In het nawoord van het boekenweekessay Familie-album laat Remco Campert weten waar hij op hoopte: door de herinneringen eindelijk eens op te schrijven, zou hij zich kunnen bevrijden van zijn vader. Het resultaat kon de boekenkast in en hij zou alles kunnen vergeten.

Maar zo werkt het kennelijk niet. �Al schrijvende verdween mijn "hekel" en nu zie ik dit relaas als een poging om hem dichter bij me te krijgen en wat hij me niet heeft gegeven wel aan hem te geven: een beetje liefde.' Wat Remco Campert rest is opluchting omdat hij tot het besef is gekomen dat zijn vader hem waarschijnlijk meer heeft gegeven dan hij zich ooit realiseerde.

Het is een opmerkelijk portret geworden van de zoon over de vader die op 12 januari 1943 stierf in het concentratiekamp Neuengamme. De redacties van de Nederlandse dagbladen kregen enkele dagen later de verordening van het departement van volksvoorlichting dat er niets gepubliceerd mocht worden over de dood van de schrijver Jan Campert. Pas onlangs kreeg Remco Campert via het RIOD de verordening voor het eerst onder ogen. �Het was alsof mijn vader nu pas voor mij definitief dood was.'

Veel herinneringen heeft Remco Campert niet aan zijn vader. Hij was het zwarte schaap van de familie die zijn gezin in de steek liet. Een charmeur? Een boh�mien? Een dronkenlap? Een rokkenjager? Volgens zijn zuster die zich over de kleine Remco had ontfermd omdat de moeder op tournee was met het Residentie Toneel, was hij een lapzwans. Remco Campert komt er niet uit: �Zijn vlees was in ieder geval willig. Ik denk dat hij snel verliefd was en dan al het andere vergat.'

Remco Campert heeft niet veel meer �materiaal' dan de boeken waarin zijn vader figureert. Het boek van Jacques Gans die in Liefde en goudvissen met Jan Campert afrekende omdat hij �scharrelde' met zijn echtgenote. Of de indrukwekkende korte biografie Leven met J.C. Bloemvan Clara Eggink die in 1976 verscheen. Pas toen drong het tot de zoon door dat Jan Campert niet alleen een verhouding met haar had gehad, maar er zelfs mee getrouwd was geweest.

De enkele herinnering die Remco Campert nog heeft, doet hem denken aan een �door de tijd aangetaste, niet goed bewaarde zwart-wit film, hier en daar nog helder, maar met grote stuk ken mistig donker erin.' Alles bij elkaar opgeteld is het niet erg veel, maar zelfs met de spaarzame herinneringen weet Remco Campert een mooi verhaal te maken.

Werd Remco Campert na de oorlog een Bekende Nederlander vanwege zijn beroemde vader, in het eerste deel van het boekenweekessay is het omgekeerde aan de hand. Het is geschreven door Jan Mulder, in Duitsland bekend als de vader van de beroemde zoon Youri, de held van Schalke 04 in Gelsenkirchen.

Prachtige dialogen voert Jan Mulder met zijn zoon, over wat Youri zich nog kan herinneren van zijn jeugd in Brussel, en natuurlijk over april 1997, de maand waarin de kruisbanden van de stervoetballer finaal doormidden werden geschopt. Vader-zoon gesprekken met een trotse vader en een relativerende zoon. Het is een feest om vader te mogen zijn en Jan Mulder dikt het flink aan: �Ik heb met gelukkige open bek naar je stralende verschijning gekeken. Ga door. Ga eindeloos door.'

Van een heel andere orde zijn de gesprekken met zijn andere zoon, de kunstschilder Geret, die naar Andorra emigreerde uit onvrede met Nederland. Daar runt hij een kroeg, een restaurant en een snackbar. Idealen heeft hij niet, hij wil eigenlijk niks. �Het klinkt allemaal vrij hopeloos, Geret. Maar dat is niet zo, ik heb de indruk dat het wel goed is met jou,' zegt Jan Mulder.

Dat zijn de echte vaders, weet de lezer.

Jan Mulder en Remco Campert: Familie-album. Boekenweekessay. Uitgave CPNB. 64 blz. Prijs: 4,95.