Voor Onvoltooid verleden heeft Claus een sprong naar het heden gemaakt. Ren� is teruggekeerd naar Afrika, zijn misdaden in Belgi� zijn niet bestraft. Ex-commissaris Blaute heeft hem moeten laten lopen. No�l heeft Alegem achter zich gelaten. Hij is magazijnbediende bij een kantoorboekhandel in de stad. Maar er is iets aan de hand. De roman bestaat uit een verhoor van Blaute met No�l die kennelijk voor iets is opgepakt. Vanaf het begin is de sympathie van de lezer bij deze No�l. Zeker ook als hij in het begin vertelt hoe hij door de medewerkers van de winkel, Patrick Dekerpel en Vanneste, in de mangel wordt genomen.

Het basisidee van Onvoltooid verleden heeft met de Vlaamse politieke actualiteit te maken. No�l onderschept een pakketje voor Dekerpel met foto's. Een meisje van een jaar of elf is met een ketting vastgebonden aan een kartonnen boomstam. 'Ze stak haar buik naar voren. Er was geen schaamhaar te zien, alleen het begin van een spleet.' Het zotteke No�l ziet de angst in haar blik. 'De foto was gemaakt op het ogenblik dat het meisje begon te beven van angst.'

De lezer die het begeleidende schrijven bij de foto's kent, realiseert zich op dat moment dat er wel eens iets anders aan de hand zou kunnen zijn dan No�l denkt, maar voor hem is het duidelijk. No�l schrijft een brief aan Dekerpel dat het afgelopen moet zijn met de smeerlapperij en hij laat zijn baas weten dat er onregelmatigheden in de winkel gebeuren. Het resultaat van zijn actie is dat hij wordt ontslagen.

Tot dat moment is alle sympathie van de lezer nog bij No�l. Dat is het spel dat Hugo Claus speelt. Wie nog eens naar de omslagfoto van Onvoltooid verleden kijkt -een valse hond- denkt in laatste instantie aan de hoofdpersoon van de roman. Maar dat verandert, heel geleidelijk, als blijkt dat No�l er vreemde idee�n over gerechtigheid erop nahoudt.

De roman is aangekondigd als het portret van een schuldenaar, die zowel slachtoffer als dader is. Het is er Hugo Claus om te doen ieder inzicht in het onderscheid tussen schuld en onschuld te ontregelen.

Claus heeft een ingenieuze intrige bedacht om dit te bereiken. Als No�l op de laatste bladzijde tegen Blaute zegt dat hij als een hond afgemaakt zou moeten worden, heeft de lezer zowaar nog enig mededogen. Niet veel overigens, want No�l heeft zich ontpopt als een moordenaar. Op de achterflap wordt hij 'de goede misdadiger' genoemd.

Twee slachtoffers van No�l zijn notaris Albrecht en senator Cantillion. Zij hebben er ooit voor gezorgd dat de Algerijnse Nedjma, -de beste hoer van club Tricky waar zij regelmatig kwamen- teruggestuurd werd naar haar land. Omdat haar dochter Judith verdacht werd van het beramen van complotten tegen de staat, werd Nedjma opgesloten in een hok en later vermoord.

Dochter Judith, een vriendin van No�l, is uit op wraak. Zij wil afrekenen met Albrecht en Cantillion. Wraak, omdat ze Nedjma naar de hel hebben gestuurd. Om een bepaalde reden neemt zij No�l op sleeptouw.

Het is in deze context dat No�l zich ontwikkelt tot een seriemoordenaar. Hij had al afgerekend met Patrick Dekerpel omdat hij volgens No�l vastbesloten was het meisje op de foto te behandelen zoals de andere verdwenen meisjes in Belgi�. Ook vermoordt hij zijn vrouw Alice als zij dronken thuiskomt en hem verwijt dat ze een hondenleven leidt. In zijn verbeelding knikt zijn broer Ren� hem toe en glimlacht. De kat van Alice gaat er ook aan. 'Ik was zo verdrietig dat ik dezelfde nacht al zijn blikjes Friskies heb opgegeten,' bekent No�l tegen de commissaris.

No�l heeft het gevoel dat hij in een verkeerde, in een omgekeerde wereld leeft. Aan het einde van de roman realiseert hij zich dat hij 'zo zot, zo wreed en zo krapuleus' is als zijn broer Ren�. 'Alleen wist hij dat hij zo was, terwijl ik het met me meegedragen heb al die jaren zonder te beseffen dat ik de vuiligheid in mijn kapotte hersenen en mijn ziek lijf gekoesterd heb in een kapotte bedrieglijke jas van goedheid en goedertierenheid.' Het is een opmerkelijke zelfanalyse van de zot van het dorp.

Er bestaat een grijs gebied tussen schuld en onschuld, maar natuurlijk is No�l schuldig. Net als zijn broer Ren� die in De geruchten als een hond tekeer gaat en net als de collega van No�l op de kantoorboekhandel, Vanneste, die hoog opgeeft over zijn gruwelijke daden als huurling. Ook de slachtoffers van No�l hebben 'veel mensen in de stront getrapt'. Maar niemand komt oog in oog te staan met de rechters.

No�l wel. Het zijn de omstandigheden waardoor No�l in vlagen van woede tot zijn daden komt en daarmee is hij niet zoveel slechter dan 'de gegoede burgers' Albrecht en Cantillion die hun straf dreigden te ontlopen, lijkt Claus te betogen. De monoloog van No�l, af en toe onderbroken door een vraag van Blaute, is een schuldbekentenis waarin Claus de grenzen tussen recht en onrecht aftast. Het is een fascinerende roman.