Schrijver Dros, Imme

Titel Lange maanden

Bron De Volkskrant

Publicatiedatum 24-11-1982

Recensent Herinan Tromp

Recensietitel Daan List op zoek naar't geluk in een aardig Texels jeugdverhaal

De beste souvenirs van Texel koopje in de boekwinkel, maar ze gaan niet over vogels, planten of zeehonden. Ze gaan over een jongen, Daan List-, Inune Dros heeft hem en Texel prachtig, getekend.

Imme Dros heeft nu twee boeken over deze moeilijke jongen geschreven. Ze behandelen twee belangrijke periodes uit zijn leven. Het eerste boek heet De zomer van dat Jaar en het speelt de zomervakantie tot ongeveer de herfstvakantie. Daan zit dan in de eerste klas van de middelbare school "aan de overkant", waarmee Den Helder wordt bedoeld.

Alle gebeurtenissen worden gezien en becommentarieerd door Daan, kennelijk in een latere periode. Toch wordt er geen afstand geschapen, zoals dat bijvoorbeeld wel gebeurt in het verhaal Mammoet op zondag van Maarten't Hart. Daar komen een paar keer passages voor als "wat ik toen niet begreep, maar nu wel" - bij Imme Dros niet.

Slechts een enkele keer wordt naar een andere tijd verwezen. Daan, hervormd op heel grote wielen, kan zich niet voorstellen "dat mensen elkaar dood maakten om het geloof, vroeger en in Ierland. Wat daarmee bedoeld wordt speelt kennelijk in een andere ti d. Ook is de opmerking belangrijk want zij wordt een paar bladzijden later herhaald.

Het boek laat op een prachtig geïntegreerde manier zien hoe groepsvorming optreedt. Daan komt zelf uit Oudeschild. Hij en zijn vriend Wubbe hebben eens ruzie met vier jongens uit Den Burg. Als zij die aan de overkant tegenkomen trekken zij een lijn; weer op Texel blijft het ruzie. Heel aardig voor buitenstaanders en zo herkenbaar voor Texelaars is de figuur van de tekenlerares van Daan. Zij beet in het boek Frouwtje Bogert en wordt het geitenwijf genoemd. Dit laatste omdat zij geiten in haar huisje vrij rond laat lopen. In werkelijkheid heeft zo'n kleurrijk figuur echt bestaan. Zij heette Souwtje de Wijn.

Over haar leven en illusies heeft de boekhandelaar uit Den Burg een schitterend boekje uitgegeven. Niet alles wat hij als haar biografie beschrijft komt ongewijzigd in het boek van Imme Dros voor, maar wel veel. Vooral haar uit rancune voortgekomen non-conforniisme wordt door rake typeringen en scherpe uitspraken prachtig benadrukt.

Het boek kreeg vorig jaar een zilveren griffel toebedeeld. Vermoedelijk niet om de hierboven genoemde redenen, maar ook om andere kun je van De zomer van dat jaar genieten.

Beter nog is het vervolg dat onlangs is gepubliceerd. Het heet Lange maanden en neemt na vier jaar de draad weer op. Daan heeft zich redelijk ontwikkeld, voelt zich zekerder, stottert niet meer, doet het goed op school en het mooiste meisje is al jaren zijn vriendin. Maar dan merkt Daan dat Jetta, zijn vriendin, zo langzwnerhand wat meer wil dan een hand en een zoen. Daar is Daan bepaald niet aan toe, ook omdat bij hem thuis over God noch sex gesproken werd. De verkering raakt er door uit. Dan vervalt Daan weer in zijn oude fout van de onzekerheid. Hij denkt dat hij een onbenul is en dat wat andere jongens aan stoere verhalen ophangen volledig op

waarheid berust. Door gesprekken met deze en gene komt hij na veel moeite tot meer inzicht. Daan komt daarbij naar voren als een typische romanticus. Jetta knuffelend denkt hij aan Wehnoed, de vriendin van zijn tekenleraar. Haar zoekend op het Texelse carnaval van één nacht, het op 12 december gevierde ouwe-sunderklaas, omhelst hij achter de muziektent in Den Burg een ander meisje. Als de affaire met Welmoed op niets is uitgelopen verlangt hij naar dat meisje. Enzovoort.

Daan zoekt het geluk altijd ergens anders en al zoekende voelt hij zich vreselijk ongelukkig. Heel mooi wordt dat door Imme Dros geaccentueerd door Daan op sinterklaas van een onbekende gever de verzamelde gedichten van J. C. Bloem te laten ontvangen. Hij leest en interpreteert het gedicht "Het regent en het is november" en probeert vervolgens het "ongekleurd namiddaglicht in een schilderij van zijn opa te verwerken. Dat schilderij slaagt minder dan een vorig dat hij zonder zo'n directe aanleiding van zijn vroegere vriend Wubbe had gemaakt. Dat was nog somberder.

Dat is bijna geen onderwerp voor een jeugdboek meer, lijkt het. Maar ook de uitwerking is erg goed en vooral hecht gestructureerd. Aardig is bij voorbeeld dat Daan op Texel nooit eilandse uitdrukkingen bezigt. Zo ze al voorkomen is het altijd met een opmerldng als "zou opa zeggen". Als hij in Amsterdam is gebruikt hij ze wel. Dat is het romantische verlangen in een klein detail verwerken.

Het happy end, dat wat onlogisch lijkt is misschien een van de weinige concessies die Imme Dros heeft gedaan om er een j eugdboek van te maken,