Vlerat e Kur'anit ne Kur'an

 

Njohja e vleres se diçkafit eshte baze per t'iu qasur atij sendi dhe per te perfituar prej tij.Andaj hulumtimi i vlerave te Kur'anit eshte segmenti me i rendesishem me studimin e te cilit duhet preokupuar muslimani ne menyre qe nga thellesia e zemres se tij t'i qaset librit te Zotit te vet.Argumentet te cilat deshmojne per vleren e madhe te Kur'anit si dhe qartesine e tij  jane te shumta,si nga Kur'ani poashtu edhe nga Sunneti.Keto argumente jane aq te shumta saqe njeriu nuk mund t'i numeroje.Madje edhe shkrimet rreth kesaj natyre jane te shumta.Por argumenti me prestigjioz i ketyre argumenteve mbetet vet Kur'ani per vlerat e tij;sepse Kur'ani eshte baze dhe ne kete aspekt eshte me i fuqishem  dhe me meritore ta definoje vetveten.

Studimit te ketij aspekti (dtth argumenteve rreth Kuranit nga vet Kurani) nuk i eshte kushtuar rendesi e vecante e lere me te themi se i eshte dalur haku.Mu per kete ka qene me se e rendesishme qe nje musliman i shkolluar t'i qaset ketij aspekti ne nxjerrjen e vlerave te Kuranit dhe argumneteve te madheshtise se tij  nga vet Kurani.

Kjo ne te vertet nuk eshte dic qe nuk mund te arrihet apo nyje qe eshte e pakapshme per te kuptuarit sepse vlerat e Kuranit dhe aspektet qe tregojne per madheshtine e tij jane te shumta keshtuqe hulumtuesit i mbetet hulumtimi i atyre argumenteve edhe pse ato defakto jane te dukshme e te qarta, te ndritshme e madheshtore.

Asnje liber nuk i ngjan atij ,as ne metode e as ne stil,as ne permbajtje e as ne qellime.Kurani keto argumente i paraqiti ne shume ajete qe veshtire eshte te mblidhen ne nje liber e lere më në nje artikull por ne gjithnje sipas mundesise do te sjellim disa prej me bazoreve dhe me te rendesishmeve ne kete punim:

1-Kurani eshte te folurit e Allahut s.w.t,i zbritur me te nderuarit pejgamber.Ky argument i mjafton te mencurit per ta njohur vleren e Kuranit  sepse ky eshte nder qe nuk i afrohet  ne vlere asgje e lere me te jete i njejte me te.Thote Allahu s.w.t"وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَعْلَمُونَ E nëse ndokush prej idhujtarëve të kërkon strehim, ti strehoje në mënyrë që t'i dëgjojë fjalët e All-llahut (Kur'anin), e mandej përcille në vendin e tij të sigurt. Këtë ngase ata janë popull që nuk e dinë (të vërtetën e fesë islame)".(Tewbe 6)

2- Kurani eshte argumenti i madh i Allahut s.w.t,eshte mrekullia e perhershme e cila argumenton realitetin e pejgamberllekut te Muhammedit a.s.Eshte mrekullia me te cilen Allahu s.w.t i garoi njerzit dhe xhinet duke iu thene"قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَـذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً Thuaj: “Edhe sikur të bashkoheshin njerëzit dhe xhinët për të sjellë një Kur'an të tillë, ata nuk do të mund të bënin si ky sado që do ta ndihmonin njëri - tjetrin”.(Isra 88).

Madje i garoi ne nje kaptine te vetme"وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءكُم مِّن دُونِ اللّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ E në qoftë se jeni në dyshim në atë që Ne ia shpallëm gradualisht robit tonë, atëherë sillni ju një kaptinë të ngjashme si ai (Kur'ani) dhe thirrni (për ndihmë) dëshmitarët tuaj (zotërat) pos All-llahut, nëse jeni të sinqert (në thëniet tuaja se Kur'ani nuk është prej Zotit).(Bekare 23).

3-Prej vlerave te Kuranit vecojme edhe ate se ai eshte liber per ta udhezuar njerzine ne pergjithesi,ne ate qe eshte e drejte.Eshte pishtar ndricues per ne lumturine e dy botrave.Thote Allahu s.w.t"ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ Ky është libri që nuk ka dyshim në te (sepse është prej All-llahut) është udhëzues për ata që janë të devotshëm.(Bekare 2).

Poashtu thote Allahu s.w.t"إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُËshtë e vërtet se ky Kur'an udhëzon për atë rrugë që është më se e vërteta, "(Isra9).

4-Kurani eshte sherim e shpetim nga semundjet personale e shoqerore .Thote Allahu s.w.t"وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ Ne të shpallim Kur'anin që është shërim dhe mëshirë për besimtarët..."(Isra 82).

Poashtu thote"قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاء Thuaj:Ai është për besimtarët udhëzues e shërues"(Fussilet44).

5-Kurani eshte deshmia e Allahut s.w.t tek njerzit ;qe t'ua sqaroje te verteten  si te vertete dhe te koten si te kote.Me te luftohet e kota dhe pengohet dhe kete fale argumenteve  te shumta dhe deshmive te qarta te cilat i permban ne gjirin e vet.Mu per kete thote Allahu s.w.t"فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَاداً كَبِيراً Po ti mos dëgjo jobesimtarët e luftoi ata me të (me Kur'an) me një luftë të madhe."(Furkan 52).

6-Kurani eshte udhezues i pergjithshem per te gjithe popujt deri ne kataklizme.Ndersa sa iu perket librave te meparshem qiellore ato vlenin per nje popull te caktuar ne nje periudhe te caktuar kohore.Kjo eshte deshmi per vleren dhe madheshtine e Kuranit si dhe te pejgamberit a.s Thote Allahu s.w.t "وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ…e mua më është shpallur ky Kur'an që me të t'ju tërheqë vërejtjen juve dhe atij që i komunikohet (dhe të gjithë atyre që vijnë pas jush deri në ditën e kijametit)…"(En'am 19).

Thote gjithashtu"إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ  لِمَن شَاء مِنكُمْ أَن يَسْتَقِيمَAi (Kur'ani) s'është tjetër pos këshillë për njerëzit!Për atë nga mesi që dëshiron të gjendet në të vërtetën.".(Tekwir 27-28).

7-Kurani eshte gjykues i librave te meparshem dhe perfshires(permbajtes) i tyre.Thote Allahu s.w.t"وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْهِ Ne edhe ty (Muhammed) ta zbritëm librin (Kur'anin) e vërtetë që është vërtetues i librave të mëparshme dhe garantues i tyre…"(Maide 48)

Vertet Kurani eshe perfshires dhe gjykues i librave te meparshem .Pranon nga dispozitat e tyre ate qe ia vlen te mbetet ndersa anulon ate qe ka qene e vecante per ate popull dhe qe nuk ka dobi te mbetet si dispozite.Sqaron te veteten duke sqaruar ate qe ia shtuan ose munguan-cunguan- librave te meparshem qofte shtremberim,ndryshim apo zevendesim.Kurani perfshiu te gjitha keto libra  dhe konsiderohet si reference e permbajtjes se tyre.

8-Kurani eshte i ruajtur.Ruajtjen e tij e mori persiper Allahu s.w.t.Ai eshte i ruajtur tekstualisht nga ndryshimet,shtimet dhe cungimet.Eshte i ruajtur ne dispozitat,urtesite,dometheniet dhe kuptimet e tij.Eshte i ruajtur ne menyre qe te mos permbaje asgje te kote.Thote Allahu s.w.t"إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ Ne me madhërinë Tonë e shpallëm Kur'anin dhe Ne gjithsesi jemi mbrojtës të tij ".(Hixhr 9)

Thote gjithashtu"لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ Atij nuk mund t'i mvishet e pavërteta nga asnjë anë; është i zbritur prej të Urtit, të lavdishmit".(Fussilet 42)

Na mjafton te cekim ketu mrekulline e tij shkencore ,te cilen e zbuloi perparimi shkencor ne kohen kur vet shkenca gjykon me kotesi per tezat,supozimet,hipotezat,mendimet dhe opcionet rreth kozmosit dhe natyres (te cilat ishin ne kundershtim me Kuranin).

9-Kurani eshte nur-drite- qe e shpeton njerzimin nga vuajtjet dhe humbjet e dunjase ne njeren ane dhe nga humbjet e ndeshkimet e Ahiretit ne anen tjeter.Thote Allahu s.w.t"قَدْ جَاءكُم مِّنَ اللّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ  يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ وَيُخْرِجُهُم مِّنِ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍJuve ju erdhi nga All-llahu dritë, dhe libër i qartë.All-llahu e vë me atë (me Kur'anin) në rrugët e shpëtimit atë që ndjek kënaqësinë e tij dhe me ndihmën e Tij i nxjerr ata prej errësirave në dritë dhe i udhëzon në një rrugë që është e drejt".(Maide 15-16).

Kete realitet e vertetuan dijetare te lemive te ndryshme nga jobota islame.Filluan te therrasin te kapemi per Kuranin duke pranuar per realitetin e bartjes se njerzimit nga erresira e injorances dhe prapambeturise ne dituri,shkence,perparim e edukate.Prej tyre pranuan islamin njerez te medhnje,nga shtresat me te larta te diturise e shoqerise.

10-Kurani manifeston forcen e Allahut s.w.t dhe urtesine e Tij.I ngjalle zemrat dhe ndikon ne to duke i bere qe te kene dro,te zbuten madje ndikon edhe tek te ngurtat ,te cilat i çane me forcen e tij.Thote Allahu s.w.t"اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَاباً مُّتَشَابِهاً مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ   All-llahu e shpalli të folmën më të mirë, librin, të ngjashëm në mrekulli, të përsëritur herë pas herë (me këshilla e dispozita), që prej (dëgjimit të) tij rrënqethen lëkurat dhe zemrat e tyre…"(Zumer23).

Poashtu thote"لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعاً مُّتَصَدِّعاً مِّنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ  Sikur Ne ta zbritnim këtë Kur'an mbi ndonjë kodër, do ta shihje atë të strukur e të çarë prej frikës nga All-llahu. Këta janë shembuj që ua shkoqisim njerëzve, që ata të mendojnë."(Hashr 21).

    

EMRAT E KURANIT

Si rezultat i vleres se madhe dhe madheshtise se paimagjinuar te Kuranit u shtuan edhe emrat e tij,te cilet aludojne ne vecorite,vlerat,cilesite,elokuencen dhe çudirat e tij.Ne vijim do te cekim emrat me te njohur te kuranit:

EL KURAN ,ky eshte emri me i njohur i tij.Ky emer ne realitet eshte infinitive me kuptim "per te lexuar".Pastaj u emertua me te Kurani si emer i perveqem qe tregon per kete liber te ndershem.Shkak i kesaj vlere eshte vet elokuenca apo retorika e tij,lehtesimi i leximit dhe mbamendjes se tij.Andaj per kete dijetaret nuk ngopen se lexuari ate.Çudirat e tij thuajase sikur nuk kane fund kurre.Allahu s.w.t e lehtesoi te studiuarit e tij e tha"وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍNe Kur'anin e bëmë të lehtë për të kuptuar, a ka ndokush që merr këshillë? ".(Kamer 22).

EL KITAB,kjo fjale eshte infinitive me kuptim "libra dhe shkrim".Poashtu emertohet si emer i te shkruaras.Ne kuptimin esencial gjuhesore,kjo fjale aludon ne shumes.Prej kesaj fjale rrjedh fjala çetë(ketibeh),si rezultat i bashkimit te ushtareve ne te.

Kurani eshte quajtur me kete emer sepse ai bashkon-mbledh  lloje    tregimesh,argumentesh,dispozitash,urtesish dhe keshillashe.Keto qe i permendem si dhe shume te tjera,Kurani i mblodhi ne gjirin e vet me nje mbledhje-tubim te pakrahasueshem,ne nje forme te vecante ,permledhese dhe te urte.

E shohim si te vertet ate qe e pohoi Dr:Muhammed Abdullah Draz              se ne emertimin e Kuranit me keta dy emra EL KURAN dhe EL KITAB aludohet ne ate se eshte e drejtë e tij interesimi per ruajtjen e tij  ne vende e jo ne nje vend.Me kete kam per qellim-thote Dr:Drazi- obligueshmerine e ruajtjes se tij ne gjoksa (hifz) dhe ne rreshta (mus-haf).Ne nuk e pranojme hifzin e hafizit derisa te perputhet me verzionin e mus-hafit,te dakorduar nga as-habet,e i transmetuar tek ne gjenerate pas gjenerate ne formen,ne te cilen u be se pari.Poashtu ne nuk pranojme shkrimin e ndokujt derisa te perputhet me hifzin  e percjellur ne menyren tevatur(me besnike).

Bazuar ne kete interesim te dyanshem (hifz dhe shkrim),te cilin Allahu s.w.t e mbjelli ne shpirtin e ummetit te Muhammedit a.s ,mbeti Kurani i ruajtur ,si permbushje e premtimit te Allahut s.w.t per ruajtjen e tij,ku thote"إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ Ne me madhërinë Tonë e shpallëm Kur'anin dhe Ne gjithsesi jemi mbrojtës të tij".(Hixhr9).

Si rezultat i kesaj,Kuranin nuk e goditi asnje ndryshim a shtremberim siq i goditi librat e meparshem sepse Allahu s.w.t nuk e mori persiper ruajtjen e tyre por ua obligoi njerzve ruajtjen e tyre e tha"وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُواْ مِن كِتَابِ اللّهِ …gjykuan edhe dijetarët e devotshëm e paria fetare, ngase ishin të obliguar ta ruanin librin e Allauhut dhe ishin mbrojtës të tij"(Maide 44),dtth:ate qe u kerkua prej tyre ruajtja e tij.

Sekreti i kesaj ndarjeje (ne te ruajtur ndermjet Kuranit dhe librave te tjere) qendron ne ate se te gjitha librat  tjera qiellore erdhen per nje periudhe te caktuar kohore ndersa Kurani erdhi "مُصَدِّقاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْهِ…vërtetues i librave të mëparshme dhe garantues i tyre…"(Maide 48).

Kurani perfshiu te vertetat e tyre duke shtuar ate qe deshti Allahu s.w.t te shtohet.Kurani eshte permbyllje e tyre duke qene se asnje prej tyre me pare nuk ishte permbyllese.Allahu s.w.t deshi qe Kurani te mbetet argument gjer ne Diten e Gjykimit sepse "AI ESHTE I DITUR I URTE".

EL HUDA ,thote Allahu s.w.t"ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ  Ky është libri që nuk ka dyshim në te(sepse është prej All-llahut) është udhëzues për ata që janë të devotshëm.(Bekare 2).

Ajetet per kete emer dhe kete kuptim jane te shumta.Per rendesine e tij te madhe qe ka,verejme se ne mesin e sures Fatiha kerkohet Huda-ja(udhezimi) ndersa sureja Bekare ne fillimin e saj konfirmoi ate si shenje-vecori e Kuranit.Huda-ja(udhezimi)eshte domethenie e cila shpie ne qellim.Kurani eshte udhezues ne pergjithesi.Dtth:Kurani eshte udhezues i plote ne te gjitha aspektet qofshin ato shpirterore(si imani-besimi),ibadete,mardhenie te perditshme,çeshtje morale,me nje fjale eshte udhezim per tere ate qe ka te beje me jeten e njeriut.Udhezon me udhezim te larte e te cmuar siq thote Allahu s.w.t"إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ    أَقْوَمُ Është e vërtet se ky Kur'an udhëzon për atë rrugë që është më se e vërteta…".(Isra 9).

Njeriut te mencur kjo ia obligon perhershmerine e leximit te tij,veprimit sipas asaj qe ai parasheh dhe pasimin e rruges se tij.

  EN NUR,thote Allahu s.wt"يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُوراً مُّبِيناً                             O ju njerëz, juve ju erdhi nga Zoti juaj argument dhe Ne ju zbritëm dritë të qartë.".

Si shkak i emertimit te Kuranit me te eshte se Kurani eshte si drite qe zbulon te verteta,i shendrite ato me qartesine e tij hyjnore dhe me argumentet e paskajshme te tij. Na ben t'a kuptojme hallallin e haramin,te miren e te keqen,udhezimin e humbjen…

 

EL FURKAN,thote Allahu s.w.t"تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيراً Ai, që ia shpall Furkanin (Kur'anin, dallues të së vërtetës nga e pavërteta) robit të vet (Muhammedit) që të bëhet pejgamber i botës (këshillues), është i madhëruar"(Furkan 1).

Aspekti i emertimit te Kuranit me kete emer qendron ne ate se Kur'ani fisnik ndan te verteten nga e kota,besimin nga pabesimi(kufri),te sakten nga e gabuara,hallallin nga harami.E tere kjo bazuar ne persosmerine e tij ne udhezim dhe sqarim sepse ne shohim dijetaret aprovojne ligje por njera tjetren e kundershtojne ndersa sa i perket Kuranit ai eshte i paster nga nderthurjet,e kjo llogaritet si  kulminacion ne sqarim.

Dijetaret u ineteresuan per emrat e Kuranit keshtuqe ne librat e tyre numeruan rreth 90 emra,te cilet aludojne ne persosmerine dhe vlerat e tij.

FTESE PER RILEXIM

Vertet leximi i Kuranit nga sferat e reja eshte zbulim i  dobive dhe vlerave te tij dhe kete fale  stilit te tij ne cdo fjali  dhe prezentimit te tij te cdo ideje.Pastaj ne domethenien e persosmerise se tij, ne sferen e besimit dhe mendimeve te bukura te tij,urtesise se ligjshmerise tij,moralit e urtesive te tij,etj ia hap cdo muslimani nje dere te gjere qe t'i arrije vlerat e Kuranit famelarte.

Vella perpara ke librin e Allahut s.w.t andaj qasiu atij duke medituar ajetet e tij nga ky kend ;duke u thelluar ne kuptimet dhe vecorite e tij sepse do te gjeshe cudira te cudirave,qe madheshtise se tij i bejne sexhde(perkulen )mendjet e dijetareve.

 

24/10/2003,e premte

Marre nga Mexhelletu El Haxhxhi,viti 54,nr 10,gusht1999,f 28-31

ora11:58 pas mesnate