De pionnen in de roman zijn glashelder. Op de dag dat Oda Klein haar man Paul wil vertellen dat zij voorgoed haar intrek neemt bij buurman Emile, verdrinkt haar dochtertje Vera. Deze tragische gebeurtenis verandert het leven van alle romanpersonages, want �je ouders verliezen is tragisch, je geliefde verliezen ondraaglijk, je kind verliezen het ergste wat er is.' Het echtpaar Klein belandt in een crisis waar het mee moet leren leven.

Dat is het uitgangspunt van Liefdesdood, de mooi bedachte titel voor wat Oda Klein op die 10de augustus 1973 overkomt. Wat is erger: de dood van een kind of de dood van een liefde? Het antwoord is natuurlijk niet in de roman te vinden of het zou moeten zijn dat er een soort van verdriet is dat te groot is voor woorden.

Wat maakt Liefdesdood tot een bijzondere roman? In het fabuleuze boekenweekgeschenk Deerfenis laat Connie Palmen haar hoofdpersoon zeggen: �Een goed boek wordt bijeengehouden door iets wat er niet staat en datgene wat er niet staat, dat is het geheim van de schrijver.' Het geheim van Oscar van den Boogaard moet te vinden zijn in de staccato-achtige lange zinnen, in de verbeelding, in de toonzetting, in de sfeer.

In zijn vorige romans (Dentz, Fremdk�rper, Bruno's optimisme en De heerlijkheid van Julia) schuwde hij het pathetische niet. Het onderwerp van Liefdesdood zou tot een zwaar aangezette tearjerker kunnen leiden, maar dat heeft Oscar van den Boogaard deze keer vermeden. Geen grote uithalen naar De Liefde, Het Gevoel en Het Avontuur die zijn eerdere romans kenmerken, maar een ingetogen beschrijving van een niet te dragen verlies.

Gewaagd is de opening waarin hij het drama moest verbeelden: de verdrinkingsdood van het dochtertje. Oscar van den Boogaard beschrijft de gebeurtenis vanuit het perspectief van de buurvrouw (Inez) die op het meisje past. Ze spelen eerst nog het onschuldige spelletje om zo lang mogelijk onder water te blijven en even later, als Inez in de keuken een glas limonade gaat inschenken, gebeurt het. In ��n zin: �Voordat het lichaam wordt opgestoten naar het licht van de wereld, de kruinen van de bomen, de maand augustus, de zomervakantie, de dagen die komen, de dingen die je niet verwacht, de dingen die je niet worden bespaard, de dingen die je ervaren moet om er vervolgens van verlost te worden, is de laatste ademtocht haar voorgegaan in duizend luchtbelletjes...'

Wat dan volgt is de thuiskomt van vader Paul, de terugkeer van Oda en de tocht naar het mortuarium. Oda verdwijnt in de nacht en staat bij het ochtendgloren voor de deur met een koffer in iedere hand. Ze had zich die dag voorbereid op de moeilijke taak om haar afscheid aan te kondigen, de slaapkamer voor Vera was net ingericht door haar minnaar Emile, maar door de gebeurtenis besluit ze te blijven.

Het openingshoofdstuk is er ��n om stil van te worden. Niks geen sentimentaliteit. De thema tiek van de roman zoals Oscar van den Boogaard het vooraf aangaf -'situaties over thuisko men, over afscheid nemen, over familie' - is in zo'n kleine dertig pagina's voortreffelijk neergezet.

Maak maar eens voelbaar wat de drie personages Paul, Oda en Emile, doorstaan als het lot zo wreed heeft ingegrepen. Het knappe van de roman is dat Oscar van den Boogaard de lezer tot de laatste pagina in de ban houdt. Om afstand te cre�ren verspringt de handeling naar zeven jaar later. De luitenant-kolonel Paul heeft zich verschanst in de tropen, in Paramaribo. De situatie was immers uitzichtloos vanwege het schuldgevoel van Oda. Haar woede kreeg geen weerstand. �Zijn uniform was zijn huid, zij buitenhuid, die zijn binnenhuid beschermde. Oda moest hem pellen om tot hem door te dringen, het was tevergeefs, want ook zijn binnenhuid was gepantserd, haar woorden ketsten erop af, haar onmachtige vuistslagen, haar zweepslagen.'

Door weg te gaan hoopte hij dat hij het verdriet voor beiden draaglijker kon maken. Een misvatting, zo blijkt achteraf, want Oda heeft zich juist �gelaafd aan zijn afwezigheid'. Ze wilde niet weten �wat hij deed, wie hij zag, waar hij aan dacht.' Als hij is teruggekeerd uit de tropen realiseert hij zich dat dit geen leven meer is, maar een echec.

Even sprankelt er enige hoop. Het echtpaar neemt een Amerikaans meisje op in het gezin, Daisy, die de rol overneemt van het gestorven dochtertje. Maar ook aan die korte opleving komt een einde als Daisy het pleeggezin verlaat. Oda heeft het gevoel dat ze voor de tweede keer een dochter verliest.

Liefdesdood is een geconstrueerde en achter het bureau bedachte roman en daarmee onderscheidt Oscar van den Boogaard zich van veel moderne auteurs die de autobiografie als uitgangspunt nemen. Het is in deze tijd ongebruikelijk om dan de nachtmerrie van iedere ouder als gegeven te gebruiken. Zo hoog durft vrijwel niemand in te zetten. Die scepsis is niet terecht.

Het kan dus wel, een roman die uit taal en beelden bestaat waarmee een wereld wordt opgeroepen die, althans voor de tijdsduur van het lezen, werkelijk lijkt te bestaan. Dat is de grote verdienste van Liefdesdood. De gebeurtenissen, hoe dramatisch ook, bepalen niet de kracht van het boek, maar de manier waarop Oscar van den Boogaard de verwerking van de emoties heeft beschreven. In werkelijk prachtige fragmenten.

Oscar van den Boogaard. �Liefdesdood'. Uitgeverij Querido. 172 blz. Prijs: 37,50.