SHKAQET E LUMTURISE
Falėnderimi i takon Allahut, Zotit te boteve, ndėrsa paqa, mėshira dhe bekimi i Tij qofshin mbi zotėriun tone, Muhammedin, zotėriun e tere te dėrguarve, me pas:
Falėnderimi i takon Allahut, i Cili pėrcaktoi qe lumturia e zemrave te jete ne drejtimin kah Ai dhe i Cili rehatinė e shpirtrave e beri ne pėruljen para Tij
Pėrshėndetjet qofshin mbi njeriun me te lumtur, njeriun me te devotshėm, Pejgamberin tone, Muhammedin, Alejhi selam, i cili na e sqaroi rrugėn e lumturisė
ndriēoi rrugėn e qetėsisė dhe prehjes shpirtėrore
O ju njerėz! Te gjithė njerėzit, burra e gra, te mėdhenj e te vegjėl... hulumtojnė lumturinė dhe e shpresojnė atė por a thua se kush prej tyre do ta gjeje?
A e ka gjetur atė pronari i lokaleve dhe tokave (arave)?
A e ka gjetur atė ai, i cili pėrcjell kanalet televizive?
A e ka gjetur atė djaloshi, i cili vrapon pas femrave?
A e ka gjetur atė, ai i cili tere natėn e kalon neper ndalesa?
Unė pyes: Kush e ka shijuar shijen e lumturisė?
A mos e ka gjetur ajo gruaja, e cila ka hequr shaminė dhe ka veshur rroba te ngushta dhe te qėndisura
A mos mendoni se ajo e ka gjetur lumturinė?!
Kush ėshtė i lumtur? Dhe ku ta gjej lumturinė?
Te nderuar vėllezėr dhe motra: Lumturia ėshtė thesar i madh, ėshtė synim i dėshiruar dhe kėrkesė e shtrenjte
I lumturi shkurtimisht ėshtė: Ai, i cili ka realizuar adhurimin pėr Zotin e vet". Ky definicion ėshtė i pėrgjithshėm por ja ne vijim detajet:
Lumturia ne drejtimin kah Allahu
Te nderuar vėllezėr! Drejtimi kah Allahu, subhanehu ve teala, me ibadete, afrim sistematik, namaze fakultative (nafile) te shumta dhe pendim te pėrhershėm, patjetėr se do te te shpij ne ėmbėlsinė e besimit dhe xhennetin e dunjase, siē thotė Allahu,subhanehu ve teala," ćóäś Śóćöįó ÕóĒįöĶĒš ćöä ŠóßóŃņ Ćę ĆõäĖģ ęåę ćõÄćöä ŻóįóÜäõĶķÜķäųåõ ĶóķĒÉš ŲóķČÉ Kush bėn vepėr tė mirė, qoftė mashkull ose femėr, e duke qenė besimtar, Ne do t'i japim atij njė jetė tė mirė (nė kėtė botė), ... ".(Nahl 97)
Kjo ėshtė jeta e lumtur
Kjo ėshtė qetėsia dhe prehja shpirtėrore
Kjo ėshtė rehatia dhe pėrulja
Kjo ėshtė kėnaqėsia, te cilėn e shijon ēdokush qe drejtohet kah Allahu, subhanehu ve teala,
Ka thėnė njė vepermire: Miskine e dunjase dolėn nga kjo dunja pa shijuar gjene me te mire te saj. E pyeten: E ēfarė ėshtė ajo gjė? Tha: Njohja e Allahut, Subhanehu ve teala. Njė tjetėr kishte thėnė: Po ta dinin mbretėrit dhe bijtė e tyre se ne ēfarė lumturie jemi ne, do te luftonin pėr te me shpata.
Atėherė nėse je duke kėrkuar lumturinė kthehu tek namazi, kthehu tek Allahu se aty do ta gjesh lumturinė...
Lumturia ne leximin e Kur'anit
Ai ėshtė Kur'ani, libri i jetės, dera e lumturisė; sa here qe shikon ne te, ai ta ndriēon zemrėn me dritėn (nurin) e besimit...Thotė Allahu" ŻĒćäęĒ ČĒįįå ęŃÓęįå ęĒįäęŃ ĒįŠķ ĆäŅįäĒ Atėherė pra, pranojeni All-llahun, tė dėrguarin e Tij dhe dritėn qė e zbritėm Ne...".(Tegabun 8)
Ai ėshtė Kur'ani o muslimanet! Perse e braktisem, perse ia kthyem shpinėn, perse e harruam? Perse dunjaja na mashtroi qe te mos e lexojmė dhe meditojmė? Thotė Allahu" ķĒ ĆķåĒ ĒįŠķä ĀćäęĒ įĒ Źõįåößõć ĆćęĒįßć ęįĒ ĆęįĒĻßć Śä ŠßŃ Ēįįå O ju qė besuat, as pasuria juaj e as fėmijėt tuaj tė mos u shmangin prej adhurimit tė All-llahut ...".(Munafikun 9)
Kur'ani ėshtė shėrim i brengave, eliminues i derteve, shlyerės i humbjeve dhe ēlirues prej belave.
O ti qe dertet e dunjase te kane rrethuar dhe belatė te kane lodhur, te kėshilloj te ulesh me Kur'anin ēdo dite nga njė ore qe ta lexosh, t'i meditosh domethėniet e tij, t'ia parashtrosh veten tende Kur'anit pėr te pare se kush je
Nėse vepron kėshtu, te bej be ne Allahun se sė shpejti do ta ndiesh lumturinė dhe do ta shijosh shijen e jetės
Lumturia ne shokėt e moralshėm
Pasha Allahun! Te pėrshkruarit me moral te mire gjejnė rehati dhe lumturi aq sa mendja nuk mund ta merr!
Ata janė njerėz, te cilėt Allahu i deshi dhe i deshėn njerėzit
Si te mos gjejnė lumturi kur ata janė modest me njerėz; iu buzėqeshin, bėjnė shaka, qeshin, ata ndihmojnė nevojtaret, janė te bute me miskinet, ata ua mendojnė te mirėn njerėzve, anashkalojnė gabimet e tyre, ata janė te mire, te mėshirshėm, iu bėjnė dobi njerėzve, nėse i shef ata, shef moralin dhe edukatėn me te mire e me te larte...Ata ecin rrugės se Muhammedit, Alejhi selam, te cilin e lėvdoi Allahu,subhanehu ve teala, duke i thėnė" ęÅöäųóÜß įŚįģ ĪõįõŽņ ŚóŁöķć Vėrtet, ti je nė njė shkallė tė lartė tė moralit! ".(Kalem 4)
Eshtė e njohur formula" ŚĒćį ĒįäųóĒÓ ČćöĖÜįö ćĒ ŹõĶČ Ćäś ķõŚĒćįęß ” ęÓŹĢĻ ĒįÓŚĒĻÉ Trajtoi njerėzit ashtu siē ke dėshirė tė tė trajtojnė se kėshtu do ta gjesh lumturinė".
Lumturia ne braktisjen e mėkateve
Vėrtet epshet, pėrcjellja e kanaleve televizive dhe ndejtja vone pėr te bere mėkat natėn, janė rruga jote pėr dėshpėrim ne dunja dhe ahiret. Largimi yt prej Allahut te sjell ankth, frike, dėshpėrim dhe pikėllim. A nuk e ke dėgjuar fjalėn e Allahut,Subhanehu ve teala" ęćóäś ĆóŚśŃóÖó Śóä ŠößśŃöķ ŻóÅäųó įåõ ćóŚöķŌóÉš ÖóäßĒš E kush ia kthen shpinėn udhėzimit Tim, do tė ketė jetė tė vėshtirė... ".(Taha 124)
Mėkatet kane kėnaqėsi, e cila ėshtė momentale, por...por pas kėsaj vie ndėshkimi i zemrės, helmi i shpirtit.
Thotė poeti :
ŃĆķŹõ ĒįŠäęČ ŹõćķŹõ ĒįŽÜįęČ
ęŽÜĻ ķõÜęŃöĖõ ĒįÜŠõįųõ ÅĻćÜĒäÜõåÜÜĒ
ęŹÜŃßõ ĒįŠäÜÜęČö ĶķÜĒÉõ ĒįŽÜįęČ
ęĪķÜÜŃń įÜäÜŻÜÓÜßó ŚöÜÕÜķÜĒäÜÜõåĒ
Kam pare mėkatet duke mbytur zemrėn
dhe konsumimi i tyre trashėgon nėnēmim
Braktisja e mėkateve ėshtė jete e zemrave
Ndėrsa mohimi i tyre ėshtė i mire pėr ty
Porosia ime pėr ty vėlla ėshtė: Kthehu tek Allahu...qaj pėr mėkatet tua, kėrko falje pėr mėkatin tėnd sepse kėshtu do te gjesh lumturinė.
Lumturia ne bamirėsinė ndaj njerėzve
Nėse je duke hulumtuar pėr rehatinė, qetėsinė dhe prehjen shpirtėrore, te kėshilloj ta lėmosh kokėn e jetimit dhe ta puthesh kokėn e atij plaku te varfėr. Bamirėsia ėshtė rruge e shkurtėr e lumturisė dhe ėshtė dere, e cila te fut ne thesarin e madh te qetėsisė dhe rehatisė. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ęĆĶśÓöäõęĒ Åäųó Ēįįå ķõĶöČųõ ĒįćõĶÓöäöķä ...dhe bėni mirė, se me tė vėrtetė All-llahu i do bamirėsit.".(Bekare 195)
Vėlla musliman: A ia ke falur ndokujt qe te ka bere zullum? A ke qene tolerant ndaj ndokujt qe te ka bere keq?
Te them: provoje kėtė sepse pasha Allahun, do ta gjesh shijen e lumturisė, te cilėn nuk e krahason asgjė!
Shpenzoje pasurinė tende pėr nevojtarin
O ti qe te ka begatuar Allahu,subhanehu ve teala, me shtėpi, pėrkujto se sa familje janė pa shtėpi!
O ti qe te begatoi Allahu me grua, pėrkujto sa njeriu ka lėshuar gruan e tij!
O ti qe luan me fėmijėt tu, pėrkujto fėmijėt, te cilėt nuk kane prindėr!
O ti qe kėrkon lumturinė! Nxjerr pak nga pasuria jote pėr atė te varfėr, pėr atė te veje, pėr atė te ngratė, sepse pasha Allahun,subhanehu ve teala, ti do ta ndiesh kenaqesine e bamirėsisė dhe shijen e lumturisė. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ęćóä ķõÜęŽó ŌõĶųó äóŻśÓöåö ŻĆõęįĘßó åõćõ ĒįćõŻśįöĶõęä Kush ėshtė i ruajtur prej lakmisė sė vet, tė tillėt janė tė shpėtuar ".(Hashr 9)
Lumturia tek te penduarit
Te gjithė njerėzit, patjetėr se do te bėjnė mėkate e gabime, sado qe te jene te mire, te matur dhe te drejte, siē qėndron ne hadith" įę įć ŹõŠäČęĒ įŠåČ Ēįįå Čßć ęįĢĒĮ ČŽęć ĀĪŃķä ķŠäČęä ŻķÓŹŪŻŃęä ” ŻķŪŻÜŃ Ēįįå įåć Po te mos bėnit mėkate, Allahu,subhanehu ve teala, do t'iu shkatėrronte dhe ne vend tuajin do te sillte njerėz qe bėjnė mėkate por qe kėrkojnė falje, te cilėve ua fal (mėkatet)", apo siē ka thėnė Pejgamberi Alejhi selam.
Ne njė hadith tjetėr qėndron" ßį ĒČä ĀĻć ĪŲųóĒĮ ” ęĪķŃ ĒįĪŲųóĒĮķä ĒįŹęĒČęä Cdo njeri gabon, ndėrsa gabimtaret me te mire janė ata, qe pendohen".
Te nderuar vėllezėr! Ka njerėz, te cilėt kane qene te sinqertė ne raport me Zotin e tyre dhe te cilėt janė kthyer tek Allahu,subhanehu ve teala, me pendim, pishmanllek (ndjese) pėr atė qe kane bere, pranim te mėkateve
Ata pėr hise kane vėrtet njė pjese te madhe te lumturisė. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ćöäó ĒįćÄćöäķä ŃöĢóĒįń ÕóĻóŽõęĒ ćóĒ ŚóĒåóĻõęĒ Ēįįå Śóįóķå Żóćöäśåõćś ćóäś ŽóÖóģ äóÜĶśČóåõ ęćöäśåõćś ćóä ķäŹŁŃ ęćóĒ ČóĻųóįęĒ ŹČĻķįĒš Prej besimtarėve kishte burra qė vėrtetuan besėn e dhėnė All-llahut, e disa prej tyre e realizuan premtimin duke dhėnė jetėn, dhe ka prej tyre qė janė duke pritur (ta zbatojnė) dhe ashtu nuk bėnė kurrfarė ndryshimi. ".(Ahzab 23)
Vėrtet pendimi ka njė ėmbėlsi, kėnaqėsi dhe lumturi, te cilėn nuk e ndien askush pėrveē atyre, te cilėt e kane shijuar
Pyetni pėr kėtė te penduarit! Si jo kur" ĒįÜŹĒĘČ ćä ĒįŠäČ ßćä įĒ ŠäČ įÜå I penduari prej mėkatit ėshtė sikurse ai, i cili nuk ka fare mėkate". A nuk kane ngadhėnjyer me dashurinė e Allahut,Subhanehu ve teala pėr ta. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," Åäųó Ēįįå ķõĶöČųõ ĒįŹęĒČķä
All-llahu i do ata qė pendohen... ".(Bekare 222) A nuk ėshtė kjo nder pėr ta?!
Allahu,subhanehu ve teala, gėzohet me pendimin e te penduarve
A nuk ėshtė ky gėzim hyjnor fryt ne zemrat te penduarve
I penduari ka braktisur ēdo gjė qe se donė Allahu
Ai me kėtė gjest dėshiron te mirat e Allahut dhe se me vone Allahu ka pėr t'ia zėvendėsuar tere kėto me mė te mira!!! Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ęćóä ķóÜŹųóÜŽö Ēįįå ķóĢŚį įųóå ćóĪśŃĢĒš * ęķŃśŅõŽśåõ ćöäś ĶóķśĖõ įĒ ķĶśŹóÓöČ ...e kush u pėrmbahet dispozitave tė All-llahut, atij Ai i hap rrugė,3.dhe e furnizon atė prej nga nuk e kujton fare
".(Talak 2-3)
Lumturia ne vdekje
Po, ka lumturi ne vdekje por kjo lumturi ėshtė e veēante pėr besimtarin, i cili e kaloi jetėn ne shėrbim te Allahut,Subhanehu ve teala. Kjo pėr te ėshtė takim me lumturinė ne vdekje meqė thotė Allahu,subhanehu ve teala," Åäųó ĒįŠķäó ŽĒįęĒ ŃČäĒ Ēįįå Ėćųó ĒÓŹŽĒćęĒ ŹŹäŅųóįõ Śįķåćõ ĒįćįĒĘßÉ ĆįĒųó ŹĪĒŻęĒ ęįĒ ŹĶŅäęĒ ęĆČŌöŃęĒ ČĒįĢäųóÉ ĒįŹķ ßõäŹõć ŹęŚĻęä E, s'ka dyshim se ata qė thanė: "All-llahu ėshtė Zoti ynė", dhe ishin tė paluhatshėm, atyre u vijnė engjėjt (nė prag tė vdekjes dhe u thonė): tė mos u frikėsoheni, tė mos pikėlloheni, keni myzhde xhennetin qė u premtohej. ".(Fussilet 30)
Ky ajet na e sqaron neve lumturinė, te cilėn e arrijnė besimtaret. Nėse do te bindesh pėr kėtė, analizo kėto gjera:
1- Iu zbresin melaiket qe te mos frikėsohen me rastin e vdekjes. Ky ėshtė pėrgėzimi i pare qe melaiket i zbresin njeriut gjate vdekjes se tij, duke e qetėsuar dhe siguruar prej frikės.
2- Dhe mos u pikėlloni..Mos u pikėlloni pėr asgjė qe do t'iu kaloj prej kėsaj dunjaje sepse tek Allahu,subhanehu ve teala, keni pėr te gjeturshume here me mire. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ęįóÓóęŻó ķõŚŲöķßó ŃČųõßó ŻŹŃÖģ E Zoti yt do tė tė jepė ty, e ti do tė kėnaqesh. ".(Duha 5) Poshtu thotė " ęįįĀĪŃÉ ĪķŃń įóßó ćöäó ĒįĆęįģ Dhe se bota e ardhshme ėshtė shumė mė e mirė pėr ty se e para.".(Duha 4)
3- Pėrgėzohuni me Xhennetin, i cili iu pate premtuar juve
Ky pėrgėzim realizohet me rastin e vdekjes, ėshtė pėrgėzim me xhennet
Ai e shef vendin e vet ne Xhennet ndėrsa zemra i fluturon si mallėngjim pėr atė qe ėshtė tek Allahu,subhanehu ve teala, dhe si gėzim pėr atė qe Allahu,subhanehu ve teala, ua pėrgatit robėrve te Tij. Kjo ėshtė lumturi e vėrtetė. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ęŻöķ Šóįß ŻóÜįķÜŹóÜäóÜĒŻóÓö ĒįćõÜŹÜóäóÜĒŻöÓõęä E pėr shpėrblim tė tillė le tė garojnė ata qė lakmojnė tė mirėn. ".(Mutaffifin 26)
Robėr te Allahut!
A keni dėgjuar pėr tregimin e kėtij djaloshi, i cili u qellua me plumb revoleje ne koke. Kur e dėrguan ne spital dhe mjeku behej gati t'ia nxjerrte fishekun nga koka, u ēudit kur pa buzėqeshjen, e cila u shfaq ne fytyrėn e kėtij djaloshi. Befasia sikur mori dhenė kur djaloshi foli e tha" O mjek! Mos u lodh kot sepse unė do te vdes
Unė jam duke e pare vendin tim ne Xhennet...Dėshmoj se nuk ka zot te adhuruar me merite pėrveē Allahut...".
Lumturia e madhe ėshtė kur ta marrėsh librin me dore te djathte
Po kjo ėshtė lumturia e madhe, kur edhe do te bėrtasėsh para tere njerėzimit" åóĀÄõćõ ĒŽśŃóĮõęĒ ßöÜŹĒČöÜķÜåś * Åäųöķ ŁóäóäŹõ Ćóäųöķ ćõįĒŽņ ĶöÓóĒČÜķÜå Kujt t'i jepet libri i vet nga e djathta e tij, ai do tė thotė: "O ju, qe, lexojeni librin tim!"20.Unė kam qenė i bindur se do tė jap llogarinė time. ".(Hakkah 19-20)
Lumturia ėshtė kur ti te ecėsh rrugės pėr ne Xhenetin e pėrjetshėm, ku do t'i shikosh pallatet tua ne xhennet
shef lumenjtė duke kaluar nen to
Lumturia e madhe ėshtė kur ti te hysh ne pallatin tėnd dhe te shohėsh pemėt prej ari, te cilat kane rrethuar pallatet
Po pasha Allahun! Kjo ėshtė lumturia
kur te te vijnė shėrbėtorėt pėr te te shėrbyer. Thotė Allahu" ęķóŲõęŻõ Śįķåöć ęöįĻóĒäń ćõĪóįųóĻõęä Atyre u shėrbejnė djelmosha tė gjithmonshėm. ".(Vakia 17)
Lumturia ėshtė kur te shohėsh gratė e tua ne xhennet (hyritė symėdha), qe vėrtet do te shohėsh njė bukuri te papershkruar. Thotė Allahu,subhanehu ve teala," ßóĆäųåõäųó ĒįķĒŽõęŹõ ęĒįćóŃĢóĒä Ato janė si xhevahiri e diamanti (tė kuqėrremta nė tė bardhė). ".(Rrahman 58) Poashtu thotė" ßĆäųåõäųó ČóķÖń ćßśäõęä Sikur ato tė jenė inxhi e paprekur (dhe e ruajtur). ".(Saffat 49)
Lumturia do ta arrije kulminacinon kur ti ta dėgjosh thirrjen e Zotit tėnd" O robėrit e Mi! A u kėnaqėt? Thonė: Po, e si te mos kėnaqemi kur na ke dhėnė atė, qe askujt nuk ia ke dhėnė. Atėherė Allahu,subhanehu ve teala, e largon perden prej fytyrės se Tij dhe se nuk iu ėshtė dhėnė gjė me e bukur sesa shikimi ne te. Thotė Allahu" ęõĢõęåń ķóęśćóĘöŠņ äųĒÖöŃÉń * Åöįóģ ŃóČųöåóÜĒ äóĒŁöŃÉń Atė ditė do tė ketė fytyra tė shkėlqyera (tė gėzuara).23.Qė Zotin e tyre e shikojnė. ".(Kijame 22-23)
Te dashurit e mi pėr Allahun!
Kjo ishte njė shėti e shkurtėr neper dyert e lumturisė...E lusim Allahun te ne begatoje me kėtė lumturi!!!
Paqa, mėshira dhe bekimi i Allahut qofshin mbi zotėriun tone, Muhammedin, familjen, shokėt dhe tere pasuesit e tij!!!
Ebu Xhihad Sultan El Umerijj
Marre nga www.denana.com
18-7-005, e hėnė
Vushtrri, Kosove
