De arbeidsovereenkomst is een consensuele overeenkomst. Dit houdt in dat deze vormvrij kan worden aangegaan. Schriftelijke vastlegging mag, maar hoeft niet. Ook een mondeling gesloten arbeidsovereenkomst is rechtsgeldig. Door een mondelinge afspraak komt dus al een arbeidsovereenkomst tot stand. Wensen werkgever en werknemer in sommige gevallen (namelijk bij semi-dwingend recht) een andere regeling dan de wet geeft, dan is schriftelijke vastlegging noodzakelijk. Dit laatste komt er in feite op neer dat de gehele arbeidsovereenkomst beter schriftelijk kan worden aangegaan. Een arbeidsovereenkomst bevat de volgende elementen:
- De werknemer moet het werk zelf verrichten;
- Er moet sprake zijn van een gezagsverhouding. Dit houdt in dat de werknemer aanwijzingen en
opdrachten van de werkgever moet uitvoeren;
- De werknemer ontvangt loon;
- De werknemer is in dienst bij de werkgever.
Duur van de arbeidsovereenkomst
Arbeidsovereenkomsten worden gesloten voor bepaalde of voor onbepaalde tijd. Er zijn twee typen bepaalde tijd: de duur kan zijn bepaald door de duur van een zeker project zoals het bouwen van een huis, of door een concrete kalenderperiode. Een project levert alleen dan een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd op, wanneer het einde of de voltooiing van het werk objectief te bepalen is. Omdat dit niet vaak het geval is, komt de bepaalde tijd in de vorm van een vaste kalenderperiode veel vaker voor. Echter mag binnen een periode van drie jaar ten hoogste driemaal een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd worden gesloten. Onderbrekingen van drie maanden of korter tellen mee. Zolang maar dezelfde arbeid bij dezelfde feitelijke werkgevers wordt verricht, maakt het niet uit of formeel verschillende werkgevers elkaar opvolgen.
Proeftijd
Een proeftijd heeft niets met de afgesproken duur van de arbeidsovereenkomst te maken. Tijdens de proeftijd geldt iets heel bijzonders: elk der partijen mag de overeenkomst be�indigen zonder de voor opzegging geldende bepalingen in acht te hoeven nemen. Een verstandig gebruik van de proeftijd betekent dat de werkgever zich o.a. realiseert:
- Dat de proeftijd niet vanzelf geldt, maar schriftelijk moet worden afgesproken (art. 7:652 lid 2
BW);
- Dat een proeftijd niet langer dan ��n maand mag duren (art. 7:652 lid 4 sub a BW) bij een
overeenkomst voor bepaalde tijd. Hier mag alleen bij collectieve arbeidsovereenkomst van
worden afgeweken (art. 7:652 lid 6 BW);
- Dat de proeftijd ten hoogste twee maanden bedraagt bij een arbeidsovereenkomst voor
onbepaalde tijd (art. 7:652 lid 3 BW);
- Dat de proeftijd ten hoogste twee maanden bedraagt bij een arbeidsovereenkomst die voor
langer dan twee jaren wordt gesloten (art. 7:652 lid 4 sub b BW). Hier mag alleen bij collectieve
arbeidsovereenkomst van worden afgeweken (art. 7:652 lid 6 BW);
- Elk beding waarbij een langere tijdsduur is overeengekomen, is nietig (art. 7:652 lid 7 BW);
- Dat de proeftijd loopt vanaf het moment dat gewerkt wordt of had moeten worden, tijdens
bijvoorbeeld ziekte en vakantie loopt de proeftijd dus ook;
- Dat inachtneming van een opzegtermijn niet nodig is en deze zeker niet moet eindigen n� het
verstrijken van de proeftijd;
- Dat direct en indirect onderscheid maken tussen mannen en vrouwen ook tijdens de proeftijd
verboden is (art. 6:646 lid 1 BW);
- Dat een be�indiging pas effect heeft op het moment dat deze aan de werknemer bekend wordt.
Een op de laatste dag van de proeftijd per post verstuurde be�indigingbrief die ��n of meer
dagen later aankomt sorteert dus g��n effect (art. 3:37 lid 3 BW).
