| �NG�L�ZCE D�LB�LG�S� �LE �LG�L� KISA NOTLAR S�navlarda s�k yap�lan hatalar �zerine haz�rlanm��t�r. Dikkatle okuyup inceleyiniz. C�mle (sentence) nas�l kurulur: ��e dizili�i Subject + (auxililary verb) + main verb + object + adverb of place + adverb of time �zne yard�mc� fiil as�l fiil nesne yer zarf� zaman zarf� Main verb (as�l fiil) nedir: Yap�lan i�tir. �I am studying English now� (Ben �imdi �ngilizce �al���yorum) c�mlesinde main verb �study� (�al��mak) fiilidir. �I can read and write� (Ben okuyup yazabilirim) c�mlesinde iki tane as�l fiil vard�r � �read� ve �write�. �Do you usually watch the same TV channel? (Genellikle ayn� TV kanal�n� m� izlersin?) c�mlesinde as�l fiil �watch� (izlemek) fiilidir. Auxiliary verb (yard�mc� fiil) nedir: 1. Geni� zamanl� (simple present tense) ve di�li ge�mi� zamanl� (simple past tense) olumlu c�mle yap�lar�nda yard�mc� fiil kullan�lmaz. I study English every day. (Herg�n �ngilizce �al���r�m.) Geni� zamanl� bu c�mlede yaln�zca as�l filli g�r�yoruz. I studied English yesterday. (D�n �ngilizce �al��t�m.) Di�li ge�mi� zamanl� bu c�mlede de yard�mc� fiil yer alm�yor. 2. Ancak yard�mc� fiiller di�er t�m zamanlar�n olumlu c�mle yap�lar�nda as�l fiilden �nce gelirler. �rne�in: �I am studying English� c�mlesi �imdiki zamanl� (present continuous tense) olumlu bir c�mledir. Bu c�mlede yard�mc� fiil �am�dir. ��levi c�mlenin zaman� g�steriyor olmas�d�r. �I was studying English� c�mlesinde de yard�mc� fiil �was�d�r. Demek ki �am� ve �was� s�zc�klerinin kullan�lmamas� durumunda c�mlemiz bozuk oluyor ve i�in �imdi mi yoksa ge�mi�te mi yap�ld���n� anlayam�yoruz. 3. T�m zamanlar�n olumsuz c�mle ve soru c�mlesi yap�lar�nda yard�mc� fiil kullan�lmas� zorunludur. �rne�in: �I do not study English every day� (Ben her g�n �ngilizce �al��mam) geni� zamanl� bir c�mledir ve �do� yard�mc� fiili kullan�lm��t�r. Demek ki yaln�zca �not� s�zc���n� kullanmak olumsuz c�mle kurmada yeterli olmuyor. I am not studying English. I was not studying English. I did not study English. I have not studied English. I will not study English. Olumsuz c�mlelerde yard�mc� fiillerle �not� s�zc��� �o�unlukla birle�tirilirler: is not / isn�t, do not / don�t, were not / weren�t, did not / didn�t gibi. Soru c�mlesi yap�lar�nda yard�mc� fiiller �zneden �nce yer al�rlar: Am I studying English now? Did Mehmet pass the exam? What were they doing at this time yesterday? Why do we learn a foreign language? 4. Yard�mc� fiiller ayr�ca k�sa cevap vermede kullan�l�rlar: �Are you studying English?� �Yes, I am.� �Does Ali like pop music?� �No, he doesn�t.� �Were you sleeping when Joe came?� �Yes, I was.� *Question Words (soru s�zc�kleri): What, which, who, where, when, why, how s�zc�kleri soru s�zc�kleridir. Bunlar soru c�mlelerinin ba��nda yer al�rlar. When did you study English? Where are you going? How do you use it? Which team won? Who is coming? Why was she crying? �zne Y�klem Uyu�mas� Hangi �zne ile hangi yard�mc� fiil kullan�l�r? Hangi �zne kullan�ld���nda fiile �-(e)s� tak�s� getirilir? Bu sorular�n cevaplar� c�mlede �zne y�klem uyu�mas�n� belirler. �rne�in: �I is reading a book� c�mlesinde �zne y�klem uyu�mas� yoktur. C�mle hatal�d�r, ��nk� �I� zamiri ile �imdiki zamanda �am� kullan�l�r. �Mr Baker and his son was fishing by the sea� c�mlesinde de �zne y�klem uyu�mas� yoktur. �zne �Mr Baker and his son� �o�ul oldu�u i�in �were� kullan�lmal�d�r. �We goes to the cinema at weekends� c�mlesinde �zne y�klem uyu�mas� yoktur, ��nk� �-(e)s� tak�s� fiile ancak �znenin 3. takil �ah�s olmas� durumunda getirilir. Fiillerle getirilen tak�larla ilgili kurallar -(e)s tak�s�: Geni� zamanl� olumlu c�mlelerde �znenin 3. tekil �ah�s (he, she, it) olmas� durumunda fiile �(e)s tak�s� getirilir. verb + s: think � thinks, live � lives, start - starts verb + es: -s, -sh, -ch, -x ve -o harfleriyle biten fiilerin sonuna es getiriyoruz. pass � passes, wash � washes, teach � teaches, relax � relaxes, go � goes, do - does -y__ ies: sonu bir �ns�z harf ve�y� harfi ile biten fiillere -es tak�s� getirirken �y� harfini d���r�p yerine �i� harfi getiriyoruz. study � studies, carry � carries, try � tries, fly � fies -ed tak�s�: Di�li ge�mi� zamanl� olumlu c�mlelerde d�zenli fiiler �ed tak�s� al�rlar. Sonunda zaten �e� harfi bulunan fiiler yaln�zca �d tak�s� al�r. Live � lived, die � died / start � started, work � worked -y__ied: -(e)s tak�s� i�in ge�erli olan kural �ed tak�s� i�in de ge�erlidir. �y� harfi d��er ve yerine �i� gelir: study � studied, carry � carried, try � tried, fry � fried, deny � denied sondaki sessizin tekrarlanmas�: bir sesli ve bir sessiz harfle biten fillere �ed tak�s� eklenirken sondaki sessiz tekrarlan�r: stop � stopped, drop � dropped, travel � travelled, beg � begged, pat � patted bu kural �y� ve �w� harfi ile biten fiiller i�in ge�erli de�ildir: play � played, enjoy � enjoyed, snow � snowed, row - rowed -ing tak�s�: �imdiki zamanda (present continuous tense) ve �imdiki zaman�n hikayesinde (past continuous tense) fiillere �ing tak�s� eklenir. Sondaki �e� harfinin d���r�lmesi: Sonu bir sessiz ve �e� harfiyle biten fiillere �ing tak�s� getirilirken �e� harfi d���r�l�r: have � having, come � coming, take � taking, drive � driving, make � making, write � writing, dance � dancing Sondaki sessizin tekrarlanmas�: Bir sesli ve bir sessiz harfle biten fiillere �ing tak�s� getirilirken sondaki sessiz tekrarlan�r: swim � swimming, run � running, put � putting, get � getting, stop � stopping, pat � patting Bu kural �y� ve �w� ile biten filler i�in ge�erli de�ildir. Play � playing, snow � snowing -ie __ ying: -ie harfleriyle biten fiilere �ing tak�s� eklenirken �ie at�l�r ve -ying getirilir: lie � lying, die � dying, tie � tying |