| Hücre
Proliferasyon Markerları
CDC grubu
|
||||
Normalde
hücre siklusu ilerleyişi, cyclin bağımlı kinazlar tarafından
yönetilmektedir. Bu kontrol sırasında cyclinler, ilerleyişi
pozitif yönde etkilemelerine karşın; inhibitör subunitler tam aksine,
ilerlemeyi engelleyici veya durdurucu etki yapmaktadır. İnsanda 3 tip
CDC geni bulunduğu bilinmektedir. CDC25 A,B ve C adı verilen bu proteinler hücre siklusunun
farklı dönemlerinde etkin olmaktadırlar. CDC25 A ve B tüm hücre
siklusu boyunca görülmesine karşın G1 fazında
CDC25A’nın, G1-S fazında ve G2 fazında
CDC25B’nin pik yaptığı tespit edilmiştir. CDC25C ise esas
olarak G2 fazında tespit edilebilmektedir. CDC37 memeli türlerinde bulunan bir CDC olup, D tipi cyclinler
tarafından aktive edilir. G1 fazında etkendir.
Hücrenin hücre siklusuna girmesinin uyarılması, CDC47/MCM7 proteini sentezini artırmaktadır. Bu protein hücre siklusunda DNA’nın replikasyonunu düzenler.53 İnsanda normal dokularda bulunur. Lenf nodlarının prolifere olan kısımlarında, kemik iliğinde, epidermis ve mukozada çekirdek içinde tespit edilebilir. İmmünohistokimyasal analizlerde aynı hücre tipinden 3 farklı tipte kutanöz keratinositik tümör geliştiği fakat bunların farklı grade’lerde olduğunun tespit edilmesi ilginç bir bulgudur. Örneğin seboreik keratoz benign bir durum olmasına karşın, Bowen hastalığı(in situ carcinoma) ve squamöz hücreli carcinomalar malign özellik taşımaktadırlar. Bu kliniklerin ayrımında CDC47 oldukça verimli bir şekilde kullanılmaktadır. Seboreik keratozda CDC47 pozitif olan çekirdekler, daha çok tümör lobüllerinin dış tabakalarında görülmesine karşın, diğer iki malign lezyonda tüm lezyonda görülebilmektedir. Squamöz hücreli carcinomada CDC47 pozitif olan hücre oranı %65,4 iken Bowen hastalığında %60,9 ve seboreik keratozda %12,6 dır. Normal epidermisde bu oran ise %3,9 kadar düşüktür. Yani CDC47 normal ve neoplastik hücrelerin in vivo büyümesinde önemli görevler üstlenmektedir. İmmun lokalizasyonları, kesitlerde, hücre proliferasyonu olan yeri göstermek amacıyla kullanılmaktadır.
Memelilerde
büyümenin durduğu andan, proliferasyon fazına geçişe kadar
olan sürede CDC transkripsiyonu başka bir hücre
proliferasyon proteini olan E2F tarafından düzenlenmektedir. İstirahat
halindeki hücrede CDC6 azdır.
Ama G1 fazındaki çekirdeğin replikasyon yeteneği eş
zamanlı olarak aşırı CDC6 aktivitesine neden olmaktadır.
Hücre siklusu süresince bazı CDC6 proteinlerinin hücre çekirdek
materyali ile etkileştiği ve CDC6’nın kromatine, CDC47’nin bağlandığı
noktadan farklı olan bir
noktada bağlandığı tespit edilmiştir.54
Servikal smearlarda ve diğer kesitlerde CDC6’ya karşı
antikorlar kullanılmak suretiyle neoplastik olarak transforme olan hücreler
kolayca tespit edilebilir. Bu oldukça spesifik ve hassas bir metoddur. Burada
dikkat edilmesi gereken nokta DNA replikasyonunu düzenleyen proteinlere karşı
oluşan antikorların PAP smear testde yüksek oranda yanlış
negatif sonuç vermesidir.55