NRC Handelsblad, 1 oktober 2004

 

Lieneke Dijkzeul vertelt over een voetbaldroom

Lieneke Dijkzeul: Aan de bal, 11+, Lemniscaat, EUR15,95

 

Monique Snoeijen

 

 

Wie een kinder- of jeugdboek vooral waardeert als het `vernieuwend' of `origineel' is, laat Aan de bal van Lieneke Dijkzeul ongelezen. De psychologische diepgang van de hoofdpersonen is gering, het verhaal heeft geen verrassende plotwending en Dijkzeuls taalgebruik is niet poëtisch, soms zelfs clichématig. En toch - toch boeit Aan de bal een heel boek lang. Omdat Dijkzeul erin geslaagd is voor ons de wereld te ontvouwen van een arme Afrikaanse jongen voor wie een carrière als profvoetballer dé manier is om zichzelf en zijn familie een betere toekomst te geven.

Dijkzeul is een beeldend vertelster. Het is de lezer meteen duidelijk dat er iets op handen is in het dorp als meneer Baouri, de man die de jongens in het dorp voetbaltraining geeft, op een dag verschijnt in een overhemd en een groen/geel gestreepte das `die hij tussen de elastieken tailleband van zijn donkerblauwe trainingsbroek had gestopt' en hij met witte verf lijnen op het veld trekt. Een paar dagen later zal een talentscout het dorp aan doen en begint de voetbalcarrière van Rahmane.

Het is een nagenoeg rimpelloze carrière. Rahmane heeft af en toe wel een loyaliteitsconflict met een vriend of komt ongewild in een vechtpartij terecht, maar hij is geen slachtoffer van een mensenhandelaar die voor een appel en een ei voetballertjes naar hier haalt om ze zonder scrupules weer op het vliegtuig te zetten als ze hun enkel breken (toch geen onrealistisch scenario). Rahmanes wereld is hard maar fair en Rahmane zelf is een sympathieke, stabiele jongen die in tegenstelling tot sommige van zijn vrienden niet bezwijkt voor de verlokkingen van de stad of de westerse wereld. Dat mag toch ook wel eens?

Bovendien weet Rahmane de lezer wel te verwonderen. Hoe is het om je geboortedatum te moeten schatten bij het aanvragen van een paspoort? En hoe voelt het om geen controle over de bal te hebben omdat je voor het eerst met schoenen aan voetbalt? Daarmee is Aan de bal nog onthullend genoeg voor elfjarige jongens die het hun moeder kwalijk nemen dat de natte handdoek van de vorige training nog in hun sporttas zit.