In Dubbelspel beschrijft Frank Martinus Arion hoe vier mannen op Curagao domino met elkaar spelen. Ze hebben er een gewoonte van gemaakt, iedere zondagmiddag voor dit spel bij elkaar te komen. Norinaal zijn ze redelijk tegen elkaar opgewassen, maar de dag die Arion voor zijn verhaal uitkoos, verloopt dramatisch. Het ene duo wint subliem en de andere twee spelers gaan genadeloos ten onder - ook fysiek. Dubbelspel is een betrekkelijk dik boek - zo'n 365 pagina's en aan het eind ervan heb je de indruk heel Curagao te kennen: de ambities, de onderwerpen van gesprek, de problemen van het land zoals die bestaan in de ogen van de mensen die er wonen, etc. Onder het domino-spel wordt veel gepraat - vooral over politieke onderwerpen en over vrouwen - en Arion geeft die gesprekken in extenso weer. Het verhaal komt in een rustig tempo op gang. Bij het introduceren van een hoofdpersoon vertelt Frank Martinus Arion vaak uitgebreid met wie we hier te maken hebben. Als zo iemand aan het 'begin' van de zondag in kwestie tijdens de rustige uren voor de strijd aan iets denkt dat op een ander moment speelt, laat Arion, soms precies zien wat er in het verleden gebeurd is. Als bijvoorbeeld één van de personen uit het boek zich weer herinnert hoeveel succes hij met een bepaald verhaal boekte, wordt het gesprek van een week eerder uitgebreid naverteld.

Op die manier krijgt Dubbelspel iets van een grote collega- Uit de ideeën en achtergronden van de verschlende hoofdpersonen komt langzamerhand een intrigerend beeld van het leven op Curagao te voorschijn. Die coflage is belangrijker dan de directe gang van zaken op die ene zondag -- al weet Arion vooral over de eerste partijen een spannend sportverslag te schrijven. Dubbelspel is rijk aan tegenstellingen. Twee van de spelers zijn bijvoorbeeld getrouwd maar de andere twee blijken een relatie met die vrouwen te hebben -- zonder dat hun tegenstanders dat overigens weten.

Die relaties geven het spel weer een extra dimensie, want de twee mannen die elk een wettige echtgenote hebben, vormen nu juist het duo dat zo genadeloos ten onder gaat.

Ook de buitenechtelijke verhoudingen zijn in dit boek weer tegengesteld aan elkaar in het ene geval is het vrije wil van de vrouw in kwestie; in het andere geval moet de vrouw wel allerlei verhoudingen aangaan om aan geld te komen voor het (omvangrijke) huishouden.

Ander voorbeeld Er is besloten dat het leuk zou zijn om de score bij het domino-spel aan te geven door middel van damesschoenen. Dat gebeurt op een zondag voor het eerst: de rijkste speler heeft tien paar oude schoenen van zijn vrouw meegenomen. Ook hier komen de tegenstellingen naar voren, want de vrouw van zijn partner is die dag druk doende om op de één of andere manier een paar guldens bij elkaar te verdienen -- de oudste zoon zit nl. deze week zonder een paar redelijke schoenen en die heeft hij nodig omdat bij zich anders niet op de

middelbare school kan vertonen. Ook in de gesprekken duiken tegenstellingen op: aan de ene kant worden er op Curagao bijvoorbeeld acties gevoerd om bomen in Israël te planten - aan de andere kant blijken de meeste bewoners van Curagao te geloven dat er op het eigen edand niets groeien wil. Frank Martinus Arion heeft de toestanden rond het donünospel met een behoorlijke dosis distantie en ironie beschreven. De echtgenote van de wat rijkere man heeft in Europa gestudeerd en heeft, vergeleken met de andere hoofdpersonen uit het boek wat radicalere opvattingen. Maar Arion laat daarbij meteen weer zien dat in het bewustmaken van de eigen identiteit van Curacao ook een conservatief element zit - een terugverlangen naar de idyllische tijden van vroeger, toen bij wijze van spreken iedere Antilliaan in staat was om met zijn eigen handen een heel huis in elkaar te zetten. Om nog een voorbeeld te geven: één van de verliezers is in een aantal opzichten een schurk. Hij is taxichauffeur, maar het geld dat hij verdient wordt verbrast - terwijl hij thuis een vrouw en een groot aantal kinderen heeft zitten. Toch krijgt zo iemand bij Arion ook nog een paar sympathieke trekjes: als hij zijn geld heeft verdiend blijkt hij eerst oprecht zijn best te doen om het thuis af te geven - pas daama gaat hij het verbrassen.

Soms is in Dubbelspel de poging om eenzijdigheid in de karakterbeschrijvingen te vermijden niet zo goed gelukt. De naar verhouding wat welgestelde speler is in het dagelijks leven deurwaarder bij een rechtbank: hij zit vol met grootheidsfantasieën en hij doet zijn uiterste best om bij anderen de indruk van een belangrijk man achter te laten. Allerlei statussymbolen worden aangeschaft, maar de lezer krijgt ondertussen het sterke vermoeden met een dikdoener te maken te hebben die niet veel presteert: hij kan bijvoorbeeld niet eens de concentratie opbrengen om een paar bladzijden in een boek te lezen. Doorzettingsvermogen lijkt ook verder geheel te ontbreken. Maar aan de andere kant is nu juist deze belachelijke figuur iemand die een paar jaar eerder wel eigenhandig een heel huis kon bouwen. Zo'n man lijkt dan karaktereigenschappen te hebben die niet helemaal met elkaar te rijmen zijn. Als tegen het einde van het domino-spel een paar toevallige passanten in de gaten krijgen dat er een alledaagse uitslag in de lucht hangt, komt heel Curagao in rep en roer. Het verhaal neemt nu een zeer komische wending. Het eiland wordt gereduceerd tot een klein dorp waar iedereen alles van iedereen weet. Een voetbalveld stroomt leeg omdat de elftallen liever naar het partijtje domino gaan kijken (de scheidsrechter blijft eenzaam op het veld achter) en zelfs de televisie komt nog snel even een rechtstreekse reportage van de strijd uitzenden. Het verhaal dat rustig begon, komt nu in een stroom versnelling. De arme vrouw van de taxichauffeur, die even tevoren nog in de geldzorgen zat, wordt opeens een heldin die, ondanks haar armoede de Antilliaanse gastvrijheid, tot uitdrukking brengt. Van het geld voor de schoenen van haar zoon - eindelijk bij elkaar gescharreld - wordt meteen drank gekocht en welgemoed laat de nieuwe heldin nu borrels uitdelen aan het publiek dat naar de nederlaag van haar man komt kijken. Na nog een paar van dergelijke, groteske scènes loopt het verhaal snel af. Het eindigt allemaal wat brokkelig. Maar na de voorgaande pagina's kun je de schrijver dat nauwelijks meer kwalijk nernen.

De verliezers brengen het er niet levend af. Dat laat bijvoorbeeld voor wat betreft de gastvrije heldin bij de lezer een onbevredigend gevoel achter, want Arion gaat er niet verder op in dat zij nog steeds haar gezin te onderhouden heeft: het kwaad is gestraft, maar de deugd kennelijk óók - en dat is even wennen. Al past het wel in de dualistische maatschappij die in dit boek beschreven wordt.

Frank Martinus Arion heeft met behulp van een eenvoudig spel en een paar karakters die op zichzelf vrij ongecompliceerd zijn, heel wat overhoop weten te halen: zijn collage-techniek heeft een knappe sociale roman opgeleverd.