook op de weldoorvoede jeugd van tegenwoordig, en een kind dat

weten wil wat oorlog is zal door het lezen van Boris wel wat wijzer worden.