วันที่ 10 เมษายน ที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสได้พูดคุยกับ Pepe Romero นักกีต้าร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่ง เกี่ยวกับ Antonio de Torres, อาจารย์เปเป้ได้ครอบครองกีต้าร์ Torres ถึง 3 ตัว ส่วน Celin และ Angel น้องชายก็ได้ครอบครองคนละตัว [และทั้งสามได้ทยอยขายกีต้าร์ระดับสุดยอดออกไปหลายตัว - ผู้แปล] นี่อาจจะเป็นตระกูลที่ได้ครอบครองกีต้าร์ทอเรสมากที่สุด ต้องขอบคุณคุณ Tim Kiklaucic แห่ง GSI (Guitar Salon International) ที่ได้จัดเตรียมการสัมภาษณ์ในครั้งนี้

KH: ขอให้อาจารย์ช่วยบอกถึงความเป็นเอกลักษณ์ของเสียงกีต้าร์ทอเรสหน่อยครับ

PR: เสียงมันเยี่ยมยอดมากในสายที่หนึ่ง ชัดเจนจากโน้ตตัวต่ำสุดถึงสูงสุด บวกกับเสียงที่ไพเราะประดุจดังเสียงร้องของนักร้อง บาล้านซ์ระหว่างสายหนึ่งกับสายสองก็สมบูรณ์มาก ส่วนสายสามเหมือนกับเสียง mezzo soprano ที่ออกมาจากลำคอ, สายที่สี่ เหมือนกันเสียง tenor ยังกับ Pavarotti ยังไงยังงั้น, สายที่ห้า เหมือนเสียงระฆังทุ้มๆ, สายที่ 6 ประดุจดังเสียงเรียกจากพื้นล่างสุดของโลก, ถ้าหากผมได้รับการขอร้องให้ช่วยเช็คกีต้าร์ทอเรส ผมจะไม่ดูจากภายนอกเป็นอย่างแรก แต่จะปิดตาแล้วลองดีดมัน ฟังเสียงของมัน

KH: อาจารย์คิดว่ามีใครบ้างที่สามารถทำกีต้าร์เสียงแบบนี้ได้?

PR: ต่อจาก Torres ก็มี Manuel Ramirez ที่กรุงแมดริด ที่ทำได้ใกล้เคียงมากๆ แล้ว Santos Hernandez กับ Domingo Esteso [ซึ่งทั้งสองคนเป็นลูกศิษย์ของ Manuel Ramirez ก่อนที่จะไปเปิดกิจการของตัวเองหลังจาก Manuel ถึงแก่กรรม, Manuel ยังทำกีต้าร์ออกมาแล้วทำป้าย Torres ปลอมทับป้ายของตัวเอง แล้วนัดให้นักกีต้าร์ที่มีชื่อเสียงหลายคนมาทดลอง ทุกคนลงความเห็นว่ามันเป็น Torres แน่นอน แล้ว Manuel ก็เอาป้ายปลอมออก ทุกคนถึงกับอึ้งไปเลย แล้วให้การยอมรับว่า Manuel เป็นช่างทำกีต้าร์ฝีมือดีที่สุดคนหนึ่งไม่แพ้ Antonio de Torres - ผู้แปล] แต่โดยทั่วไปหากคุณมองไปทางเหนือไปทางฝรั่งเศสและเยอร์มัน เสียงของกีต้าร์จะไปในทางการบาล้านซ์ระหว่างสายมากกว่าและเสียงก็ออกมาในแบบกลมกลืนกัน ส่วนที่แมดริด ช่างทำกีต้าร์มีแนวคิดที่แตกต่างกันในเรื่องสว่างกับมืด, ในศตวรรษที่ 19 นั้น เปียโนเป็นที่นิยมมากในยุโรป และส่วนตอนเหนือของยุโรปจึงทำกีต้าร์ในเสียงไปทางเปียโน แต่ที่ Andalucia กีต้าร์เป็นที่นิยมมากกว่าในการแสดงคอนเสิร์ตกับการเล่นประสานเสียงร้อง

KH: แล้วใครบ้างใน Andalucia ที่ยังรักษาแนวคิดแบบนี้ไว้?

PR: ใน Cordoba มี Miguel Rodriguez, Sr. ซึ่งเริ่มทำกีต้าร์ตั้งแต่ 1909 และรุ่นลูกที่ทำในสไตล์นี้จนกระทั่งทศวรรษที่ 1970s ซึ่งกีต้าร์ที่ทำมีวิธีการทำให้กีต้าร์สั่นสะเทือนที่เหมือนกับของทอเรส แต่ที่จริงความแตกต่างในเรื่องการออกแบบไม่ใช่เรื่องสำคัญ ที่สำคัญก็คือ ลักษณะเฉพาะที่ทำให้ผู้เล่นสามารถใช้นิ้วมือกับเทคนิคการเล่นต่างๆ กันเพื่อสร้างเสียงประสานออกมาให้แตกต่างกัน ช่างกีต้าร์ที่ยอดเยี่ยมสามารถปรับและจัดการกับความแตกต่างของลักษณะของวัสดุได้เช่นเดียวกับผมที่ปรับตัวให้เข้ากับกีต้าร์แต่ละตัวที่ผมนั่งลงแล้วเล่นได้

KH: กีต้าร์ของทอเรสมีความเกี่ยวเนื่องอย่างไรกับการพัฒนาของกีต้าร์สมัยใหม่ครับ?

PR: นี่คุณกำลังคุยกับคนที่รักกีต้าร์ในแบบเดิมๆ อย่างหมดหัวใจ มันเป็นกีต้าร์ที่สามารถร้องไห้, หัวเราะ, และเป็นกีต้าร์ที่คุณสามารถเอามาเล่นเป็นเรื่องราวได้ กีต้าร์ได้สมบูรณ์แบบอย่างที่ทอเรสได้ทำไว้แล้ว ยิ่งคุณทำได้ใกล้เคียงที่สุดเท่าไรคูณก็จะเข้าใกล้กับความสมบูรณ์แบบเท่านั้น

KH: เมื่ออาจารย์เล่นกีต้าร์ที่มีอายุถึง 150 ปี มีอะไรบ้างที่ได้มาจากกีต้าร์ที่เก่าขนาดนี้ครับ?

PR: มันเหมือนกับผู้อาวุโสที่ได้เล่าเรื่องราวให้คุณฟัง กีต้าร์เป็นสิ่งที่มีชีวิต มีวิญญาณ และสัมผัสกับวิญญาณของพวกมันได้ด้วยความรู้สึกของคนที่เล่นพวกมัน เมื่อเวลาผ่านไปผ่านไป ความสามารถในการรู้สึกถึงอารมณ์ของพวกมันก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ผู้เล่นเป็นผู้รับผิดชอบต่อการใส่จิตวิญญาณให้กับกีต้าร์ แล้วอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดกับผู้เล่นก็จะเกิดขึ้นกับกีต้าร์ที่เขาเล่นเช่นกัน

KH: อาจารย์คิดว่าเราจะกีต้าร์เล่นจนมันหมดอายุได้หรือไม่ครับ?

PR: ผมคิดว่าไม่ครับ นี่เป็นความเห็นที่ผิดครับ กีต้าร์ที่สร้างขึ้นอย่างดีแล้วถูกเล่นเป็นอย่างดีและได้รับความรักและการเอาใจใส่ จะไม่กลายเป็นสิ่งที่ไร้ค่า สิ่งที่สำคัญสำหรับช่างซ่อมกีต้าร์กับเจ้าของกีต้าร์ที่ควรจะรู้ว่า - อย่าพยายามที่จะทำให้มันดูใหม่เมื่อมันมีรอยจากการเล่น และแน่นอนอย่าทิ้งมันในกองขยะ การขัดไม้หน้าด้วยกระดาษทรายเป็นการฆ่ากีต้าร์มามากแล้วถ้าหากช่างซ่อมทำเพื่อที่จะให้กีต้าร์ดูใหม่

KH: ผลงานของ Jose Romanillos เกี่ยวกับ Torres ได้มีผลต่อวงการกีต้าร์อย่างไรบ้างครับ?

PR: เขาได้ทำสิ่งที่ไม่สามารถประเมินค่าได้ในการนำเอาข้อมูลและรายละเอียดของกีต้าร์ทอเรสทั้งหลายมาเสนอต่อสาธารณชน ช่างกีต้าร์มากมายได้รับอิทธิพลจากงานของเขา และยิ่งกว่านั้น เขาได้จุดไฟในวิญญาณของคุณ เสียงของทอเรสได้อยู่ในหัวใจของนักกีต้าร์และช่างกีต้าร์จำนวนมากมาย

KH: ท่านอาจารย์ครับ ท่านก็ได้จุดไฟให้กับนักกีต้าร์และผู้ที่ชื่นชอบมากมายทั่วโลกเช่นกันครับ

PR: ขอบคุณครับและผมก็ยินดีมาก

Note: Kenny Hill เป็นช่างทำกีต้าร์ที่มีชื่อเสียงระดับแนวหน้าของสหรัฐอเมริกาคนหนึ่ง