PERHAPENI SELAMIN

Falenderimi i takon Allahut,Subhanehu ve teala ndersa pershendetjet qofshin mbi Muhammedin,Alejhi selam ,me pas:

Selami (pershendetja islame) eshte tradite e vjeter dhe daton qysh nga koha e Ademit,alejhi selam,njeriut te pare,e do te vazhdoje gjer ne amshim.Selami poashtu eshte pershendetje e banoreve te Xhennetit.Thote Allahu "وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلامٌٌ ...Përshëndetja e tyre në të është “selam” - paqe."(Ibrahim 23).

Selami poashtu eshte pjese e tradites se cdo pejgamberi,eshte moral i te devotshmeve,është zakon i njerzve te medhenje...

Fakeqesisht keto dite ne mes muslimaneve,selami eshte bere dic i huaj dhe i panjohur per ta.Shef ndonje njeri duke kaluar prane vellaut te tij musliman dhe fare nuk i jep selam.Disa te tjere selam iu japin vetem atyre qe i njofin,ndersa te tjeret cuditen nese iu jep dikush selam qe nuk e njohin.Madje ka raste qe muslimani refuzon t'ia ktheje selamin vellaut duke i thënë: Me falni. A po me njef qe me jep selam?

Tere keto jane ne kundershtim me traditen (sunnetin) e Pejgamberit, Alejhi selam,dhe keto jane shkaqe per ndarjen shpierterore,ndarjet grupore dhe izolimin e teresishem ne mes muslimaneve.Thote Pejgamberi "لا تدخلوا الجنّة حتى تُؤمنوا ولا تُؤمنوا حتى تحابوا، أولا أدلكم على شيء إذا فعلتموه تحاببتم؟ أفشوا السلام بينكم Nuk do te hyni ne Xhenet derisa te besoni dhe nuk do te besoni derisa te duheni ne mes vete.A t'iu tregoj per dic,qe nese e beni duheni? Perhapeni selamin ne mesin tuaj!( Muslimi)

Ne nje hadith,te dakorduar per vertetesine e tij,qendron se Pejgamberin,Alejhi selam, e kishte pyetur nje njeri: أي الإسلام خير؟Cili Islam është me i miri (cila veper ne Islam është me e lavduara)? Atebote Pejgamberi kishte thene: تُطعم الطعام، وتقرأ السلام على من عرفت ومن لم تعرفTe japesh ushqim dhe t'i japesh selam atij qe e njef dhe atij qe nuk e njef".

Ne këtë hadith Pejgamberi Alejhi selam kurajon muslimanet qe t'i japin njeri tjetrit selam,jo vetem shokeve dhe ata qe i njofin,por te gjithe muslimaneve.

Ibni Omeri,Allahu qofte ndare i knaqur prej tij dhe babait te tij,Omerit,shkonte ne treg dhe thoshte: إنما نغدو من أجل السلام، فنسلم على من لقيناه Ne vertet po shkojme ne treg per hire te selamit( e jo per ndonje nevoje); t'i japim selam cdokujt qe e takojme".

Selam është shenje e modestise se muslimanit dhe dashurise se tij ndaj tjereve.Selam poashtu paraqet deliresin e zemres nga zilia,urrejtja, mendjemadhesia dhe nençmimi.Jo vetem kaq,por selami është njeherit edhe prej obligimeve te besimtarit ndaj besimtarit sikurse qe eshte shkak per njohje ne mes besimtareve,bashkim mes tyre,shtim te dashurise dhe respektit,shkak per fitimin e sevapeve dhe hyrjes ne Xhennet.Nuk duhet harruar se me perhapjen e selamit ne vetem kemi ringjallur traditen e Pejgamberit,Alejhi selam.

Thote Pejgamberi Alejhi selam " خمس تجب للمسلم على أخيه: ردّ السلام، وتشميت العاطس، وإجابة الدعوة، وعيادة المريض، واتّباع الجنائز Muslimani i ka pese obligime ndaj vellaut te tij: T'ia ktheje selamin,t'i deshiroje shendet kur te teshtin(duke i thënë Jerhamuke Allahu-Allahu te meshirofte),t'i pergjigjet fteses se tij,t'a vizitoje te semurin si dhe t'a percjell xhenazen".(Muslimi)

Është obligim ndaj atij qe i ipet selam t'a ktheje atë duke zbatuar keshtu urdherin e Pejgamberit,Alejhi selam.Nga Ebi Seid El Hudriu transmetohet se Pejgamberi Alejhi selam ka thënë" إياكم والجلوس في الطرقات ، فقالوا: يا رسول الله: ما لنا من مجال بُدُّ نتحدث فيها، فقال: إذا أبيتم إلا المجلس، فأعطوا الطريق حقه ! قالوا: وما حق الطريق يا رسول الله؟ قال: غضّ البصر، وكف الأذى، ورد السلام، والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر Keni kujdes nga qendrimi ne rruge!

Thane: O i derguari i Allahut!Ne nuk kemi tjeter zgjidhje,sepse ne konsultohemi-kuvendojme ne to.

Tha: Nese refuzoni qe vetem (patjeter) te qendroni,atehere ipjani te drejten rruges!

Thane: Po ç'te drejte ka rruga o i derguari i Allahut?

Tha: Ulja e shiqimit,shmangia nga maltretimi i njerzve,kthimi i selamit dhe urdherimi per te mire si dhe ndalimi nga e keqja".( Buhariu dhe Muslimi)

Ka thënë Imam Neveviu,Allahu e paste meshiruar,: Dije se dhenia e selamit është sunnet ndersa kthimi i tij është vaxhib.Nese jane nje grup,atehere selami eshte sunnet kifaje( nese nje e ben,te tjeret bien nga obligimi) per ta dhe nese nje prej tyre jep selam,selami i tij vlen per te gjithe.Ndersa nese është nje musliman i vetem,ai e ka obligim t'a ktheje selamin.E nese jane nje grup,atehere kthimi është farz kifaje (obligim qe nese nje e ben,te tjeret bien nga obligimi) dhe nese nje e kthen prej tyre,te tjereve iu bie barra.Ndersa me se miri eshte qe te gjithe te japin selam dhe te gjithe t'a kthejne selamin".

FORMAT E SELAMIT:

Ka thënë Imam Neveviu, Allahu e paste meshiruar,: Forma me e shkurte e selamit është: Es Selamu Aljekum( Paqa qofte mbi ju).Kjo per grup,ndersa nese është vetem nje musliman,forma me e shkurter është: Es Selamu Alejke(Paqa qofte mbi ty),edhe pse me mire do te ishte t'i thuhet: Es Selamu Alejkum(Paqa qofte mbi ju),qe t'a perfshije atë dhe melaiket shoqeruese te tij.

Forma me e preferuar është: Es Selamu Alejkum ve Rahmetullahi ve Berekatuhu( Paqa,meshira dhe begatia e Allahut qofshin mbi ju),edhe pse Es Selamu Alejkum(Paqa qofte mbi ju) mjafton sa per t'a permbushur obligimin.

KTHIMI I SELAMIT:

Thote Imam Neveviu, Allahu e paste meshiruar,: Sa i perket formes se kthimi te selamit,me kompleteja dhe me e persosura do te ishte: Ve Alejkumus-Selamu ve Rahmetullahi ve Berekatuhu (Edhe mbi ju qofshin paqa,meshira dhe begatia e Allahut) Sa i perket pjesezes lidhes Vav( edhe) ne fillim te kthimi te selamit,mund t'a besh por edhe mund t'a lesh,porse lenia e saj do te thote t'a lesh formen me te mire.

Ben te perkufizohesh vetem ne Ve Alejkumus-Selam,ndersa te perkufizohesh vetem ne Alejkum nuk lejohet sipas te gjithe dijetareve. Nese ia shton kesaj Ve Alejkum,ne lejimin e saj ka dy mendime tek dijetaret tane…"^([1]).

GRADAT E SELAMIT:

Selami ka tri grada: Me e larta,me e mira dhe me e persosura është: Es Selamu Alejkum ve Rahmetullahi ve Berekatuhu .Pastaj vie" Es Selamu Alejkum ve Rahmetullah" pastaj " Es Selamu Alejkum".

Muslimani ka mundesi te zgjedhe;ose te marre shperblim komplet ose te marre me pak,tere kjo sipas formes se selamit qe e jep/kthen.Mu per këtë transmetohet se nje njeri hyri ne xhami dhe derisa Pejgamberi Alejhi selam ishte ulur me shoket e tij,tha: Es Selamu Alejkum! Tha Pejgamberi Alejhi selam "Ve Alejkumus Selam,dhjete.Pas pak erdhi nje njeri tjeter e tha: Es Selamu Alejkum ve Rahmetullah! Tha: Ve Alejkumus Selamu ve Rahmetullahi,njezet.Pastaj erdhi nje njeri tjeter e tha: Es Selamu Alejkum ve Rahmetullahi ve Berekatuhu! Tha Pejgamberi Alejhi selam :Ve Alejkumus Selamu ve Rahmetullahi ve Berekatuhu,tridhjete.(Ebu Davudi dhe Tirmidhiu)

Qellimi me shifrat e cekura ne hadith,është shperblimi.Pra per te parin 10 sevape,per te dytin 20 sevape dhe per te tretin 30 sevape.

EDUKATA E SELAMIT:

1- Sipas tradites se Pejgamberit,Alejhi selam, kur dy veta takohen ne rruge,ai qe është hipur i jep selam atij qe eshte duke ecur ne kembe,pakica shumices,i vogli te madhit.Thote Pejgamberi " يسلم الراكب على الماشي، والماشي على القاعد، والقليل على الكثير I jep selam i hipuri (ne mjet udhetimi) atij qe eshte ne kembe,ai qe eshte ne kembe atij qe eshte ulur dhe pakica shumices".( Muslimi)

2-  Pershendetja (e pare) e muslimanit ndaj muslimaneve duhet te jete selami e jo "Mirdita" ose " Miresevini".Pra se pari pershendet me selam,pastaj i deshiron mirseardhje e te ngjashme.

3-  Është e preferuar,qe muslimani me rastin e hyrjes ne shtepi te jap selam,sepse bereqeti zbret me selamin.Thote Pejgamberi Alejhi selam " إذا دخلت على أهلك فسلم يكن بركة عليك وعلى أهل بيتكNese hyn tek familja jote atehere ip selam qe te jete bereqet per ty dhe familjen tende".( Tirmidhiu). Ndersa nese ne shtepi nuk eshte askush atehere le te thote" السلام علينا وعلى عباد الله الصالحينEs Selamu Alejna ve Ala Ibadil-lahi Salihine-Paqa qofte mbi ne dhe mbi roberit e mire te Allahut".( Muslimi)

4-  Selami duhet te jete me ze  te thekshem por qe nuk e pengon te zgjuarin dhe nuk e zgjon te fjeturin.Mikdadi,Allahu qofte ndare i knaqur prej tij,rrefen: ... كنا نرفع للنبي صلى الله عليه وسلم نصيبه من اللبن، فيجيء من الليل، فيسلم تسليماً لا يوقظ نائماً ويُسمع اليقظان Ia linim Pejgamberit, Alejhi selam, hisen e tij ne qumesht keshtuqe vinte naten dhe ipte selam,qe nuk e zgjonte te fjeturin dhe nuk e bente te ndiej i zgjuari".( Muslimi)

5-  Preferohet perseritja e selamit ne mes vellezerve musliman edhe nese ndahen per pak caste.Ebu Hurejre transmeton se Pejgamberi Alejhi selam ka thënë" إذا لقي أحدكم أخاه فليسلم عليه، فإن حالت بينهما شجرة أو جدار أو حجر ثم لقيه فيسلم عليه Kur t'a takoje ndokush prej jush vellaun e tij le t'i jep selam dhe nese ne mes tyre qellon ndonje peme,mur apo guri,pastaj prape takohen le t'i jap prape selam".( Ebu Davudi)

6- Shumica e dijetareve e kane lejuar qe burri t'i jap selam gruas dhe anasjelltas,nese kjo nuk shpie ne sprove-fitne.Gruaja iu jep selam te afermeve te saj sikurse qe e ka obligim t'ua ktheje selamin.Nese gruaja eshte e huaj,nuk ka dic te keqe t'i japesh selam dhe nese te jep selam,ia kthen selamin.Kjo kushtezohet qe te mos shpie ne sprove-ftine dhe te mos jete pershendetja doreperdore.

7- Eshte bere zakon tek njerzit qe selami te jete shenje me dore.nese muslimani është larg dhe po t'i ipte selam nuk do t'a ndiente,nuk ka gje te keqe t'ia bersh me dore si shenje selami,por nese është afer nuk prteferohet.

8- Preferohet qe bashkeulesi kur te largohet prej ndejes te jap selam.Thote Pejgamberi Alejhi selam " إذا انتهى أحدكم إلى المجلس فليسلم، فإذا أراد أن يقوم فليسلم، فليست الأولى بأحق من الآخرة Kur dikush te arrije ne ndonje ndeje le te jap selam dhe kur te deshiroje te ngritet le te jap prape selam,sepse selami i pare nuk eshte me meritor sesa i fundit".( Ebu Davudi)

9-  Preferohet dhenia e dores me rastin e pershendetjes me selam.Thote Pejgamberi Alejhi selam " ما من مسلِمَين يلتقيان فيتصافحان إلا غُفِر لهما قبل أن يتفرقا Nuk ndodhe te takohen dy muslimani dhe t'a pershendesin njeri tjetrin doreperdore e te mos iu fallen mekatet para se te ndahen".( Ebu Davudi dhe Tirmidhiu) Nga Enes bin Maliku,Allahu e paste meshiruar, rrefehet se " كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا استقبله الرجل فصافحه لا ينزع يده من يده حتى يكون الرجل الذي ينزع... Pejgamberi Alejhi selam kur e takonte dike dhe e pershendette doreperdore,nuk ia leshonte doren derisa ai ia leshonte".( Tirmidhiu)

10-  Mundohu qe cdohere kur te japesh selam te jesh fytyreqelur dhe i buzeqeshur.Thote Pejgamberi Alejhi selam " وتبسمك في وجه أخيك صدقةDhe buzeqeshja jote ne fytyren e vellaut tend është sadaka".Poashtu ka thënë" لا تحقرنّ من المعروف شيئاً ولو أن تلقى أخاك بوجه طليق Mos perbuzni nga te mirat asgje,qofte edhe te takuarit vellaun me fytyre te qelur".( Muslimi)

11-  Preferohet dhenia selam femijeve sic bente Pejgamberi Alejhi selam sepse kjo eshte shkak per bujari,shkak per mbjelljen e beses ne shpirtera dhe ngulitjen e mesimeve islame ne zemra.

12- Muslimani nuk ua paraprin pabesimtareve me selam-pershendetje.Thote Pejgamberi Alejhi selam" لا تبدأوا اليهود ولا النصارى بالسلام، فإذا لقيتم أحدهم في طريق فاضطروه إلى أضيقه Mos ua paraprini me selam jehudeve dhe te krishtereve.Nese i takoni ne rruge detyroni t'a mbajne pjesen e ngushte te rruges…".( Muslimi)^([2]) Poashtu ka thënë Pejgamberi Alejhi selam " إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: وعليكمNese iu japin selam ithtaret e librit (jehudet dhe te krishteret) kthejauni: Ve Alejkum( edhe mbi ju).( Buhariu dhe Muslimi)

O rober te Allahut! Ringjalleni këtë tradite profetike ne menyre qe te bashkohen zemrat,te afrohen shpirterat dhe te arrihet shperblimi.

Pershendetjet tona qofshin mbi Muhammedin ,familjen,shoket dhe tere pasuesit e tij gjer ne amshim^([3])!