Met de regelmaat van de klok verschijnen er kinderboeken op de markt die in de geschiedenis duiken. Schrijvers als Alet Schouten bijvoorbeeld en Henk van Kerkwijk en Jan Terlouw zoeken inspiratie voor hun verhalen in het (al of niet recente) verleden. Thea Beckman heeft met haar jeugdboek Kruistocht in spijkerbroek bewezen een stuk historie helder en spannend te kunnen verbinden met de actualiteit van vandaag. In haar nieuwe boek Geef me de ruimte! Zijn onderwerp en motief opnieuw geput uit de Europese geschiedenis ergens in de middeleeuwen. Dit keer zijn er geen lijnen uitgezet naar vandaag, maar wordt het verhaal binnen de eigen tijd verteld.

Geef me de ruimte! Wordt aangekondigd als het eerst deel van een trilogie. Dit eerste deel is al een pil van driehonderd bladzijden, dus dat belooft wat. Wie het leest hoeft tegen die driehonderd pagina's niet op te zien, want het verhaal is zo goed in variaties gecomponeerd en wekt daardoor telkens opnieuw nieuwsgierigheid over der verder afloop, dat het zich bijna moeiteloos laat boeien. Er zijn duidelijk enkele kenmerken aan te wijzen die het boek zijn spanning geven. Ten eerste de benadering van de geschiedenis: er spreekt uit het hele verhaal een gedegen kennis van zaken, waardoor de fantasie niet op hol slaat in de richting van koene ridders en schone jonkvrouwen. Integendeel: sfeer, karaktertekeningen, beschrijvingen van situaties komen in zekere zin authentiek over, proberen althans de eigenheid van dit opnieuw in beeld gebracht stukje geschiedenis te benaderen.

Interessant is daarnaast de benadering en uitwerking van de thema's: het tijdsbeeld valt binnen de honderdjarige oorlog (1337-1453) en geeft dus voortdurend verslag van strijdtonelen, niet alleen als uiterlijk vertoon, maar ook als mogelijke aanzet tot maatschappelijke veranderingen. Die aanduidingen zijn geen droge opsommingen, maar worden aangestipt binnen de ervaringen van de hoofdrolspelers, die bijna allemaal de neiging vertonen vaste patronen en tradities te doorbreken. Zonder dat het onmiddellijk helden zijn, geeft de schrijfster bij al deze figuren iets van een vrijheidsdrang aan, van het zoeken naar een verruiming van zeg maar rustig bewegingsvrijheid. Persoonlij vind ik dat het meest boeiende aan dit jeugdboek: De poging om mensen uit te tekenen die zich niet onophoudelijk willen conformeren aan de opgelegde normen en regels van de staat(en in dit geval evenveel van de kerk). Marije Wartelsdochter speelt in het eerste deel van deze trilogie de belangrijkste rol. Als een regelrechte voorloopster van de Dolle Mina's breekt ze uit het benauwde leefpatroon van Brugge en vlucht op haar eigen houtje richting Frankrijk. Romantische fantasie en verbeelding zijn de directe oorzaak tot de uitbraak van dit 15-jarige meisje. De werkelijkheid daarna (oorlog, teleurstelling etc.) zorgen voor de ontnuchtering.

Thea Beckman tekent de ontwikkeling van deze Marije genuanceerd uit en het is niet voor niets dat ze deze van nature opgewekte vrijbuitster in het verhaal een jongleur en een trouvére laat ontmoeten, twee onafhankelijke berichtgevers uit die tijd: als dichter, componist, liedjesmaker, commentator. Ook neven-rollen bepalen de toon en de kracht van het boek: zoals de jonge Matthis Cuvelier, die in Amiëns een pest-epidemie meemaakt. En de boeren-ridder Bertrand du Cueselin, als een voorbeeld van een middeleeuwse partisanenleider.

Wie geeft me de ruimte! Leest (de titel is veel te veel een kreet en te weinig duidend op de inhoud) zal zonder twijfel met een zekere nieuwsgierigheid uitzien naar het vervolg. Daarnaast is dit nieuwe boek van Thea Beckman uitstekend te gebruiken als prikkelende begeleiding bij de geschiedenis-lessen of zoals dat vandaag heet: de wereldoriëntatie op de basis-scholen en in het voorgezet onderwijs.