Schrijver Beckman, Thea

Titel Hasse Simonsdochter

Jaar van uitgave 1983

Bron Het Parool

Publicatiedatum 29-08-1983

Recensent Max Verbeek

Recensietitel Leesbare kost van schrijvers van naam

Beckman: Dikke pil vol historie

Vandaag liggen ze in de boekhandel: Hasse Simonsdochter van Thea Beckman en De Kloof van Jan Terlouw. Thea Beckman produceert sinds 1970 jaarlijks een redelijk tot uitstekend jeugdboek. Een nieuwe van haar is dus wel fijn, maar op zich niets bijzonders. Een nieuwe Jan Terlouw is echter reden tot juichen, zeker als hij zo goed is als deze. Sinds 1975 heeft hij geen jeugdboek meer geschreven terwijl hij er acht schreef tussen 1970 en 1975, waaronder inmiddels klassieken als Koning van Katoren, Oorlogswinter en Oosterschelde Windkracht 10.

Hasse Simonsdochter

Thea Beckman schrijft afwisselend eigentijdse jeugdromans, zoals Mijn vader woont in Brazilië, Wij zijn wegwerpkinderen en historische, zoals Kruistocht in spijkerbroek, De Gouden dolk en nu weer Hasse Simonsdochter. Het speelt zich af in de 15de eeuw in en rond de drukke Hanzestad Kampen. Hasse, 15 jaar, volgens haar bijgelovige ouders een elfen (=duivels) kind, wordt door Beckman verlekkerd beschreven als een lenige, mooie, felle, vrijgevochten, levenslustige meid: de droom van elk meisje en voor elke jongen! Hasse weet aan haar benauwende milieu te ontsnappen door zich aan te sluiten bij de bastaardridder Jan van Schaffelaar, een huursoldaat die wegens zijn afkomst en zijn beroep ook een buitenbeentje is in deze middeleeuwse samenleving. Samen stellen ze zich aan het hoofd van een vendel huurlingen in dienst van de hertog van Gelre. Van Schaffelaar is een harde maar ridderlijke houwdegen. Hasse is zijn gelijke; zij dwingt als trefzekere boogschutter het respect van de mannen af. De geschiedenis is bekend maar vooral dankzij de inbreng van Hasse toch weer verrassend en spannend beschreven: het plunderende vendel wordt in Bameveld in het nauw gedreven en Jan maakt zijn legendarische sprong van de kerktoren om vrije aftocht voor Hasse en zijn troep te krijgen. Hasse besluit dan het vendel te verlaten en terug te keren naar Kampen, waar ze heel goed voor zichzelf bljkt te kunnen zorgen. Het einde is niet helemaal verrassend maar ook voor de lezer zeer bevredigend. Een dikke pil, die je nog wel eens zou willen lezen geschreven in een lossere stijl dan ik van Thea Beckman gewend ben, met hier en daar zelfs een voorzichtige seksscène en met iets minder nadrukkelijke geschiedenislessen, al kan ze het natuurlijk niet laten de stad Kampen uitvoerig te beschrijven en flink uit te weiden over de Hoekse en Kabeljauwse twisten en typisch middeleeuwse ambachten als het klokkengieten en de aflatenhandel. Zeker geen historie, maar zeer eigentijds zijn de thema's van het verhaal: de drang naar zelfstandigheid van een zelfbewust meisje en de schijnheilige houding van de keurige burgers tegenover de "outlaws". Kortom een zeer leesbaar en leerzaam verhaal.

Terlouw: Hier en daar wat politiek

Dat geldt in versterkte mate voor De Kloof van Jan Terlouw: wat een lekker spannend boek!

 Het land Berg en Dal is lang geleden door een aardbeving in tweeën gesplitst. Het arme Dal verlangt naar een brugverbinding, het welvarende Bergen heeft daar geen belang bij. Pogingen van goedwillende lieden om de verbindingen tussen beide delen van het land te vergemakkelijken lopen om onverklaarbare redenen op niets uit. De 16-jarige Ginder erft van zijn oma haar dagboeken, waarin een geheim staat beschreven, zijn moeder heeft het echter verbrand; hij weet nog twee halfverkoolde pagina's te redden. Ginder is een typische Terlouw-hoofdpersoon: bijna -volwassen, een beetje stijf, eerlijk, ondernemend en slim. Net als Stach in Katoren gaat hij de moeilijkheden niet uit de weg, integendeel. Samen met Barbara, een meisje uit Dal, weet hij stap voor stap achter het geheim van zijn oma te komen en de puzzel van de dagboekbladen op te lossen. Hij dank zijn verstand, zij dank zij haar intuitie: al is Barbara nog zo geëmancipeerd, de rollen zijn keurig verdeeld! Zo komen ze er achter dat invloedrijke zakenlieden en geleerden zogenaamd aan de ontwikkeling van een brug meewerken maar in werkelijkheid de zaak saboteren. Ze zijn natuurlijk net iets sneller en slimmer dan de politie en dank zij hen kan er weer serieus gewerkt worden aan het overbruggen van de koof tussen Berg en Dal. Net als in Koning van Katoren verpakt Terlouw een maatschappij-kritische boodschap in een spannend verhaal, al ligt het er nu niet zo dik bovenop. Je kunt de kloof vergelijken met de Berlijnse Muur, de kloof tussen Oost en West en Berg en Dal met het rijke noordelijke halfrond en het arme zuiden. Zoals Beckman haar verhaal onderbreekt voor een geschiedenislesje , zo neemt Terlouw soms de tijd voor een politieke beschouwing. Genadeloos beschrijft hij het politieke gekonkel. De ex-politicus Terlouw lijkt hier af te rekenen met een stukje verleden. Zwak, sfeerloos is zijn beschrijving van plaats en tijd waarin het verhaal zich afspeelt. Vreemd is de keuze van de namen: Joren Verloren, Domen Campagne, Ginder Sekoer, Tanker Inodoor! Onwaarschijnlijk is de episode over de ontvoerde geleerde die na 25 jaar gevangenschap zijn huiswerk zo goed gedaan heeft, dat hij volledig op de hoogte blijkt van de nieuwste stand van zaken in de wetenschap. Afgezien van deze bedenkingen is De Kloof een uitstekend verhaal, dat de lezer in meer dan een opzicht aan het denken zet. Jan Terlouw, fijn datje weer schrijft!