ภาควิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ผู้รับผิดชอบวิชา(course coordinator)

ผศ.ชลาศัย ห่วงประเสริฐ [email protected]

ผู้ร่วมสอน 1. อ.ดร.ไกรชาติ ตันตระการอาภา ภาควิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม

2. ผศ.ดร .ศิราณี ศรีใส ภาควิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม

3. รศ.ดร.ประยูร ฟองสถิตกุล

ภาควิชาวิศวกรรมสุขาภิบาล

4. รศ.นพ. พิทยา จารุพูนผล

ภาควิชาอนามัยครอบครัว

5. อ.ดร.ธนาศรี สีหะบุตร ภาควิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม

ประมวลรายวิชา(course syllabus)

สศอส 414 การสุขาภิบาลชนบทและเทคโนยีที่เหมาะสม

PHEH 414 Rural Sanitation and Appropriate Technology

จำนวน หน่วยกิต 3 (2-1)

สำหรับนักศึกษาหลักสูตร วิทยาศาสตร์บัณฑิต(สาธารณสุขศาสตร์)

สาขาวิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม ชั้นปีที่ 4

ภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2548

วันจันทร์ เวลา 13.00-16.00 ตึก4ชั้น5ห้อง4504

website: www.geocities.com/shalasya/pheh414-48.html

II ลักษณะวิชา (Course Description)

แนวคิดเรื่องการสุขาภิบาลเชิงนิเวศ การสุขาภิบาลและการจัดการภัยพิบัติ โลกทัศน์ปัจจุบันด้านการส่งเสริมการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม.การจัดการน้ำสะอาดและสุขาภิบาลในชนบท. เทคโนโลยีเหมาะสมในการบำบัดน้ำ น้ำเสีย มูลฝอย ส้วม แมลงและสัตว์แทะ การจัดบริการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมในระดับเทศบาล. สิ่งแวดล้อมเกื้อกูนสุขภาพและ เมืองน่าอยู่.การสัมมนาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมองค์รวมแห่งสุขภาพ

Concept on Ecological Sanitation. Sanitation & Disaster Management. Current worldviews on Environmental Sanitation Promotions .Safe Drinking Water and Sanitation in Rural Areas. Appropriate Technologies on Treatment of Water, Wastewater, Refuse, Insect & Rodent Control. Municipal Environmental Sanitation Services. Supportive Environment for Health & Healthy Cities. Seminars on Health Holistic Environment.

III วัตถุประสงค์ของวิชา (Course Objectives)

หลังจากจบการศึกษาวิชานี้แล้ว คาดว่านักศึกษาจะสามารถ

1. อธิบายแนวคิดเรื่องการสุขาภิบาลเชิงนิเวศได้ถูกต้อง

2. วิเคราะห์สถานการภัยพิบัติ และนำเสนอแนวทางการจัดการสุขาภิบาลในภัยพิบัติได้

3. อธิบายโลกทัศน์ใหม่ และปัญหาด้านการสุขาภิบาลในโลกปัจจุบัน รวมทั้งโครงการต่างๆที่กำลังดำเนินการโดยองค์กรระหว่างประเทศ ได้ถูกต้อง

4. อธิบายและกำหนดมาตรฐานหรือเกณฑ์คุณภาพน้ำสะอาดและการสุขาภิบาลอื่นๆ(ด้านอาหาร มูลฝอย น้ำเสีย ส้วม แมลงและสัตว์แทะ)ได้ถูกต้อง

5. เขียนและอธิบาย ร่างแบบโครงสร้าง(scheme)และรายการวัสดุ(material list)ของระบบบำบัด น้ำ น้ำเสียและขยะมูลฝอยที่เป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับชนบทได้ถูกต้อง

6. กำหนดแบบสำรวจสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมสำหรับงานบริการในเขตเทศบาล และเขตการปกครองท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิผล

7. ค้นคว้านำความรู้ด้านสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมหลายด้านมาประมวลเป็นระบบองค์รวมนำเสนอในรูปสัมมนาได้อย่างเหมาะสม

IV. การบริหารการเรียนการสอน

1. วิธีการสอน : บรรยาย-อภิปราย-สัมมนา และ ฝึกปฏิบัติงานในสนาม

..........6-13 ธ.ค.2548 ฝึกปฏิบัติงานสนาม ณ.สถานฝึกอบรมและวิจัยอนามัยชนบทสูงเนิน จ.นครราชสีมา

.........พฤศจิกายน 2548 ศึกษา ดูงาน ฝึกอบรม การสุขาภิบาลเขตเทศบาล........

….....การสัมมนาร่วม กับวิชาอื่น เรื่อง การสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน หรือ (เสนอเรื่องตามสภาวะ)

2. การประเมินผล : ทดสอบย่อย การบ้าน รายงาน 20 %

กิจกรรมกลุ่ม ฝึกปฏิบัติงาน 20%

สอบกลางภาค 30% ( วันที่ ..... ธันวาคม 2548 )

สอบปลายภาค 30 % (ตามตารางสอบ)

V. กำหนดการสอน บรรยายทุกวันจันทร์ เวลา 13.00-16.00 น. ห้อง 4504 ตึก 4 ชั้น 5

ลำดับ	วัน/เดือน/ปี	วัตถุประสงค์เชิงพฤตกรรม	หน่วยการสอน/หน่วยการสอนย่อย	กิจกรรมการเรียนการสอน	อาจารย์ผู้สอน
1	13 ต.ค.2548	1.อธิบายแนวคิดเรื่องการสุขาภิบาลเชิงนิเวศได้ถูกต้อง	1.แนะนำวิชา กิจกรรม การประเมินผล 2.แนวคิดเรื่องการสุขาภิบาลเชิงนิเวศ	บรรยาย เอกสารEcosan Health Aspect ดูภาพสวนโมกข์และพุทธทาสภิกขุ	ผศ. ชลาศัย ห่วงประเสริฐ
2	20 ต.ค. 2548	1.วิเคราะห์สถานการภัยพิบัติได้ 2.นำเสนอแนวทางการจัดการ สุขาภิบาลในภัยพิบัติได้ 3. เข้าใจการทำงานของ UNDAC และ SPHERE PROJECT	1. Disaster Management Cycle 2. Disaster Sanitation 3. San.Standards -SPHERE	1.Disaster MGT 2.WHO-fact sheet 3.SPHERE 4. Disaster Assessment : UNDAC	ผศ. ชลาศัย
3	27 ต.ค. 2548	1. อธิบาย การดำเนินงานสุขาภิบาล ระดับสากล รวมทั้ง โครงการร่วมต่างๆ 2. อภิปรายงานสุขาภิบาลของ องค์กร สมาคมในต่างประเทศ เชื่อมโยงกับประเทศไทยได้ 3. วิชาชีพสุขาภิบาล *RS/ENHS* ( แอบดูข้อสอบ)	1. *UNCED* การพัฒนาที่ยั่งยืน & UN_WSSD 2.Bangkok Charter vs Ottawa charter & Buddhist Charter 3. Env.H.Specialis t	1. Link to various SOURCES 2. MDGs-san	ผศ. ชลาศัย
	3 พ.ย. 2548	1. อธิบายพัฒนาการของ เทคโนยีได้ Emerging,Innovative,Established Technologies 2. อธิบายลักษณะของ Appropriate Technology(AT)ได้ 3. สามารถวิเคราะห์ผลกระทบของ AT ได้	1. APPROPRIATE Technology 2. SW-chart 3. Farm & H Impact		ผศ. ชลาศัย
	10 พ.ย. 2548	1. อธิบายกระบวนการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน 2. บทบาทและความสามารถของนักวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อมหรือ นักสุขาภิบาลที่พึงประสงค์	1.coliform bacteria 2.San-Tehnial Briefs(WED)		ผศ. ชลาศัย
	17 พ.ย. 2548	1. สามารถประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพจากน้ำดื่มได้ ( Drinking Water RA) 2.อภิปราย การผลกระทบทางสุขภาพ(HIA)ได้เข้าใจ	1. ฝึกหัดประเมินความเสี่ยงของบ่อน้ำดื่ม โดยการสำรวจ DWW-RA	RA at EPA(ppt) incl., Quiz?	ผศ.ดร.ศิราณี
	24 พ.ย. 2548	1. อธิบายวิธีการประเมินหรือวิเคราะห์ความเสี่ยงจากอันตรายด้านอื่นๆอีกได้ 2. สามารถประยุกต์หลักการ HIA & RA ในการวิเคราะห์และจัดลำดับปัญหาสาธารณสุขของชุมชนได้			ผศ.ดร.ศิราณี
	1 ธ.ค. 2548	อธิบาย วางแผน นำเสนอ การจัดการของเสียชุมชนได้ : มูลฝอย			รศ.ดร.ประยูร ฟองสถิตย์กุล
	8 ธ.ค .2548	อธิบาย วางแผน นำเสนอ การจัดการของเสียชุมชนได้ : น้ำเสีย			รศ.ดร.ประยูร
	15 ธ.ค. 2548	วิเคราะห์ปัญหาอนามัยครอบครัวเนื่องกับสิ่งแวดล้อม ( Environment-related Family Health Problems)ได้			รศ.นพ.พิทยา จารุพูนผล
	22 ธ.ค. 2548	อธิบายและจัดการ ระบบเฝ้าระวังภัย อันตรายและความเสี่ยงทางอนามัยสิ่งแวดล้อมได้			รศ.นพ.พิทยา
	29 ธ.ค. 2548	อธิบาย อภิปราย เทคโนโลยีเหมาะสมด้านน้ำและน้ำเสียได้ (Lifewater Tech)	Group @3 Presentation		ผศ. ชลาศัย,ดร.ศิราณี, ดร.ธนาศรี
	5 ม.ค. 2549	อธิบายการจัดการระบบเฝ้าระวังด้านมลพิษทางอากาศของชุมชน( Urban & Rural Air Pollution Monitoring & Surveillance) ได้	@Criteria Pollutants & System @Survey Preparation		ดร.ธนาศรี และ staff
	12 ม.ค. 2549	รายงานการเฝ้าระวังด้านมลพิษทางอากาศและเสียงของชุมชน ใกล้คณะฯได้			ดร.ธนาศรี และ staff
	19 ม.ค. 2549	Appropriate Field Lab			ผศ.ดร.ศิราณี
	26 ม.ค. 2549	Urban & Rural Sanitation Conference Policy, Innovation & Capacity Building			ผอ. พิษณุ และคณะ สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อมและกองสุขาภิบาลชุมชนฯ

Recommended Web-Sites for study :-

1. Lifewater International - Technical Library

2. Sanicon.net

3. SANDEC.CH