Turpi i VERTETE

Morali eshte baze rrenjesore ne cdo fe,eshte stoli e cdokujt qe stoliset me te,individ qofte apo shoqeri. Mu per kete,ne e adhurojme Allahun s.w.t me moral te kufizuar brenda kornizave te gjuheve t� t� derguarve te Allahut,ne menyre qe te mos humbin mendjet tona.

Pejgamberi a.s n'a njoftoi per rendesine e madhe qe ka morali e tha"�� " Vertet jam derguar qe t'i persosi virtytet e moralit"[1].,(dtth permiresimi i moralit eshte rol dhe funksion i pejgambereve te Allahut s.w.t)

Pejgamberi a.s moralit i ka kushtuar rendesi te madhe vecanerisht ne theniet e tij"� �� "...dhe turpi eshte dege e besimit"[2]dhe"�� : �� " Vertet prej fjaleve te pejgamberllekut te pare qe njerzit i kane mbajtur ne mend eshte:nese nuk turperohesh be �'te duash".

Rendesine e madhe te moralit e pershkruan edhe poeti kur thote:

��

� ��

nese pakesohet uji i fytyres pakesohet turpi i saj

dhe nuk ka hajr ne fytyren,uji i se ciles eshte pakesuar

Mu per kete pata deshire qe te flas per turpin,rendesine e tij,poziten e tij dhe gjendjen ne te cilen ndodhet ummeti...Cila eshte menyra apo rruga per t'a kthyer ate dhe per ta mbjellur prape ne zemrat e njerzve?

Shume njerez mashtrohen e mendojne se ata kane nje pjese bukur te madhe te turpit edhe pse ata ne realitet jane larg turpit.Kjo per arsye se ata gjykojne sipas logjikes dhe mendjeve te tyre,atehere eshte e domosdosheme qe te vendosim ca peshore te verteta,ne baze te se cilave njerzit do te arrijne tek turpi i vertet.

Ibni Mes'udi rrefen se Pejgamberi a.s ka thene"

�� .��:�� ,� �� .��:�� ,� �� (�� ,�� )

"Turperohuni prej Allahut s.w.t me turp te vertet! Thame: O i derguari i Allahut! Ne,falenderimi i qofte Allahut,turperohemi prej Allahut.Tha: Nuk eshte kjo(cka une e kam per qellim),por te turperohesh prej Allahut me turp te vertete dtth:

- T'a ruash koken dhe ate qe kupton,

- Barkun dhe ate qe permban,

- T'a perkujtosh vdekjen dhe belane,

- Ai qe e don Ahiretin do t'a lere stoline e dunjase dhe do ta preferoje Ahiretin ndaj se pares (dunjase).Kush ben keshtu ai veq eshte turperuar prej Allahut me trup te vertet"[3].

Ketu na duhet te jetojme me kete casje profetike dhe duhet veten tona t'ia ekspozojme ketij hadithi qe t'a shohim se ku jemi ne.

SE PARI: Ruajtja e Kokes dhe ate qe Kupton

Kjo perfshin ceshtje te shumta:

1-Ruajtja e shqises se te shiquarit nga shiqimi ne ndalesat e Allahut s.w.t,apo te berit spiunllek me kete shqise apo te shiqosh ne fletat e tjetrit pa lejen e tij[4] �e te ngjashme qe Allahu s.w.t i cilesoi si te ndaluara.Poashtu ruajtja e shqises se te shiquarit nenkupton edhe perdorimin e saj ne ibadet per Allahun s.w.t duke lexuar Kur'an apo dituri te dobishme,ne te cilen ka dobi per muslimanet ,qofshin ato dituri fetare apo shkencore,pastaj te logjikuarit ne kosmos,te defryerit me shiqim ne gjerat qe i ka lejaur Allahu s.w.t si,kopshte ,lumenje ,peme ,zogje si dhe te falenderuarit Allahun s.w.t per kete dhunti te madhe te degjimit.

Prej ruajtjes se kesaj dhuntie konsiderohet edhe mos tallja me personat,te cilet e kane humbur ndonje shqise prej shqisave,por e falenderojme Allahun s.w.t,i Cili na ka bere te shendoshe dhe nxitojme qe t'iu dalim ne ndihme,ne vecanti atyre qe e kane te humbur shqisen e te shiquarit.

2-Ruajtja e shqises se te degjuarit duke mos u defryer me ndegjimin e gibetit-pergojimit apo bartjes se fjaleve dhe gjerave tjera qe llogariten prej fjaleve te ndyra.Pastaj mos degjimi i atyre qe flasin per fene e Allahut s.w.t pa dije apo e cenojne nderin e njerzve.Ruajtja e nenkupton edhe perdorimin e saj ne cdo gje te dobishme dhe dobi prurese.

3-Ruajtja e gjuhes. Thote Allahu s.w.t"� �� "Q� ai nuk hedh ndonj� fjal� e t� mos jet� pran� tij p�rcjell�si i gatsh�m"[5].

Ndersa Pejgamberi a.s ka thene"�� "Musliman eshte ai,prej gjuhes dhe dores se te cilit shpetojne muslimanet"[6].Gjuha eshte gjymtyra me e rrezikshme e trupit te njeriut dhe te metat e saja jane te shumta keshtuqe muslimanit i duhet t'a ruaje veten nga cdo fjale e kote dhe e pa vend.Poashtu i duhet t'a perdore gjuhen ne gjera te mira si leximi i Kur'anit,deshmia per te verteten,perkujtimin e Allahut s.w.t,per t'i mesuar njerzit ,per t'i pajtuar ata si dhe per t'i keshilluar.

4-Ruajtja e gojes duke e pastruar me misvak-brushe dhe ushqimi apo pijet te cilat hyjne ne t� duhet t� jene nga fitimi hallall,t'a pengoje hyrjen e te ndaluarave ne t�, qofshin ato cigare apo pije dehese, apo shakaja dhe qeshja e tepert,e cila i ben zemrat te vdesin.

5-Ruajtja e shqises se te nuhaturit me istinshak (futjen e ujit ne hunde gjate abdesit) si dhe mos nuhatja e asaj qe e posedon tjetri(pa lejen e tij) si dhe pastrimi hundeve.

6-Ruajtja e fytyres duke mos i ndukur vetullat apo leshuar mustaqet,duke e takuar vellaun me fytyre te buzeqeshur- sepse buzeqeshja ne fytyren e vellaut eshte sadaka- si dhe leshuarja e mjekrres sepse ajo eshte prej natyrshmerise se njeriut.

7- Ruajtja e asaj qe kupton, e cila eshte mendja ,qendra e aftesive,baza e obligueshmerise[7],mu per kete atij qe i humbe mendja lirohet nga llogaria ne Ahiret.

Mu per kete muslimani duhet te jete i kujdesshem per ate qe i deperton ne mendje,duhet te largohet nga idete sekulariste ,dyshimet e atisteve ,pergenjeshtruesve te Kaderit (Caktimit te Allahut s.w.t),Murxhive,Kaderive�dhe te gjitha grupeve tjera te humbura.

Per t'a ruajtur besimtari kete duhet te kthehet per cdo gje ne jeten e tij ne Kur'an dhe Sunnet ,te pajtoje me gjykimin e tyre si dhe te pushoje shpirterisht duke iu nenshtruar atyre dyjave.

Keshtu shohim se udhezimi profetik mbulon apo rrethon njeriun dhe tere jeten e tij sepse vertet "� �� Ai nuk flet nga hamendja perveq asaj qe i shpallet"[8].

SE DYTI: Ruajtja e Barkut dhe ate qe Permban .Bark quhet cdo gje qe eshte e brendshme tek njeriu.Prej gjerave me te rendesishme ne te cilat aludon ky udhezim i ndritshem profetik vecojme me sa vijon:

1-Ruajtja e zemres. Zemra ka rendesi te madhe.Thote Allahu s.w.t"�� N� t� gjitha k�to, p�r at� q� ka mendje t� sh�ndosh� dhe q� i ka v�n� me v�mendje, ka argumente."[9].

N� realitet syte nuk verberohen por verberohen zemrat e paudhezuara.Thote Allahu s.w.t"�� "�Pse n� t� v�rtet syt� nuk verb�rohen, por verb�rohen zemrat n� kraharor�.."[10].

Meqe zemra eshte vendi i nijettit dhe qellimit atehere ajo eshte qender e llogarise Diten e Gjykimit.Thote Allahu s.w.t"�� "�por ju merr(ne pergjegjesi) p�r ato q� i b�ni q�llimisht me gjith� zem�r "[11].

Prej semundjeve me te rrezikshme te zemres jane kufri ,shirku ,hipokrizia(nifaku) ,syefaqesia ,mendjemadhesia,zilia e ndaluar ,urrejtja jo per hire te Allahut s.w.t,lavdimi dhe jo sinqeriteti.

Rendesine e zemres na e sqaron me mire hadithi i Pejgamberit a.s"�� " Ne trup eshe nje cope mishi,nese ajo rregullohet i tere trupi rregullohet ndersa nese ajo prishet,prishet i tere trupi"[12].

2-Ruajtja e lukthit ne menyre qe ushqimi i cili arrin atje te jete hallall, dhe te haje nga ushqimet dhe pijet ate qe i ben dobi si dhe 1/3-ten e lukthit ta ndaje per ushqim, 1/3-ten per uje dhe 1/3-ten per ajr.

3-Ruajtja e organeve seksuale duke u larguar nga ndalesat e Allahut s.w.t si dhe nga cdo teprim i cili te shpie ne mekat dhe njeherit duke mos u larguar nga ajo qe ia ka lejuar Allahu s.w.t.

4-Ruajtja e organit te frymemarrjes duke mos konsumuar duhan dhe te gjitha llojet tjera demprurese si dhe cdo gje qe te shpie ne ndalesat e Allahut s.w.t

SE TRETI: T'a Perkujtosh Vdekjen dhe Belane

Perkujtimi i vdekjes dhe prishjes se trupave na ndihmon per devotshmeri.Kush kerkon keshilltar atij i mjafton perkujtimi i vdekjes.Te menduarit ne vdekjen dhe rreth saj e ben njeriun t'a kuptoje qellimin per te cilin eshte krijuar.Ketu te bie te takohesh me fjalen e Allahut s.w.t"�� {115} �� A menduat se Ne u krijuam kot dhe se nuk do ktheheni ju te Ne?116.I lart� �sht� All-llahu, Sunduesi i v�rtet, nuk ka zot tjet�r pos Tij, Zot i Arshit bujar"[13].

Nese eshte udhezuar per kete pishtar ndricues, ky gjithsesi se do t'a shpie ne zhvillimin e moralit ne zemren e tij si dhe do t'a beje te mbizotroje mbi gjymtyret e tij dhe mendimet e tija.

Vdekja eshte garancion qe shtyen te mencurit t'i permiresojne veprat e tyre dhe t'a ngrisin veten larte qe se paku pas vdekjes se tyre te perkujtohen per te mire ne mesin e njerzve .

SE KATERTI: Kush e Don Ahiretin Ai do t'a Braktise Stoline e Dunjas dhe do t'a Favorizoje Ahiretin ndaj Dunjase

Vertet kjo eshte sprove,eshte realitet i besimit ne Gajb-sekret,nuk do te lere-braktise ne dunja asgje perveq stolise,jo cdo stoli por stoline e ndaluar dhe demprurese sepse per stoline e mire thote Allahu s.w.t"�� "Thuaj: �Kush i ndaloi bukurit� dhe ushqimet e mira q� All-llahu i krijoi p�r robt� e vet?� Thuaj: �Ato jan� n� k�t� bot� p�r ata q� besuan, e n� dit�n e kijametit jan� t� posa�me p�r ta. K�shtu i sqarojm� argumentet nj� populli q� kupton"[14].

Te mencurit nuk kane nevoje per peshore per te krahasuar te mirat kalimtare dhe dhuntite e perjetshme.Thote Allahu s.w.t" �� "... Thuaju: �P�rjetimi i k�saj bote �sht� pak, e p�r at� q� �sht� i devotsh�m, bota tjet�r �sht� shum� m� e dobishme. Nuk do t'ju b�het pa drejt� as sa fija"[15].

KUSH E BEN KETE VEQ ESHTE TURPERUAR NGA ALLAHU ME TURP TE VERTETE

Ky eshte rezultati i respektit dhe takvase,ndjenjave per llogari para Allahut s.w.t,njohjen e se vertetes dhe njeherit pasimin e saj.

Mund te themi se:

TURPI ne dhunti eshte FALENDERIMI

TURPI ne fatkeqesi eshte SABRI

TURPI ne gjykim eshte DREJTESIA

TURPI ne ndeshkime dhe deshmi eshte SINQERITETI

TURPI ne prinder dhe te aferm eshte MBAJTJA E LIDHJEVE ME TA DHE SABRI

TURPI ne te dobtit,vejushat dhe jetimat eshte BUTESIA DHE MESHIRA

TURPI ne sendet e lena ne perkujdesje eshte EMANETI

TURPI ne gra eshte NDERI,PASTERTIA DHE RESPEKTI

TURPI ne bura eshte FISNIKERIA,NDERI DHE BURRERIA

TURPI ne fqinjesi eshte BURRERIA, NDIHMA RECIPROKE MIRSJELLJA DHE MESHIRA

TURPI ne mekat eshte PENDIMI, KTHYERJA, BRAKTISJA DHE TEVBEJA

TURPI ne ibadete eshte NENSHTRUESHMERIA, DROJA, FALENDERIMI DHE MADHERIMI I ALLAHUT S.W.T

TURPI ne mardhenie te perditshme, kontrata etj eshte PERMBUSHJA DHE NDERI

TURPI ne xhihad eshte TRIMERIA,FUQIA DHE KRENARIA

TURPI ne pasuri eshte SHPENZIMI DHE BUJARIA

Marre nga"Suverun min-el-Hajai bejne-l-Islami ve-l-Vakii"(broshure),te Abdul Halik Hasen Esh Sherif",f:13-23

Perktheu dhe pershtati ne gjuhen shqipe:

Sedat Islami

Brunei Darussalam

13 Shtator 2004 ,e hene