Q: ท่านอาจารย์ ไม่สามารถว่าท่านวางแผนที่จะทำมาสเตอร์คลาสหลังจากนี้หรือไม่ครับ?

A: คงไม่สักพักหนึ่ง เพราะว่าผมจะไปพักผ่อนที่สวิสเซอร์แลนด์ ผมมีอพาร์ตเมนต์เล็กๆ ที่นั่น และผมต้องเตรียมตัวสำหรับทัวร์คอนเสิร์ตที่ยุโรปและอเมริกา

Q: ท่านอาจารย์มีความเห็นอย่างไรกับ Augustin Barrios?

A: คุณก็รู้ว่าผมรู้จักกับ Barrios ผมมีความเห็นใจเขาอย่างมาก แต่ผมก็คิดว่าเขามีความรู้ด้านดนตรีไม่เพียงพอที่จะเรียกได้ว่าเป็นนักประพันธ์ เป็นเรื่องเศร้าที่เขามีไอเดียที่สวยงามเยี่ยมยอดมาก แต่การพัฒนาไอเดียตามหลักทางคอมโพซิชั่นนั้นไม่มีเอาเสียเลย นี่คือเหตุผลที่ผมไม่เล่นเพลงของเขา

Q: ท่านอาจารย์ครับ ท่านสามารถเล่นให้ได้เสียงนุ่มนวลที่เป็นเอกลักษณ์ได้อย่างไรครับ?

A: ผมคงต้องตอบว่าเรื่องเสียงมันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของศิลปินแต่ละคน มันเป็นสิ่งที่ได้มาตั้งแต่เกิดเหมือนโชคชะตาราศีของแต่ละคน แม้กระทั่งเปียโนที่นักเปียโนแต่ละคนก็มีเสียงที่แตกต่างกัน ผมไม่เคยปิดบังเรื่องเทคนิคหรือเรื่องวิธีการเล่นของผมเลย ลูกศิษย์ทุกคนของผมรู้ดี เช่น Parkening, Gighlia, , Alirio Diaz, และคนอื่นๆ ผมไม่ได้ปิดบังความลับอะไร แต่ความลับก็คือการฝึกซ้อม

Q: ท่านอาจารย์ครับ อยากทราบความเห็นของท่านในเรื่อง Technical Exercises ครับ?

A: ผมคิดว่า มันเป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่งในการเตรียมนิ้วของเราสำหรับงานยากๆ ที่จะได้เจอ และนั่นก็คือการไล่สเกลนั่นเอง และสำหรับมือขวานั้น Giuliani ก็ได้เขียนสูตร Arpeggios ที่ดีมากๆ ตัวผมเองนอกจากที่ผมได้คิดและเขียนขึ้นมาเองแล้วผมก็ใช้แบบ Arpeggios ของ Giuliani นี่แหละ แน่นอนมันมีเพียงสองคอร์ส คือโทนิคกับโดมิแนนท์ มันน่ารำคาญมากเวลาเล่น แต่ผมว่านักเรียนที่เป็นนักดนตรีที่ดีอาจจะเปลี่ยนคอร์สโปรเกรสชั่นเองโดยไม่ลืมว่า Arpeggios สำหรับมือขวาเหล่านี้เป็นการฝึกที่เยี่ยมยอด และสำหรับมือซ้าย ผมแนะนำลูกศิษย์ของผมให้ใช้คอร์ส 7 คอร์ส พร้อมกับฝึก Arpeggios ในทุกๆ ตำแหน่งของคอร์สโดยไล่เบสจากสาย 6, แล้วสาย 5, และสาย 4 ฝึกแบบนี้จะดีมากสำหรับมือซ้าย แล้วเราต้องฝึก Slur วิธีการของ Aguado อาจจะไม่ค่อยมีหลักเกณฑ์เท่าไร แต่ก็เป็นแบบฝึกหัดที่ดีๆ สำหรับมือซ้ายและมือขวา

Q: สุภาพสตรีที่ช่วยเหลือท่านอาจารย์บนเวที เป็นใครครับ?

A: ผมรู้จักครอบครัวของเธอมาประมาณ 50 ปีก่อนที่เธอจะเกิด แล้วเธอก็มาเป็นลูกศิษย์ของผม ก่อนที่จะมาเป็นเจ้านายของผม (หัวเราะ) เธอคือภรรยาของผม และลูกชายของผมก็เป็นผลผลิตของการแต่งงาน เธอเคยเป็นนักกีตาร์ฝีมือดีเยี่ยม ผมชมเธอในฐานะของศิลปินและนักกีตาร์ไม่ใช่เพราะเป็นสามี แต่น่าเสียดายและผมก็เสียใจด้วยที่เธอเลิกเล่นแล้ว บางครั้งผมก็พยายามผลักดันเธอ เพราะเธอเริ่มเล่นตั้งแต่หกขวบ หากเธอมีเวลาซ้อมสักวันละ 2 – 3 ชั่วโมง ฝีมือของเธอก็จะฟื้นคืนมาอย่างรวดเร็ว และเพียงสักปีเดียวเธอก็สามารถเล่นได้อย่างที่เธอเคยเป็น แต่มันยากที่จะเกลี้ยกล่อมผู้หญิง (มีเสียงตบมือ)

Q: ไม่ทราบว่าภรรยาของท่านอาจารย์เป็นคนชาติไหนครับ?

A: เธอเป็นคนสเปนเหมือนกับผม แต่มาจากแมดริด ส่วมผมจากหมู่บ้านเล็กๆ ในแอนดาลูเซีย

Q: อะไรคือ Method [วิธีเรียน] ที่ดีที่สุดสำหรับกีต้าร์ครับ?

A: ที่ดีที่สุดไม่ใช่ Method แต่เป็นของ Aguado ที่มีบทเรียนที่ไพเราะมากมาย และต่อมาก็คือ Giuliani ที่มีพรีลูดและแบบฝึกหัดที่ดีมาก และแน่นอน แบบฝึกหัด 20 เพลงของ Sor ที่ผมคัดออกมา และก็ยังมีแบบฝึกหัดสั้นๆ มากมายอาทิเช่น เพลงที่แต่งโดย Schumann เพลงเหล่านี้ไพเราะมากและสามารถเลือกเอามาเล่นคอนเสิรต์ได้แต่ต้องเอามาเล่นด้วยกันหลายเพลง

Q: ท่านอาจารย์ทำอย่างไรที่จะลดความตื่นเต้นตอนที่แสดงคอนเสิร์ตได้ครับ?

A: ผมคิดจะยกเลิกคอนเสิร์ตทุกครั้งก่อนที่จะขึ้นเวที และเมื่อผมแสดงจบแล้วผมก็อยากจะเริ่มเล่นมันอีก! มีเรื่องเล่าอยู่อยู่ว่า นักแสดงหญิงที่ยิ่งใหญ่ของฝรั่งเศสชื่อว่าซาร่าห์ เบิร์นฮาร์ท คณะของเธอได้รับเด็กหญิงคนหนึ่งเข้ามาโดยการฝากจากนักการเมือง เธอพูดคุยเรื่องความตื่นเวที แต่เด็กหญิงบอกว่าเธอไม่เคยตื่นเวทีเลย ซาร่าห์พูดว่า “หยุดก่อนที่รัก, รอจนกว่าเธอจะได้ขึ้นเวทีจริงๆ แล้วเธอก็จะตื่นเวที” เพราะว่าเราต้องเล่นเครื่องดนตรีที่คาดเดาได้ยาก อาจจะเพราะว่ามันมีรูปร่างโค้งเว้าแบบผู้หญิง คุณก็รู้ว่าผู้หญิงนั้นคาดเคาได้ยาก! (มีเสียงหัวเราะ) ถ้าหากอากาศร้อน ก็จะไม่ดีต่อสาย หากมันชื้นเกินไป เสียงก็จะไม่ดี เราเริ่มเล่นคอนเสิร์ตโดยที่ยังไม่รู้เลยว่ากีตาร์ของเราจะตอบสนองอย่างไร ผมคิดว่ากีตาร์บางครั้งก็ทำให้คนเล่นกลืนไม่เข้าคายไม่ออกแต่บางครั้งก็มีรสชาติดีมาก

Q: ท่านอาจารย์ครับ ไม่ทราบว่าท่านมีความเห็นอย่างไรกับการเล่นกีตาร์มือซ้าย?

A: ผมคิดว่าไม่มีความจำเป็นต้องเล่นกีตาร์สำหรับคนมือซ้าย เพราะมือทั้งสองข้างทำงานหนักเท่าๆ กัน คุณลองถามนักเปียโนดูซิว่าเขาถนัดซ้ายหรือขวา มือทั้งสองข้างต้องทำงานด้วยความคล่องแคล่วพอๆ กัน ซึ่งทำได้ก็ด้วยการซ้อมอย่างหนัก ถ้าหากคุณมีความตั้งใจจริงมันก็เหมือนกันไม่ว่าคุณจะถนัดซ้ายหรือขวา

Q: ไม่ทราบว่าเมื่อไรถึงจะเรียกได้ว่าการแปลงเพลงเพื่อกีตาร์ (Guitar Transcriptions) ประสบความสำเร็จ?

Q: เมื่อเอกลักษณ์ของเพลงนั้นไม่ได้ถูกกระทบ ในอีกทางหนึ่งเสียงของกีตาร์นั้นก็เพิ่มความเป็นกวีให้กับเพลง มันเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งที่จะมีประสบการณ์ในเรื่องเทคนิดที่จะเป็นนักเล่นกีตาร์ที่ดี, นักแสดงที่ดี, และนักดนตรีที่ดี และคุณก็ต้องเป็นนักดนตรีที่ดีและนักกีตาร์ที่ดีก่อนที่จะแปลงเพลงเพื่อกีตาร์

Q: ท่านอาจารย์มีความทรงจำอย่างไรกับ Manuel Ponce ครับ?

A: Ponce เป็นบุรุษผู้มีจิตวิญญาณที่ยิ่งใหญ่ จิตวิญญาณของเขายิ่งใหญ่กว่าตัวของเขา และพรสวรรค์ก็มาจากจิตวิญญาณ เขาเป็นนักเรียนที่ยอดเยี่ยม เมื่อเขาเดินทางไปศึกษาต่อที่เยอรมัน อาจารย์ถามเขาว่า “คุณเป็นนักประพันธ์ใช่หรือไม่? คุณมาที่นี่เพื่อเพิ่มพูนความรู้ด้านการประพันธ์ใช่หรือไม่” “ใช่ครับ” “แล้วคุณมาจากที่ไหน” “จากเม็กซิโกครับ” “เม็กซิโก.. ผมไม่เคยรู้เลยว่ามีนักประพันธ์ที่มีชื่อเสียงในเม็กซิโกด้วย, ดีแล้ว, พรุ่งนี้ช่วยแต่ง fugue โดยใช้ทำนองเพลงจาก fugue ของ Handel” แล้วเขาก็กลับมาพร้อมกับเพลง fugue อาจารย์ก็ตรวจดูแล้วมีสีหน้าซีเรียสมากขึ้น “คุณเป็นนักประพันธ์จริงๆ คุณเป็นนักประพันธ์จริงๆ” ครั้งหนึ่งผมจำได้ว่าภรรยาของเขาพูดว่า “ที่รัก, คุณน่าจะแต่งเพลงแนวป๊อปปูล่าบ้าง เผื่อว่ามันจะทำให้เรามีชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น” เขาตอบว่า “ที่รัก, ผมไม่มีเวลาที่จะทำเงิน” สำหรับกีตาร์แล้วเพลงที่เขาประพันธ์มักจะเหมือนกับการล่องเรือใบในทะเล กระแสลมแรงเต็มที่เท่านั้นที่จะฉุดให้เรือใบแล่นไปได้ดี และบทประพันธ์ของเขาก็เต็มเปี่ยมไปด้วยกระแสลมและพรสวรรค์เสมอ ครั้งหนึ่งผมเคยฝึกซ้อม Concierto del Sur กับ Kliburn ซึ่งเป็นคอนดักเตอร์ชั้นเยี่ยมของเยอรมัน Kliburn พูดกับ Ponce ว่า “ที่รัก, ไม่ทราบว่าวลีในท่อน Andante ที่ไพเราะมากเช่นนี้ได้มาจากสวรรค์ใด” และเขาก็เอาความงดงามไพเราะเช่นนั้นมาจากสวรรค์จริงๆ

แปลและเรียบเรียง โดย ครูหยิบ