TERTELÊ
'38i RA 60i SERRE TEPÝYA
Eke
xora serê na Hardê Dewreşi ra darinime we,
benime mêres, benime
vindi sonime,
qeke nê, sarê xo berz
cênime, hên sonime!
Hama guna şarê
maê zerrewes u neçari ki
iye ke benê sebebê
ma vılê az-uzê inu de manena.
Domonê inu rocê xora,
pi u khalıkunê xora ar kenê,
namê inu ki sarewer
u gonêweri maneno
Tertelê
u guretena hardê Dêrsımi (Kırmanciye) sera 60i serre vêrde ra.
Sarewedardaena Şix
Saidi u tertelê Zazau sera 73 , yê Qoçgiriye sera 77 serre vêrde ra. Hama
tezelê mao xıravın de nia dê ke, tarıxê mıletê ma Kırmanc-Zazay
hona ki tari u zılemote dero.
Tarıxê ma hama
hama qe nênusiyo, ya ki eke nusiyo ki, ma ’be xo nênusno. Tarıxê ma ya
iyê ke ma qırkerdê inu nusno, ya şarunê binu nusno. Mara taine ’ke
çiyê nusno, vacime ke ze Baytar Nuri, ze Sait Kırmızıtoprak,
inu ki oncia namê mara nênusno. Tırku her çiyê ma ya inkar kerdo, ya
ki tırto berdo kerdo yê xo, -zonaene ya ki nêzonaene ra, nu muhim niyo-
inu ki ebe xo berdo kerdo yê Khurru.
Zon u kamiya ma, zagon
u kulturê ma, itıqat u tarıxê
ma, odet u torê ma, kılmek ra her çiyê ma, yanê çiyo ke ma keno “ma”
ğe-letno, kerdo dêlmast . Gunê nêy serraşt kerime, ğeletiye u dêlmastiye werte ra we darime
ke, hurêndia ninu raştiye bıcêro; zobina mıletê ma kamiya xo
xovira keno, werte ra darinime we, benime vind sonime. Xora azê mao pêên ki
xo tam sas kerdo; nêzoneno ke kamo, xo çınay ra say kero. Namê xora nê,
namê şarunê biyağki ra dano pêro; taine namê Tırku ra, tainê
namê Khurru ra xo qır kerd, qedêna. Hona ki ebe na tore sonê. Çıke
ebe sığletiye ya namê çhepeni ra bınê bandıra mıletçênia
Tırku ya ki mıletçênia Khurru derê. Ebe fekê pi-khalıkê xo,
dêk-pirıka xo nê, ebe fekê şari qesey kenê; xo zê mua u piyê xo
nê, vatena şari ra namê kenê. Taê xora arkenê, zonê xo qesey nêkenê,
sonê namê sosyalizm ra kunê komunê Tırku, Tırku de Tırki qesey
kenê, namê “mıleti raxelesnaene” ra kunê komunê Khurru, inu de ki Tırki
qesey kenê, çıke Kırdaski nêzonenê, ya ki zonê xo ca verdanê Kırdaski
musenê. Zonê ma 'ke qesey kerd ki berqestıka her çi kenê têwerte,
namê ma, kamiya ma vurnenê, ya ma benê kenê “Kurd”, ya ki Khurru
benê kenê “Kırmanc”, ebe duwara u deke pêyniye de ma benê Khurru ser
morenê. Ebe na torê xort u rowalê ma dı hetu ra ki vıleşinê
ro, kamiya xo kenê vindi. Gegane hên ke vıleşinê ro, mordem hên
zoneno ke taê xora seveta vindbiyaena az-uzê xo gurinê. Hêfê Kırmanc-Zazau,
hêfê tornunê Sêy Rızay u Şix Saidi ke, xo honde danê wara! Ma dısmenê
kesi nime, kesi rê ki dısmeneni nêkenime, hama çıtur beno ke azê inu, Tırk
’be Khurru pay ra bımano, azê ma, azê Kırmanc-Zazau bıbıriyo!
Na sene nêheqiya de gırsa, no senê tezel-taliyo de xıravıno!...
Hama azê mao ke hona
tede tenê fırra Kırmanciye menda, azo ke hona tede tene gonia Sêy
Rızay u Şêx Saidi esta, hondê ke helmê têy bo, helvet ke verva na
nêheqiye vecino.
Jü: Hadisa “1937-38”i
“sarewedardaene” ya ki ebe Tırki “isyan” niya, verva bınê bandıre
guretene u tertelêy “xoverdaene”a, “haqa xo mıdafa kerdene”a, yanê ebe
Tırki “kendini savunma hakkı”ya.
Niyeto xıravın
ra ya ki nêzonaene ra bo, iyê ke vanê “şarê Dêrsımi '38 de sare
dardo we” ya ki “isyan” kerdo ya zur kenê, mesela qesta ğeletnenê, ya
ki ğelet sonê, ğeletiye kenê. Şarê Dêrsimi hata 1937-38 qe
bandıra Tırku qewul nêkerda ke sare we daro ya ki “isyan” bıkero.
Tabi ke Dewleta Çê Osmani ’be Tırku ra Welatê Kırmanc-Zazay game
’be game, parçe ’be parçê guret, hama hata 1938 nêşikiay ke zerê Dersımi,
mezgê Kırmanciye bıcêrê. Hata a roce Şarê Dêrsımi ne bandıra
Çê Osmani, ne bandıra Cumuriyeta dewleta Tırki, ne qanunê Çê Osmani,
ne qanunê Cumuriyeta Mustafa Kemali qewul kerd; cırê sare ro nêna, sare
ont, esker nêda, qamçur nêda ebe odet-tore u qanunê Kırmanciye ra xoser,
serbest weşiya xo ramıte. Çıxa ke dorme Dêrsımi çareli
rew ra destê Çê Osmani, dıma Cumuriyeta Tırku de bi, Dêrsım
hardê Kırmancu bi. Hukmê Dewleta Çê Osmani Asya, Afrika, Ewropa dê vêrêne,
hama welatê Kırmancu de nêvêrêne. Ebe vatena Tırku hata terteleo
pêên nêzdiyê 40 rêy esker est Dêrsımi ser, hama nêşikiay bıcêrê
bınê hukmê xo. Şarê Dêrsımi verva cı veciya, hardê xo,
welatê xo qori kerd, serbes-tiya xo seveknê. Gegane ki, olağê ’ke diye,
galmê parçê welatê xuyo ke kewto destê Osmanu ya ki Tırku kerd ke pêyser
bıcêro, bıxelesno ra. Xora hardê Zazaunê maê cêri rew ra gureti
bi. Khurru 1200 serre ra ravêr ebe zorê şimşêri bibi mısulman.
Vırende bi poştdarê Aravu, pêyniye de ki yê Tırku. Dıma ki Tırku ’be inu pia Zazaê ceri sanay şimşêru
ver, i ki kerdi mısulman. Têyna hardê Kırmancu pêyser mend; Kırmancu
yanê Zazaunê Dêrsimi hata 1938 welatê xo Kırmanciye verva Çê Osman u Çê Mewrani seveknê.
Eke hênio no senê “isyan”o?
Welatê xo, hardê xo qorikerdene, verva bandıra şarê teveri vınetene
ça “isyan” bo, çı waxt ra nıka “isyan” say beno? Pêro zonu de çiyo
ke Tırku kerd “işqal” name beno. Çiyo ke şarê Dêrsımi
kerd “xoverdaene”, “verva cı vınetene”, “xo mıdafakerdene”
name beno. Tırki amey, waşt ke parçê welatê mao pêên ki bıcêrê,
şarê ma ki hardê xo qori kerd. Cao ke mordem ’be xo hukum rameno, uza,
hardê pi-khalıkê xo de, çıtur şarê teveri rê “isyan” bıkero?
Mordem ’be na qesa çıtur inam bıkêro?
Na qese de qe mantıq esto?
Heto bin ra endi her çi veciyo roştia
tiji. Xêle rapori, evraqi, kıtavi
veciay. Uza her çi arezeo. Mordem
’ke tene çım cı erzo, desınde vineno ke, seserra 19ine
ra nat her daim dewlete tertelê u guretena Dêrsimi sero guria, plani
sero plani kerdê hazır.
Eke hênio “isyan”
zurê Tırkuno. Inu hên musna ke, sae ke Dêrsım hardê inuno, şarê
Dêrsımi ki otorita dewleti rê “isyan” keno.
Her kes zoneno ke,
şarê ma nêwaşt ke goni çarç bo, waşt ke Tırku de bêro
hurê, xêle çhekê xo ki berdi teslim
kerdi. Hama i qesa xode nêvıneti,
şertê şarê Dêrsımi nêardi hurêndi. Planê Tırku zobina
bi: Tertele bi, jênosid bi.
Emır nia bi:
“Dersim'de hiç bir canlı bırakılmayacak, genç-yaşlı,
kadın-çocuk!” Yanê, “Dêrsımi de gune qe çiyê wes memano, ne xort,
ne kokım, ne hermete, ne domon!” Kes tam nêzoneno,
hama vacino ke, 70 hozor isu kişiya.
Tırku ebe na
qesa “isyan”i vaşt ke nêy, yanê “jênosid” ya ki “tertele”i, yanê “azbırnaene”/“kokardaene”/“kokvetene”,
ebe zonê inu de “soykırım” menkia bıcêrê, verê çımunê
dina ra, mıletunê binu ra dür fiye. Hem ki nu waxtê hay-huyê Hervê Dinao
2ine kerd ke, wa kes pıro megıno. Raştiya xo, dewleta Tırki
waxtê jênosidê Kırmancu ’be hervê dulgeru zof rınd ard têdust. Çıtur
ke jênosidê Hermeni u Asur-Süryaniu ’be Hervê Dinao 1ine ard bi têdust, hên
ki ’38 ’be Hervê Dinao 2ine ard bi têdust. Mêrdo Tırk karo nianên de
hostao, nu zonino.
1937/38 de Dêrsım
de cüanık u cüamerdi, çênek u lazeki, xort-rowal u khal-kokımi,
zov-zeç u domonê soyi, neçar u dewletıni, tolıv u pir-rayveri, dewıj
u ağleri, thayr-thur u dar-beri pêro pia qır kerdi. Waşt ke
mıletê Kırmanci serê Hardê Dewreşi ra xora bın ra we darê.
Namê ney “azbırnaena”, “jênosid”o.
Mordem 'ke naê vazo,
ğelet niyo: Tarıxê Anatoliye u Mezopotamiya tarıxê jênosidio
ki. Yê veri haza vınderê, têyna na sesera 20ine de hirê terteley bi:
Tertelê Hermeniu, Tertelê Asur-Süryaniu, Tertelê Kırmanc-Zazau. Tertelê
Hermeni u Asur-Süryaniu Tırku ’be Khurru ra pia kerd. Tertelê Kırmanc-Zazau
ki Tırku kerd. Hermeni ’be Asur-Süryani
endi na hardu de sae ke bi vind şi. Mustefa Kemal ’ke rew nêmerdênê,
beno ke koka Kırmancu ki biamêne...
Tertelê Hermeniu zonino,
yeno naskerdene. Asur-Süryaniu ki hao vengê xo kerd berz, wazenê ke “Jênosidê
Asur-Süryaniu” ki bêro naskerdene.
Hama pêro çhepcianê
Tırku ’be hereketê Khurru ra taê hona “Dersim Isyanı” ra qese kenê
ra. Niyê ke nia vanê, hem raşt nêvanê, hem ki, ebe zonaene ya ki nêzonaene,
suj u guna dewleta Tırki danê we, ebe na tore zurunê eyrê phoşti
vecinê.
Çhepê Tırku ça
nia keno? Çıke pi-khalikê ninu pêro nêdo, “isyan” nê kerdo. Ni ki “isyan”
wazenê, na sevet ra ninurê tarıx de “isyan”i lozımê ke, xorê diağ
bijêrê. Fetelinê, saekenê, “isyan” ya Dêrsım de ya tarıxê Eleviu
de ya ki hardê Zazau de vinene. Beno ke sebebo jü no bo...
Sebebo bin ki beno
ke no bo: Çhepci hardê Tırku de bınge nêcenê, phenc nêdanê, o taw
ki yene jê kerzık zeleqinê thırriya şarê Dêrsim u hometa Eleviu
ra. Çıke cırê miltan, esker lozımo. Çıke na hetu de “korucu”
çinê. Gerila vezenê kowu, pêro ki rusnene ko u dewunê Dersimi ya ki Eleviu.
Ça, ko u dewê pi-khalıkunê ninu, yê Tırku çine? Eke sodır-sonde
vanê “Dêrsim Her Zaman Isyandır”, isu şık keno. Ni ça peroc-pesewe
domonunê ma, xort-rowalunê, şarê ma thız kenê ke! Mordem ça her waxt sare we daro ke! Nu çiyo de normal niyo.
Ninu 1970 ra dıma
militanê xo qelevnai hardê ma, khal-kokımê maê ke çekuye Tırki qesey
nêkerdenê serva ninu Tırki musay. Domonunê ma seweta xatırê çhepcunê
Tırku ra zonê xo ca verda. Raştiye nawa ke dewleta Tırki nêşikiye
zon, kultur u itiqatê ma wertera wedaro; tharva pile çhepê Tırku da be
zon u kulturê mara.
Isan hondê xo nêdano
ro jü mıleto de neçarê nianeni. Politika ewro niya
ra, mesto zobina ra. Jü mılet çıtur têyna serva jü tur politika
xo qırkero, serva şarê biyağki ebe xo koka xo biaro. Niadê,
sosyalizm şi, hama oncia ki mıleto Urus hurendia xode vınetao,
politika çhepunê Tırkiya biye demode, hama mıleto Tırk hurendia
xode vınetao. Eke hêniyno sare ma ça her çiye xo seveta çhepunê Tırku
bıdo. Ninura mıneta ma, endi honde marê bar mevê. Namê mara qesey
mekerê, na edebiyatê “isyan”i ki cê vısnê, endi ca verdê, “jenosid” ra
qesey bıkerê. Şaro Kırmanc
’be hometa Eleviu pêrodais ra has nêkenê. Kam zobina vano, zur keno, hem ki
zuro de eşilet u bêçêver keno. Mıletê Kırmanc-Zazay
tek têyna xo ’be hardê xo qori kerdo, bilasevet ki pêskare kêsi nêbiyo.
Eke demoqrasi ’be
sosyalizm lozımê, ma ninu namê xora wazeme, kes namê mara mêwazo. Mıletê ma xora rew ra nat demok-rato, sosyalo. Tırki
’be mısulmanu demoqrasi nêwazenê. Her kes şêro vırende şarê
xo iqna kero. Raşt ’ke, her kes kar-gure xo ebe xo bivino, seveta her
kesi dayna rınd beno. Hama ma bınê namê sosyalizm de diktatoreni
ki nêwazeme. Seweta politika inu xora welatê Kırmanc-Zazau vêsna, qedena.
Endi beso.
Heto bin ra ki hereketê
Khurru ki raa çhepunê Tırku ra sono. Yenê hardê made danê pêro, domonunê
ma de, şarê ma de Tırki qesey kenê; çıke zonê ma nêzonenê.
Zonê ma nêzonıtene ayv niya, hama eke her kes hardê xode pêrodo rınd
beno. Niadê, çond serriyo hardê made seveta zoni, seveta kamiye, yanê “ulusal
haklar için” herv esto. Ma vake belka mıletê ma hevena jêde zonê xo qesey
keno. Hama vineme ke, taê xortê ke Dêrsim ra yenê zonê xo nêzone. Ma eke hênio
na pêrodais seveta çınay bi! Welatê ma çınay rê vêsa qediya? Çı
sevet ra honde goni çarç biye? Khurri zonê xo qesey kenê, rew bo herey bo
haqa xo ki cêne; ma ki hata nıka phoşti dê be inu, nae ra tepia
ki phoşti danime cı. Hama ma, zonê ma se beno? Inura ki mıneta ma, marê hondê bar mebê, ma mıleto
de neçarime, serva inu honde bar nêşikinime we darime.
Dı: Tarıxê
mao ke mara cêriyo êy pêyser wazeme. Kes marê namunê newe, kamiya newiye mevino.
Ma bêname nime. Pi u khalıkunê ma, mua u dêkunê ma ’be ciranunê ma ke
ma çıtur namê kerdime, namê ma henêno.
Xoverdaena '38i xoverdaena
“Khurr”u ya ki “Kurd”u niya, xoverdaena Kırmancuna, yanê ebe zonê Tırku
“Dersim Zazalarının Direnişi”ya. Şarê Dêrsımi “Kürt”niyo,
Kırmanco, yanê Tırki de “Kızılbaş Zaza”o ya ki “Dersimli”o,
Kırdaski de ki “Dımıli”o. Sêy Rıza, Uşênê Sêydi,
Aliyê Gaxi, Cıvê Khêji, Ivısê Sêy Khali, Hesê Gewê, Hemê Mırzê
Sıli, Mırzê Sılê Hemi, Sahan Ağa, Qopo Ağa, Xıdê
Alê Ismê, Qemo Sur, Khalo Şia, Qemer Ağa, Fındıq Ağa,
Hesen Ağaê Çuxurê, Munzır Ağa u yê bini “Kürt” niyê, zonê xode
ni pêro Kırmancê; ebe zonê Tırku “Dersim Zazaları”, yanê “Kızılbaş
Zaza”ê, Kırdas ki de ki “Dımıli”ê. Zonê ninu ki “Kürtçe” niyo,
zonê xode Kırmanckiyo, ebe zonê Tırku “Zazaca” ya ki “Dımılice”
ya ki “Dersimce”o, Kırdaski de ki “Dımıli”o.
Şêx Said “Kürt”
niyo, zonê xode Zazao ya ki Dımılio, ebe zonê tırku “Şafi
Zaza”o, Kırdaski de ki “Dımıli” ya ki “Zaza”o. Tertelê 1925i
“Kürt isyanı” niyo, sarewederdaena Zazaune maê mısulmanuno. Zonê
Şêx Saidi “Kürtçe” niyo Dımılki ya ki Zazakiyo, Tırki
de “Zazaca” ya ki “Dımılice”, Kırdaski de ki “Dımıli”yo.
Tertelê 1920/21 “Kürt
isyanı” niyo, ebe Kırmanc u Kırdasunê xo sarewederdaena Qoçgirio,
yanê ê Eleviunê Dêrsımio. Alişêr Beg Dêrsımızo, eke ebe
olvozune xo xo Qoçgiri ra pêyser ont, nêşi hetê kounê Ağri ya ki
Botani, şi kounê Dêrsımi. Inu serbestiya Dêrsımi, serbestiya
Kırmanciye waştê. Na arezea.
Kamiya ma, namê ma,
zonê ma, kulturê ma, itiqatê ma, tarıxê
ma ’be yê şarê Khurru jü niyo. Pi u khalıkunê ma ’be yê inu ra qe
pia pêro nêdo. Hona na serrunê pêên de azê mao pêên ’be inura verva zulmê
Tırku pia danê pêro, hama namê inura; na rae ki namê ma tede çino. Çıtur
ke Mustafa Kemali i xapıti, eke heras-te guret xo dest thua cı nêda,
tersa ma, ni ki marê jê êy bıkerê.
Parlamentê xo hao nıka ra qerar gureto, Kırdaski zono resmi ilan
kerdo. Çıtur şık u xof zerê mordemi nêkuyo!...
Çiyo rındo kê
pi u khalukunê mara marê mêres mendo, kulturê
ma, odet u torê maê hümanisti yê maê, kes mebero malê xo mekero. Nu
hire.
Tainê xuya Tırku
gureta. Vacime ’ke, rêça yitıqatunê khanu fetelinê, vanê hao Dêrsım
dero, yê “Kurd”uno. Kulturo humanist sae kenê, vanê, nao Dêrsım dero,
mêresê pi-khalıkunê “Kurd”uno. Têdustênia cüanık u cüamerdu ra qese
ke beno ra, vanê Dêrsım de, Eleviênia Dêrsımi de nia dê, uza cini
çıturê, ciniyê “Kurd”u niarê. Eke haskerden, qorikerden u seveknaena
taviati, taviati rê mınete kerdene ra qesey beno, oncia vanê, sare Dêrsımi
qayt bê... Mordem şikino na lista hona xêlê derg kero. Ma ça ni Botan de çinê ke!..
Kultur u odet-torê
maê hewl u hümanisti yê hometa Kırmanc-Zazaunê, kês cırê wayır
meveciyo. Xora çiyê mao ke esto, ni ’be zonê maraê. Ma mıleto de neçar
u feqirime, ni ke destê mara cêray, endi thuaê ma nêmaneno. Khurri ciranê
maê, i ki bınê bandıre u tenge derê, gune halê ma en rınd i
fam bıkerê, destê xo mêresê mara bıoncê.
Hama çıxaşi
ke nia vanê, heto bin ra ki taine
kerdo xuye, sodır-sonde marê, mıletê marê heqeret kenê. Gırenê hometa ma, vanê, “şarê Dêrsımi kemalisto”!
Adırê mordemê zureker, bêar u
bêvij-dani bıvêso! Jü ki vazo, sae ke pi u khalıkê ninu Çê Osmani
de do pêro! Sae ke pi u khalıkê ninu tıfong esto dewleta Mısto
Kori! Sae ke şarê Dêrsımi Dewleta Kemalistu rê “Qoruceni” keno!
Sae ke şarê Dêrsimi seveta çor-phonc qurişi domonunê xo kıseno!
Mıletê ma her kesi ra feqiro, wertê ğezev u hêşiriye dero,
vesano, têsano, vırano, oncia ki hata nıka çiyo nianêni rê tenezul
nêkerdo. Iyê ke nia qesey kenê, yi naê rınd zonenê, hama aqılê inu naê nêceno, naê ser
nêsono: Nu sene mıleto ke wertera tek jü mordemo phuç nêvecino! O taw
na raê ki vanê “gizli korucu” estê. Nu ninu rê biyo derd, peroc-pesewe zerê
ninu weno. Coka nêbiyaiyê sanenê mıletê ma ke, hem qılêrê mıletê
xo wedarê, hem ebe na tore hên kene ke, şarê ma u domonê maê ke wertê
inu derê xora ar bıkerê ke, nirê vılê inu de rınd çip kerê,
welatê made çıke wazenê sola bışıkiye aê bıkerê,
ebe na torê welatê ma bıjêrê. Çı esto ke meste cırê beno saredez!
Kotê rıka namê
“Tunceli”ye. Tırku parçê ’be parçê Dêrsım guret, peniye de “Mamekiye”
mende, namê uzay ki ebe zor vurna, kerd “Tunceli”. Ma seveta şêref u
kamiya Dêrsımi da pêro. Inu Dêrsım werte ra dard we, namê “Mamekiye”
ki kerd “Tunceli”, hama Urfa kerde “şanlı”, Maraş kerd “kahraman”,
Antep ki kerd “gazi”. Dewleta Tırki ancia ki ebe “Tunceli”ye qail nêbiye,
naê her kes zoneno. Eke “Tunceli” rawa, vanê, nu mıqerem “qızılbaşo,
qoministo, Kırmanco”. Çıke azê mao ke waxtê “Tunceli”ye de bi pil ey ki dawa pi u
khalıkunê xo ca nêverdê, partiunê sosyalistu u “Kurd”u, komunê demoqratu
oncia inu nay ro, sanay pê, en vırendiyê de da pêro, merdi, kışiay,
işkence di, zerre de poyay. Hama çı fayde, namê xora nê, namê şarê
biyağki ra, namê şarê teveri ra; ya namê Uruşi, Çini, Arnavuti
ra, ya ki namê Tırk u Khuru ra. Reê hesav kerê, na herv de Welatê Kırmanc-Zazau
de çıxaşi dew vesnê, kerdê thol,
Kurdistan de çıxaşi. Haqa kesi çina ke, mıletê marê
neqiyê u heqeret bıkero. Eke jü mıletê xorê nae keno, o problemê
inuno, mıletê marê nêşikino bıkero. Her kes çê xo avêlık
ra, gora xo saqol ra tafiyo.
Vanê şarê Dêrsımi
ra tainê namê “Kemal”i na domonunê xora. Heya, raşta, made tainê hên kerd. Made nu hona na nêjdi de nia bi. Hama iyê ke nia vanê inu namê xo hozor serê
ravêr vurnay; inu de “Ömer”, “Osman”, “Evdıla”y ra nêverino. Mordem gune
derjêni xo , goçeni yê binu de pede kero. Ma Heq nime, her çiyo xas mara mewazê,
vırende ebe xo xas bê. Ça her çi de vıreniye
ma bıoncime? Şarê ma hozor
serra dano pêro, zof qefeliyo. Isu honde jü mıleto emegdar ser nêno.
Ma karê xo kerdo, hona ki kenime. Haqa ma her kesi de, çhep u demoqratunê
Tırku de, hereketê Khurru de esta, ê yinu ma de çina. Kesi rê dênê ma
çino. Yê her çi şindorê xo esto...
Hem çhepê Tırku,
hem hereketê Khurru ma nas nêkeno, hama hurdemena ki wazenê ke ma xora seveta
inu azê xo bıbırnime. Thua ma xızmekarê ninunime? Çhepê Tırku ma Khurru ser moreno, hama
bınê ideolojiye “internasyonalizm” de wazeno ke ma Tırku rê xızmete
bıkerimê. Mıletçiyê Khurru ki ma xo ser say kenê, wazenê ke ma inurê
xızmetê bikerimê. Hama çı sevet ra, nêy de kara qomê ma çıka?
Hên ki beme vind, vıloşime ro, asimile beme, nia ki. Ma eke hênio
ça sarê xo bıdajnime? Kırmanc-Zazay 'ke namê xora wairê welatê xo
nêbenê, wairê zonê xo, kamiya xo, kultur u itıqatê xo nêbenê, eke hênio
Welatê Kırmanc-Zazay rewalê çınay ra vêsa, qediya, bi thol!
Hem ki, ma ça barê
tarıxê sari bıcêrime xo ser? Ma poştdarê Çê Osmani u Yavuz
Selim nêbime; Çê Osmani ’be cısnê Idrisi Bitlisi u Şerefhani pia
ma qır kerdime. Ma ça sujê Çê Bedirxan Beg u begunê Botani bicêrime xo
ser? Qırkerdena Asur-Süyaniu de bêçıka ma çina. Tertelê Hermeniu
’be Asur-Süryaniu de bêçıka ma çina, “Alayunê Hamidiye” de mıletê
ma çine bi; eke hênio ma guna Hermeniu ’be Asur-Süryaniu ça bıcerime
xo vıle. Kongıra Erzurumi de ma çine bime, Yunani ma tever nêkerdi;
1920/21 de Yunano do het de, şarê Dêrsimi na het de dewleta Mustafa Kemali
de da pêro. Şarê ma heto jü de verva Uruşi vejia, hama heto bin
de ki verva Tırku. Helvet ma pir u pak nime, hama ça baro ke yê ma niyo
bıcêrime xo ser. Ma mıleto de nêçarime, bınê honde bari de
miane ma şikino...
Nê qesê pêêni ki domonunê maê ke wertê çhepciunê
Tırku ’be hereketê Khuru de ma “Kurd” namê kenê, yanê ebe na tore benê
Khurru ser say kenê, seveta inunê. I nêzonenê, se kenê. Eke tene sarê xo
bıqefelnê, o helm gınenê pıro ke, i ebe na tore mıletê
ma hem wertê Khurru de vılesnenê ro, eke hên mebo ki, baro de gırano henen nanê phoştia
maro ke, rocê bınê nêy de beme bul... Niadê, Hermeniu ’be Asur-Süryaniu
ra 83 serre tepiya hesav wazenê. Çı rınd, gune her kes hesavê
xo bıdo, guna xo ’be xêra xora vaco, barê xo berzo, heqa her kesi nas
bıkero; o waxt haştiye, bıraiyê, têdustiye ’be serbestiye
ra yênê. Xora ’ke bime vindi ki, qeke nê, ebe namus u şêrefê xo benime
vindi... Nu ki çor.