Bijna 150 pagina's later wordt pas duidelijk waar dit fragment naar verwijst. De lezer heeft dan kennisgemaakt met de 33-jarige Barbie K�nig die op het vliegveld van New Orleans een man ontmoette op wie zij direct stapelverliefd werd. Zij stapte in zijn auto en reed naar zijn huis. Wat er precies gebeurd is die nacht, kan ze zich niet meer herinneren, maar toen ze wakker werd lag hij dood naast haar. Barbie K�nig nam al het geld van de man mee en vertrok naar Nederland, op zoek naar haar familie.

Hoe Indische Nederlanders proberen te integreren in de Hollandse samenleving is een vast thema in de romans van Marion Bloem. Ver van familie is er een variant op. De Indische Barbie is opgegroeid in de buurt van Rochester in New York State. Haar vader emigreerde van Nederland naar Amerika om ver van zijn familie vandaan te zijn. Na zijn dood gaat Barbie op zoek naar haar wortels en die liggen in het land van de achterblijvers.

Raadselachtig is de opening van de roman en raadselachtig blijft het. In tegenstelling tot haar vorige eenduidige romans is Ver van familie uiterst ingewikkeld. Marion Bloem koos voor twaalf verschillende invalshoeken om haar verhaal te vertellen. Na het eerste hoofdstuk, waarin Barbie K�nig op het vliegtuig stapt naar Schiphol nemen haar elf familieleden het over. Tel kens weer verandert het perspectief en pas in het laatste, dertiende hoofdstuk komt Barbie met haar lotgevallen.

Halverwege de roman denkt de lezer dat hij er enig vat op heeft gekregen, maar dan worden er weer talrijke nieuwe personages ge�ntroduceerd. Omdat er een namenregister of stamboom ontbreekt, mag de lezer zelf de personages proberen te plaatsen. Dat is extra lastig omdat Marion Bloem in een aantal gevallen pas aan het einde van een hoofdstuk laat weten wie er eigenlijk aan het woord is. Het is een ingewikkelde constructie die nogal eens afleidt van waar het eigenlijk om te doen is in deze roman.

Maar hoe raadselachtig en ingewikkeld ook, het is wel een roman die blijft intrigeren. De hoofdlijn is gemakkelijk te traceren. Ooit is er iets voorgevallen in het leven van haar vader en naarmate de roman vordert, onthult Marion Bloem geleidelijk die geschiedenis. In september 1973 was Barbie K�nig met haar vader en moeder op vakantie in Zwitserland. De vijfjarige Barbie herinnert zich dat haar moeder uit de auto viel. Had moeder Maudi zelf het portier geopend of was Barbie getuige van een moordaanslag? Zeker is dat de vader nadien reden had om te emigreren.

Barbie K�nig is op zoek naar haar roots, maar �rotte wortels moet je laten zitten', luidt het advies van haar tante Meg. Een nichtje, de kunstenares Astrid, had al eerder een poging ondernomen om voor haar video-collage de geschiedenis van haar familie in beeld te brengen, maar dat was op een fiasco uitgelopen. �Toen ik mij in het verleden begon te verdiepen om mijn project zo grondig mogelijk aan te pakken, leek het wel of ik een beerput opende, alsof ik de korsten van smerige wonden openkrabde en overal uit vergeten grote en kleine puisten groene etter te voorschijn kroop.'

Echt beeldend beschreven is het niet, maar duidelijk is het wel in wat voor situatie Barbie K�nig komt te verkeren. De familieleden herinneren zich, ieder op hun eigen manier, wat er is voorgevallen en het is aan de lezer om de fragmenten in het moza�ek te passen.

Keer op keer blijkt dat de vader van Barbie maar een ding in zijn leven zocht: vrijheid. Als twaalfjarige zat hij in een jappenkamp, eerst nog bij zijn moeder, later in een mannenkamp. Het was -vreemd maar waar- voor hem de beste tijd uit zijn jeugd. Een oudere man had hem onder zijn hoede genomen, hij had honger gekend en voor zijn leven moeten knokken, maar in het kamp was hij echt vrij geweest. Want echte vrijheid betekende voor hem dat niemand zijn gevoelens en gedachten konden lezen. �Familie kijkt dwars door je heen en dat belemmert je in je ontwikkeling. Het is beter om onder vreemden te zijn, want die krijgen nooit vat op je.'

Vrijheid zit in de geest en heeft niets te maken met de vraag of je al dan niet voorbij het prikkeldraad mag. Wie de roman voor de tweede keer op dit thema leest, merkt met hoeveel raffinement dit telkens terugkeert. Ieder personage zit op de een of andere manier gevangen in zijn verleden. En ieder heeft er ook een eigen verhaal over.

Aan het einde van de roman realiseert Barbie zich dat de familieleden nauwelijks iets nieuws hebben verteld. Soms kloppen de verhalen, soms spreken ze elkaar tegen. Maar ze ontdekt iets anders. Ze weet na een maand ronddwalen in Nederland wat het betekent om familie te heb ben. Na de dood van haar vader en later van haar stiefmoeder was ze in feite alles kwijt. Ze voelde zich �als een vogeltje met bevroren veren, met een ketting aan de ijskast vast.' Door de ontmoetingen �ontdooit' Barbie. De man met wie ze een nacht doorbracht, had gelijk toen hij haar adviseerde: �Je hebt vleugels, laat ze wapperen.'

Ondanks enkele moeilijk te interpreteren hoofdstukken is het ook aan de lezer redelijk duidelijk wat de familie bindt en scheidt. Het is een aardig literair proc�d� om de personages over elkaar te laten praten zonder dat ze van elkaar weten hoe de een over de ander denkt. De individuele lotgevallen zijn, als aparte onderdelen van de roman, soms indrukwekkend. Er zijn tientallen aangrijpende fragmenten aan te wijzen. Van een grote kracht is de lange herinnering van tante Meg over haar dementerende metgezel die tegen haar wil in een verzorgingstehuis wordt ondergebracht. Kort, maar zeer treffend zijn de passages waarin Marion Bloem de dood van een a�dspatient beschrijft of de dood van tante Patty, de stiefmoeder van Barbie.

De caleidoscopische vertelwijze is niet de gelukkigste keuze, maar dat neemt niet weg dat Ver van familie misschien wel de beste roman is die Marion Bloem heeft geschreven. Overtuigen der dan in haar vorige boeken werkt ze de thematiek (vrijheid, ouderdom, dood) uit. De raadselachtige fragmenten neemt de lezer voor lief.

Marion Bloem. 'Ver van familie'. Uitgeverij De Arbeiderspers. 268 blz. Prijs: 34,90.