lzjz+s/
cf]5\ofgdf
sflGtk'/
b}lgs,
a'waf/, @) c;f]h, @)^!
sf7df8f}F,
!( c;f]h -sf;_ – kfFr dlxgfcl3
/fli6«o uLt /]s8{ u?Gh]n klg pgnfO{ cfkm" c:j:y 5' h:tf] nfu]sf] lyPg .
&@ jif{sf] pd]/df df]6/;fOsn y]u]/} :6'l8of] wfpFy] . tfut x/fpFb} uP
klg z/L/df hf]; lyof] . ha pgn] cfkm"nfO{ sn]hf]sf] SofG;/ ePsf] yfxf kfP, hfFu/
x/fP/ uof] . g]kfnL cfw'lgs ;ª\uLtsf cu|h lzjz+s/ clxn] sflndf6Lsf]
;ª\uLtsf/ dfu{l:yt 3/df cf}ifwLsf] ;xf/f;Fu} ;':tfO/x]sf
5g\ .
lzjz+s/
dfgGw/ snfsfl/tfdf klg sLlt{dfg gfd x'g\ . pgL To:tf gfos x'g\ hxfFaf6
g]kfnL rnlrq pBf]un] kfOnf ;'? u/]sf] lyof] .
pgLåf/f clelgt klxnf] g]kfnL rnlrq ‘cfdf’
kl5 pgn] snfsfl/tfnfO{ eg] vf; lg/Gt/tf lbPgg\ . t}klg w]/} rnlrqdf pgsf ;ª\uLt
5g\ .
tLg
xhf/eGbf a9L uLtdf ;ª\uLt e/]sf pgLaf6} cfw'lgs
;ª\uLtn] ;+of]hgsf] :j¿k kfPsf] xf] . gftLsfhL / lzjz+s/sf] hf]8L ;fª\uLlts cleefjs xf] . ufos of]u]z j}B / k|]dWjh
k|wfgsf] d"Nofª\sgdf klg ‘of] hf]8L ;fª\uLlts ;+:s[ltsf] ;+/Ifs klg
xf] .’
o;}aLr rnlrq ljsf; af]8{sf cWoIf zDe'lht af:sf]6f, ;b:o czf]s zdf{ nufotsf]
6f]nLn] d+unaf/ pgnfO{ e]6L pkrf/sf] e/kbf]{ k|aGw ldnfpg] ljZjf; lbnfPsf]
5 .
SofG;/af6 kLl8t k|yd gfos dfgGw/sf] pkrf/sf nflu af]8{
;lqmo
g]kfn
;dfrf/kq,
@)^!, c;f]h @), a'waf/
sn]hf]sf]
SofG;/af6 kLl8t g]kfnsf k|yd gfos tyf ;ª\uLt;fws lzjz+s/ dfgGw/sf] pkrf/sf nflu
rnlrq ljsf; af]8{n] kxn ug]{ ePsf] 5 .
tLg
dlxgfcl3 SofG;/ kQf nfuL g]kfnd} s]df]y]/fkL pkrf/ u/fO/x]sf dfgGw/sf] :jf:Yo
l:yltaf/] hfgsf/L lng d+unaf/ 6ª\s]Zj/l:yt pgsf] lgjf;df k'u]sf] rnlrq ljsf;
af]8{sf] k|ltlglwd08nn] ;f] lg0f{o u/]sf] xf] . g]kfnL df6f]d} ag]sf]
klxnf] g]kfnL rnlrq cfdfdf gfossf ¿kdf k|:t't ePsf dfgGw/n] xfn g]kfnd} pkrf/
u/fO/x]sf] eP klg x'g ;s] oxL, x'g g;Sg] eP ljb]zdf nu]/ eP klg dfgGw/sf] SofG;/
7Ls kfg{ af]8{n] kxn ug]{ ePsf] 5 . dfgGw/sf] :jf:Yol:ylt, pkrf/ljlw,
cfly{s cj:yfsf ;DaGwdf hfgsf/L lnO{ dfgGw/sf] pkrf/sf nflu ;DalGwt lgsfox¿ tyf
Soflag]6;Dd kxn ug]{ hfgsf/L u/fPsf] 5 . e]6sf cj;/df lzjz+s/n] >L %
1fg]Gb|af6 cfkm\gf] :jf:Yol:yltaf/] hfgsf/L lnOaS;]sf] / tTsfnsf] pkrf/sf nflu
%) xhf/ ?k}ofF ;xof]u k|bfg ul/aS;]sf] k|ltlglwd08nnfO{
atfP .
lzjz+s/sf]
:jf:Yol:ylt a'em\g rnlrq ljsf; af]8{sf cWoIf zDe'lht af:sf]6f / ;b:o czf]s zdf{
tyf pgsf ;dsfnLg ;ª\uLtsdL{ k|]dWjh k|wfg / of]u]z j}B dfgGw/ lgjf; k'u]sf
lyP . dfgGw/ lgjf;af6 kms{g] qmddf af]8{sf cWoIf zDe'lht af:sf]6fn] g]kfnL
rnlrqsf] gfossf] If]qdf >Lu0f]z ug]{ / ;ª\uLtsf] If]qdf ct'ngLo of]ubfg
k'¥ofpg] lzjz+s/sf] pkrf/sf nflu af]8{n] h:tf] ;'s} ;xof]u / kxn klg ug]{
atfP . To;} u/L af]8{ ;b:o czf]s zdf{ snfsf/nfO{ ;fFlRrs} /fi6«sf] uxgf
x'g\ eg]/ k'Hg sxLFsQ} gr'Sg] atfP . af]8{n] lzjz+s/sf] SofG;/sf] ;kmn
pkrf/sf nflu cfh} SofG;/ l/lnh ;f];fO6L / lrlsT;sx¿;Fu ulx/f] 5nkmn ug]{ ePsf]
5 .
k|yd
gfos SofG;/;“u ;ª\3if{/t
8Aa'
If]qL, -/fhwfgL,
jfl6sf, a'waf/, @) c;f]h, @)^!_
g]kfnL
rnlrqsf k|yd gfos tyf cfw'lgs ;ª\uLtdf cfkm\gf] 5'§} :yfg agfO;Sg'ePsf
ufos÷;ª\uLtsf/ lzjz+s/ dfgGw/ olta]nf c:j:y x'g'x'G5 . tLg dlxgfb]lv cfkm" SofG;/ /f]uaf6 kLl8t ePsf] d+unaf/ pxfFn]
;~rf/sdL{x¿nfO{ atfpg'eof] .
c:j:Yo
ePkl5 tLg dlxgfcl3 c:ktfndf egf{ x'g'ePsf] lyof] . :jf:Yo k/LIf0fsf] qmddf
sn]hf]df SofG;/ b]lvPkl5 dfgGw/nfO{ /fhwfgLsf] cf]d c:ktfndf egf{ ul/Psf]
lyof] . c:j:y ePkZrft\ ;fj{hlgs ;df/f]xx¿df pkl:yt gx'g'ePsf dfgGw/sf]
s]df]y]/fkL k4ltaf6 SofG;/sf] pkrf/ eO/x]sf] 5 . clxn] cfkm"n] kfFr 8f]h s]df]y]/fkL lnO;s]sf] pxfFn]
atfpg'ePsf] 5 . slxn] c:ktfnsf] j]8df t slxn] cfkm\g} 3/df SofG;/ /f]u;Fu
;ª\3if{ ub}{ cfpg'ePsf] snfsf/ lzjz+s/n] rnlrq ljsf; af]8{sf] kxndf d+unaf/ dfq
cfkm\gf] /f]uaf/] ;~rf/sdL{nfO{
atfpg'eof] .
rf/
jif{cl3 cf]5\ofgaf6 n8]/ pxfFsf] 5ftLdf leqL rf]6 nfu]sf] lyof] . Tof] rf]6
Ps dlxgfkZrft\ b'Vg 5f8] klg ;f]xL rf]6sf sf/0f cfkm"nfO{ SofG;/ ePsf] pxfFn]
atfpg'eof] . SofG;/ /f]u ljz]if1 tyf 8f= ;'lbk
>]i7sf] lgu/fgLdf cfkm\gf] pkrf/ eO/x]sf] klg pxfFn] atfpg'eof] .
snfsf/
dfgGw/sf] :jf:Yol:ylt a'em\g rnlrq ljsf; af]8{sf tkm{af6 cWoIf zDe'lht af:sf]6f
tyf ;b:o czf]s zdf{ d+unaf/ sflndf6Ll:yt pxfFsf] af;:yfgdf hfg'ePsf]
lyof] . kbflwsf/L / ;~rf/sdL{ cfkm"nfO{ e]6\g
cfpFbf pxfF efjljx\jn x'g'eof] . pxfFsf] pkrf/df
;+nUg /xFb} cfpg'ePsf ufosåo of]uz j}B / k|]dWjh k|wfgn] lzjz+s/sf]
l:yltaf/] yk hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] .
>L
% dxf/fhflw/fhaf6 cfkm\gf] :jf:Yo l:yltaf/] rf;f] /fvL
;f]wgL ePsf] pxfFn] atfpg'eof] . t/, snf;DaGwL ;ª\3;+:yf, ;/sf/nufotn]
pxfFsf] pkrf/df clxn];Dd s'g} ;xof]u k'¥ofPsf] 5}gg\ . d+unaf/ pxfFsf]
:jf:Yol:ylt a'em]kl5 rnlrq ljsf; af]8{n] snfsf/ lzjz+s/sf] pkrf/sf nflu ;/sf/;Fu
kxn ug]{ atfPsf] 5 . af]8{sf tkm{af6 klg ;Sbf] ;xof]u ug]{ cWoIf zDe'lht
af:sf]6fn] ;f] e]6df atfpg'eof] .
!@
kmfu'g !(*( df /fhwfgLsf] gofF;8sdf hGdg'ePsf] lzjz+s/
dfgGw/n] klxnf] g]kfnL rnlrq cfdfdf @)@! df gfossf]
e"ldsf lgefpg'ePsf] 5 .
:yfkgfsfnb]lv
@)$( ;Dd ljleGg kbdf /x]/ /]l8of]dfkm{t g]kfnL uLt;ª\uLtsf] ljsf; lj:tf/ /
;+/If0f ub}{ cfpg'ePsf lzjz+s/ dfgGw/ ;ª\uLtsf/ :j= gfltsfhL >]i7sf
;ª\uLthf]8Lsf ¿kdf kl/lrt x'g'x'G5 . gfltsfhL;Fu ;+o'Qm¿kdf w]/} ;ª\uLt
ul/;Sg'ePsf ufos, gfos, ;ª\uLtsf/ dfgGw/n] dgsf] afFwdf klxnf]k6s rnlrq ;ª\uLt
ug'{ePsf] xf] . rnlrq, cfw'lgs, nf]s, ehg, zf:qLo ;a} k|sf/sf ;ª\uLt l;h{gf
ug]{ lzjz+s/ cfkm"n] xfn;Dd b'O{ xhf/eGbf a9L uLtdf ;ª\uLt lbO;s]sf]
atfpg'x'G5 . cfkm\gf] :jf:Yoaf/] pxfFn] kqsf/x¿;Fu eGg'eof] – ‘hLjgd}
g;f]r]sf] /f]u nfu] klg d]/f] ;|f]tf / z'elrGtsx¿sf] sfdgfn] d :j:Yo x'g] s'/fdf
ljZj:t 5' . xfn d]/f] pkrf/ eO/x]sf] 5 .
;a} kIfaf6 ;xof]u / ;b\efjsf] cfzf u/]sf]
5' .
/f]u
nfu] klg ;ª\uLt l;h{gfdf cfkm"n]
cl3Nnf] dlxgf;Dd lg/Gt/tf lbPsf] t/ clxn] s]df]y]/fkLsf sf/0f z/L/ lgs} un]sf]n]
cf/fd ug'{k/]sf] pxfFn] atfpg'eof] . b'O{ dlxgfcl3
dfq ;ª\uLtsf/ lzjz+s/n] ufos /ljg zdf{sf] Ps uLtdf ;ª\uLt ug'{ePsf] lyof] .
pxfFn] cGTodf eGg'eof] –‘cem} w]/} ;ª\uLt l;h{gf ug]{ rfxgf 5 . x]/f}F of]
/f]un] s] u5{ . t/, SofG;/h:tf] /f]u eg] s;}nfO{ klg
gnfuf];\ .’
o;}aLr,
g]kfn rnlrq snfsf/ /fli6«o ;ª\3n] g]kfnL rnlrqsf k|yd gfos lzjz+s/sf]
:jf:Yo–nfesf] sfdgf u/]sf] 5 . ;ª\3sf] d+unaf/ a;]sf] s]Gb|Lo sfo{ ;ldltsf]
j}7sn] pxfFsf] :jf:Yonfesf] sfdgf
u/]sf] ;ª\3åf/f k|]lift k|]; lj1lKtdf pNn]v 5 .
lzjz+s/sf] :jf:Yo pkrf/af/] snfsf/sf]
cfx\jfg
lzjz+s/
dfgGw/ g]kfnsf] /fli6«o ;DklQ x'g'ePsfn] pxfFsf] pkrf/ tyf x]/ljrf/ ;a} kIfaf6
x'g'k5{ . o;cl3 ;dod} pkrf/ / x]/rf/ gu/]/ xfdLn]
w]/} ;|i6f u'dfPsf 5f}F . t/, xfdL ;a}n] cf–cfkm\gf] tkm{af6 z'e]R5f lbFb}
;xof]u u¥of}F eg] SofG;/;Fusf] ;ª\3if{df pxfFn] ljho k|fKt
ug'{x'g]5 .
–
zDe'lht af:sf]6f
;ª\uLtsf/
lzjz+s/
bfOsf] pkrf/ ug'{kg]{ kl/jf/sf] dfq geP/ /fHos} bfloTj xf] . /fHosf]
tkm{af6 SofG;/ /f]uaf/] ljz]if1 8fS6/x¿sf] Pp6f 6f]nL tof/ u/]/ pxfFsf]
pkrf/nfO{ cufl8 a9fpg'k5{ . o;f] ePdf pxfF rfF8} 7Ls x'g'x'g]
b]lvG5 .
–
of]u]z j}B
ufos
g]kfnL
cfw'lgs ;ª\uLtsf] ljsf;df lg/Gt/ of]ubfg k'¥ofpFb} cfpg'ePsf lzjz+s/bfO la/fdL
x'g' eg]sf] g]kfnL ;ª\uLtj[Q g} la/fdL x'g' xf] . pxfFn] b]znfO{ ;s]sf] of]ubfg lbg'eof] . ca b]zn] pxfFsf nflu ;Sbf] ug'{k5{ .
–
k|]dWjh k|wfg
ufos
g]kfnL
rnlrq / ;ª\uLtsf lhpFbf Oltxf;sf ¿kdf kl/lrt lzjz+s/ dfgGw/sf] ;+/If0f ug'{ xfdL
;a}sf] st{Jo xf] . :jb]zdf x'Gg eg] ljb]zdf nu]/
eP klg pxfFsf] pkrf/ ug'{k5{ .
–
czf]s zdf{
snfsf/
lzjz+s/nfO{
;jf nfv ;xof]u
sflGtk'/,
zlgaf/,
@# c;f]h, @)^!
sf7df8f}F,
@@ c;f]h -/f;;_ – SofG;/ /f]uaf6 kLl8t jl/i7 ;ª\uLtsf/ lzjz+s/ dfgGw/sf] pkrf/sf
nflu ;/sf/n] Ps nfv kRrL; xhf/ ?k}ofF pknAw u/fpg] ePsf]
5 .
k|wfgdGqLsf]
lgb]{zgcg';f/ ko{6g tyf gful/s p8\8gdGqL bLks'df/
pkfWofon] z'qmaf/ dfgGw/sf] lgjf; k'uL :jf:Yo l:yltaf/] hfgsf/L lng'ePsf]
lyof] . tTsfn pkrf/sf nflu ;/sf/sf] tkm{af6 pQm
/sd pknAw u/fpg] dGqL pkfWofon] hfgsf/L lbg'eof] .
rnlrq
ljsf; af]8{sf] kxndf z'qmaf/ g} eQmk'/ SofG;/ xl:k6ndf ePsf] :jf:Yo k/LIf0fdf
lrlsT;sx¿n] dfgGw/nfO{ d'DaO{l:yt 6f6f d]df]l/on SofG;/ xl:k6ndf pkrf/sf nflu
n}hfg ;'emfj lbPsf 5g\ . k/LIf0fdf 8f= c~hgLs'df/
zdf{, 8f= dbgdfg dNn, 8f= cf/tL ;fx, 8f= /~hgeQm e08f/L / 8f= ;'bLk >]i7
;xefuL lyP .
o;cl3
g]kfn 6]lnlehgn] laxLaf/ pgnfO{ %) xhf/ ?k}ofFsf] gfltsfhL k'/:sf/ 3f]if0ff
u/]sf] lyof] .
lzjz+s/sf]
pkrf/ ef/tdf
g]kfn
;dfrf/kq, @)^!,
c;f]h @#, zlgaf/
tLg
dlxgfb]lv sn]hf]sf] SofG;/af6 kLl8t g]kfnsf k|yd gfos lzjz+s/ dfgGw/sf] pkrf/sf
nflu rnlrq ljsf; af]8{n] kxn ug{ yfn]sf]nuQ} >L % sf] ;/sf/n] dfgGw/sf]
pkrf/sf nflu Ps nfv !% xhf/ ?k}ofF k|bfg ug]{ ePsf]
5 .
g]kfnL
df6f]df ag]sf] klxnf] g]kfnL rnlrq cfdfsf gfos tyf jl/i7 snf;fws dfgGw/sf]
:jf:Yol:yltaf/] a'em\g ;+:s[lt, ko{6g tyf gful/s p8\8ogdGqL bLks'df/ pkfWofo
laxLaf/ 6ª\s]Zj/l:yt dfgGw/ lgjf; k'Ug'ePsf] lyof] . ;f]xL cj;/df dGqL pkfWofon] dfgGw/nfO{ pkrf/sf nflu ;/sf/n]
Ps nfv kRrL; xhf/ /sd pknAw u/fpg] hfgsf/L u/fpg'ePsf]
lyof] .
To;}
u/L rnlrq ljsf; af]8{n] z'qmaf/ :jf:Yo k/LIf0fsf nflu dfgGw/nfO{ eQmk'/ SofG;/
c:ktfn k'¥ofPsf]df SofG;/ l/lnkm ;f];fO6Lsf tkm{af6 kfFr ;b:oLo lrlsT;ssf]
6f]nLn] pkrf/sf nflu dfgGw/nfO{ tTsfn ef/tsf] 6f6f d]df]l/on xl:k6n nUg l;kmfl/;
u/]sf] 5 . ;f];fO6Ln] ef/t hfgsf nflu zfxL g]kfn
jfo';]jf lgudsf tkm{af6 cfpg]–hfg] l6s6 lgMz'Ns pknAw u/fpg l;kmfl/; klg u/]sf]
5 .
;a}sf]
z'e]R5fn] cfTdan a9fof] lzjz+s/sf]
g]kfn
;dfrf/kq, c;f]h
@$, @)^!, cfOtaf/
;/sf/,
snfsf/ / ;ª\uLtk|]dLx¿sf] z'e]R5fsf] sf/0f SofG;/n] ufn] klg cfkm\gf] cfTdan
a9]sf] g]kfnsf k|yd gfos lzjz+s/n] zlgaf/ sfnLdf6Lsf] 6ª\s]Zj/Ll:yt cfkm\g}
lgjf;df cfkm\gf] :jf:Yo l:ylt a'em\g / :jf:Yo nfesf] sfdgf ug{ cfPsf] g]kfn
;fª\uLlts ;ª\3sf kbflwsf/Lx¿ ;+nUg 6f]nLnfO{ lzjz+s/n] lk;fa /fd|/L gv'n]sfn]
v'§f ;'lGgP/ cfPsf] tyf k]6 8Dd eO/x]sf]n] vfg c?lr ePsf] hfgsf/L u/fPsf
lyP . ;f] k|ltlglwd08ndf ;ª\3sf ;+/Ifs ufos s'df/ a:g]t, ;Nnfxsf/åo uLtsf/
lbg]z clwsf/L / ufos k|sfz >]i7, ;ª\3sL pkfWoIf sf]dn cf]nL tyf sfdgf k|sfzg
;d"xsf cWoIf Pj+ k|wfg ;Dkfbs k'is/nfn >]i7sf] ;xeflutf
lyof] .
tLg
dlxgfb]lv sn]hf] SofG;/af6 kLl8t lzjz+s/ rnlrq ljsf; af]8{ / SofG;/ l/lnkm
;f];fO6Lsf] kxndf ef]ln ;f]daf/ pkrf/sf nflu d'DaO{sf] 6f6f d]df]l/on c:ktfndf
k|:yfg ub}{5g\ .
gfltsfhL
k'/:sf/ k|bfg
/f;; – uf]/vfkq,
sflQs @%,@)^!, a'waf/
sf7df8f}F, sflQs @$ ut] . ;"rgf tyf ;~rf/dGqL 8f= df]xDdb
df]xl;gn] jl/i7 ufos tyf ;ª\uLtsf/ lzjz+s/nfO{ cfh oxfF g]kfn 6]lnlehgåf/f
:yflkt gfltsfhL :d[lt k'/:sf/ k|bfg ug'{eof] . g]kfnsf] ;fª\uLltshut\df
@))* ;fnb]lv ;+nUg /xL ufog / ;ª\uLt l;h{gfdf clj>fd¿kn] ;lqmo /xFb} g]kfnsf]
;fª\uLlts ;d[l4df k'¥ofpg'ePsf] of]ubfgjfkt pxfFnfO{ ;f] k'/:sf/ k|bfg ul/Psf]
xf] .
dGqL
8f= df]xl;gn] s]xL dlxgfb]lv sn]hf];DaGwL /f]uaf6 kLl8t jl/i7 ;ª\uLtsf/
lzjz+s/sf] lgjf; hfg'eO{ pxfFnfO{ ;Ddfgkq / ?= krf; xhf/ Ps;lxtsf] ;f] k'/:sf/
k|bfg ug'{ePsf] xf] . ;f] cj;/df dGqL 8f= df]xl;gn] jl/i7 ;ª\uLtsf/
lzjz+s/n] g]kfnL ;ª\uLtdf k'¥ofpg'ePsf] of]ubfg g]kfnL ;ª\uLt hLljt /x];Dd
/lx/xg] atfpg'eof] . dGqL 8f= df]xl;gn] pxfFsf] zL3| :jf:ynfesf] sfdgf ub}{
pxfFsf] :jfYof]krf/df >L % sf] ;/sf/n] ;Sbf] ;xof]u ug]{
atfpg'eof] .
jl/i7
;ª\uLtsf/ gfltsfhLsf] t]x|f}F k'0oltlysf] cj;/df ut jif{ :yflkt pQm k'/:sf/
kfpg] pxfF klxnf] ;fws x'g'x'G5 . ;f] cj;/df ;Ddflgt JolQmTj jl/i7
;ª\uLtsf/ lzjz+s/n] pQm k'/:sf/ kfPsf]df v'zL JoQm ub}{ b]zsf] klxrfg lbg] k|d'v
dfWod ;ª\uLt If]qsf] cl:tTj hf]ufg gofF snfsf/ nfUg'kg]{ wf/0ff JoQm
ug'{eof] .
g]kfn
6]lnlehgsf dxfk|aGws b'uf{gfy zdf{n] ;ª\uLt If]qdf pxfFn] lbg'ePsf] b]gn] g]kfnL
snfhut\ cg'u|lxt ePsf] atfpg'eof] .
;~rf/dGqLåf/f
lgjf;d} k'uL lzjz+s/nfO{
k'/:sf/
k|bfg
g]kfn
;dfrf/kq sflQs
@%, @)^! ut] a'waf/
g]kfnL
e"lddf ag]sf] klxnf] g]kfnL rnlrq cfdfsf k|yd gfos tyf kfFr bzsb]lv g]kfnL
;ª\uLtdf ;dlk{t ;ª\uLt;fws lzjz+s/ dfgGw/nfO{ d+unaf/ ;"rgf tyf ;~rf/dGqL 8f=
df]xDdb df]xl;gaf6 g]kfn 6]lnlehgåf/f :yflkt klxnf] ;ª\uLt k'/:sf/ k|bfg ul/Psf]
5 .
ljut
rf/ dlxgfb]lv sn]hf]sf] SofG;/n] ynf k/L lxF8\8'n ug{;d]t g;Sg] u/L czQm ePsf
dfgGw/nfO{ dGqL df]xl;gn] sflndf6Ll:yt dfgGw/lgjf;d} k'uL gfltsfhL :d[lt k'/:sf/
k|bfg ubf{ snf;fws lzjz+s/sf gog /;fPsf lyP . %) xhf/ Ps ?k}ofFsf] ;f]
k'/:sf/;Fu} efjgfTds zAbo'Qm k|df0fkq u|x0f u/]kl5 o;} klg w]/} a]/ af]Nbf si6 /
c;xh dx;'; ug]{ snf;fws dfgGw/sf] xif{sf sf/0f af]nL km'6\g ;s]g / unf cj¿4
eof] . k|df0fkqdf pNn]v lyof] –‘;fª\uLlts 8anL Pj+ wfld{s:ynaf6 :j/ tyf
;ª\uLt ;fwgfsf] k|f/lDes 8f]aaf6 @))* ;fndf ufog / ;ª\uLt If]qdf clj>fd ¿kn]
;lqmo /xFb} /]l8of] g]kfndf k|j]z u/L ;fª\uLlts hLjgnfO{ g} hLjgsf] d'Vo cfwf/
agfO{ df}lns prfO / g]kfnL snf hut\df ct'ngLo lxt k'¥ofpg] tkfO{+sf] lg/Gt/
;lqmotf / l;h{gfn] efjL lkF9LnfO{ ;w}F k|]/0ff / dfu{bz{g
ldNg]5 .’
g]kfn
6]lnlehgsf dxfk|aGws b'uf{gfy zdf{n] lzjz+s/n] ;ª\uLtsf] If]qdf k'¥ofPsf] b]gn]
snfhut\ cg'u|lxt ePsf] pNn]v ub}{ dfgGw/ kl/jf/ / ;~rf/sdL{dfem k|df0fkq k9]/
;'gfpFbf lzjz+s/ efjljx\jn ePsf lyP . cfkm\g} ;dsfnLg ;ª\uLtsf/ gfltsfhLsf]
of]ubfgsf] sb/ / :d[ltdf :yflkt k'/:sf/ u|x0f ug]{ qmddf gfos tyf ;ª\uLt;fws
lzjz+s/n] :j= gfltsfhLsf] ;Demgf klg u/] . kfFr bzseGbf nfdf] ;ª\uLt;fwgf / gfltsfhL
:d[lt k'/:sf/ u|x0f u/]kl5 xif{efjdf lzjz+s/sf] ;+lIfKt egfO / cfu|x lyof]
–‘b]zs} klxrfg lgdf{0f ug]{ ;ª\uLtIf]qsf] cl:tTj / pTyfgsf nflu gofF lkF9L
nflukg'{kb{5 .’
k'/:sf/
k|bfg ug]{ qmddf ;"rgf tyf ;~rf/dGqL 8f= df]xl;gn] g]kfnL ;ª\uLt /x];Dd
lzjz+s/sf] of]ubfg /lx/xg] rrf{ ub}{ lzjz+s/;Fu eGg'eof] –‘tkfO{+nfO{ k'/:sf/af6
;Ddfg ug{ kfpFbf d cfkm} ;Ddflgt ePsf] 5' .’
k'/:sf/
:yfkgfsf nflu k|:tfj /fVg] tTsfnLg g]kfn 6]lnlehgsf] ;~rfns ;ldltsf ;b:o, rnlrq
ljsf; af]8{sf cWoIf tyf jl/i7 ;ª\uLtsf/ zDe'lht af:sf]6fn] P]ltxfl;s k'/:sf/
P]ltxfl;s JolQmTjnfO{ g} k|bfg ul/Psf]df k|;Ggtf JoQm u/] . k|]dWjh k|wfg,
of]uz j}B, ?jL hf]zL, k|sfz >]i7nufotsf ;ª\uLtsdL{ tyf dgxl/ yfkf, /df
l;+xnufotsf g]kfn 6]lnlehgsf ;~rf/sdL{sf] klg pkl:ylt lyof] . ;ª\uLt;fws
:j= gfltsfhLsf] t]x|f}F lbgsf] k'0oltlydf utjif{ 3f]if0ff ul/Psf] gfltsfhL :d[lt
k'/:sf/ xfl;n ug]{ lzjz+s/ klxnf] snf;fws x'g\ .
‘;fyLefOsf]
;fy, ;/sf/ / rnlrq ljsf; af]8{sf] ;xof]u clg k|]dn] SofG;/sf afah'b cfTdan
a9]sf] 5’
eGb} hLjg / d[To';Fu ;ª\3if{ ub}{ cfPsf lzjz+s/sf] efjgfdfly v]njf8 ub}{ pgs}
r]nf plbtgf/fo0f emfn] eg] 7"nf] rf]6 k'¥ofPsf 5g\ .
rnlrq
ljsf; af]8{sf] kxn / k|of; clg SofG;/ l/lnkm ;f];fO6L / >L % sf] ;/sf/sf]
;xof]udf SofG;/sf] pkrf/sf nflu s]xL cl3 d'DaO{sf] 6f6f d]df]l/on c:ktfn hfg]
qmddf plbtn] cfkm\gf] lrQ b'vfPsf] lzjz+s/n] atfPsf 5g\ . ‘;a} ;fyLefO,
;/sf/ / af]8{af6 ;xof]u / ;fy ldNbf hlt cfTdan ldNof], Tolt g} b'Mv nfUof]
cfkm}n] ufpg l;sfPsf] cfkm\gf] r]nf] plbtsf] Jojxf/af6’
–lzjz+s/n] g]kfn ;dfrf/kq;Fu eg] . pgsf cg';f/ lzjz+s/ pkrf/sf nflu d'DaO{
hfg] yfxf kfPkl5 plbtn] pgnfO{ Po/kf]6{d} lng cfpg] / ;fy lbg] jrg lbPsf lyP,
h;cg';f/ lzjz+s/n] d'DaO{ Po/kf]6{df lgs} a]/ plbtsf] af6f] x]/] . plbt
Po/kf]6{df t s] bzf} lbg d'DaO{sf] c:ktfndf /xFbf klg e]6\g;Dd cfPgg\ . ‘pm
cfpg ;Sb}gYof] eg] a]sf/df lsg d la/fdL dfG5]nfO{ Po/kf]6{df kvf{P/ b'Mv lbPsf]
< Po/kf]6{df t cfPg cfPg, c:ktfndf cfP/ s:tf] 5 eg]/ ;d]t ;f]w]g . plbt
hlt;'s} 7"nf] dfG5] ag] klg cflv/ d]/f] r]nf]
xf] . t/ oxfFb]lv pkrf/ ug{ uPsf] dfG5]nfO{ p;n] cfkm\gf] 7"nf]kg
b]vfof]’
– lzjz+s/n] b'MvL x'Fb} eg] . bh{gf} r]nfdWo] Pp6f r]nfn] cfkm\gf]
efjgfdfly 7]; k'¥ofP klg c¿ ;dsfnLg / cGo ;ª\uLtsdL{ ;fyLefOn] lbPsf] ;fy ;Dem]/
lzjz+s/ cfTd;Gt'li6 JoQm u5{g\ . cem vf; u/L ;ª\uLtsf/ zDe'lht af:sf]6fn]
u/]sf] ;xof]unfO{ ljz]if ¿kdf rrf{ u5{g\ .
!(*(
;fn kmfu'g !@ ut] gofF ;8sdf hlGdPsf snf;fws lzjz+s/ oltv]/ emg} b'AnfPsf
5g\ . pkrf/ hf/L /x] klg pgL zf/Ll/s ¿kdf sdhf]/ eO/x]sf 5g\ . t/ pgsf] cfTdan eg] clxn] klg p:t} 5 – @))* ;fndf Jofj;flos ¿kdf uLt ufpg
yfNbfh:t} .