Nga Enes Bin Maliku rrefehet se ai ka dergjuar Pejgamberin,Alejhi selam, duke thene" : قال الله تبارك وتعالى: (يا ابن آدم إنك ما دعوتني ورجوتني غفرت لك على ما كان فيك ولا أبالي، يا ابن آدم لو بلغت ذنوبك عنان السماء ثم استغفرتني غفرت لك ولا أبالي، يا ابن آدم إنك لو أتيتني بقراب الأرض خطايا ثم لقيتني لا تشرك بي شيئا لأتيتك بقرابها مغفرة)"Ka thene Allahu i Lartmadherishem: O biri i Ademit! Ti derisa ( vazhdon te) me lut dhe dhe shpreson ne Mua, t'i fali ato qe i ke ne veten tende ( mekatet) dhe nuk me ndodhe asgje.

O biri i Ademit! Nese mekatet tuaja arrijne rete e qiellit, pastaj me kerkon falje, t'i fali dhe asgje nuk me ndodhe.

O biri i Ademit! Sikur t'a mbushje tere token ne nekate pastaj me vie duke mos m'a shoqeruar aske ne asgje, do te vie me po aq falje".

Rreth Hadithit

Transmetuesi: Tirmidhiu.Ibnul Kajjimi e ka cilesuar hadithin si te vertete ( sahih) ndersa Shejh Albani e ka cilesuar si te mire ( hasen).

Fjalet e panjohura te hadithit:

Rete e qiellit ( Ananes-Semai): Jane rete. Eshte thene se per qellim eshte atje ku mbaron te shiquarit ne horizont.

Tere toka( Kurab-il-Erdi): Sa tere toka e mbushur apo afer tere mbushjes.

Ti derisa me lut dhe shpreson ne Mua( Inneke ma deavteni ve rexhevteni): Dtth: Ti derisa vazhdon te me lusesh dhe te shpresosh ne Mua.

Nuk me ndodhe asgje(La ubali): Nuk me behet e madhe falja e mekateve tuaja edhe nese jane te medha dhe te shumta.

Pozita E Hadithit :

Ky hadith eshte prej haditheve me shpresedhenese ne Sunnetin e Pejgamberit,Alejhi selam.Ne te ka ardhe ne theks falja e madhe e Allahut,Subhanehu ve teala qe ua ben mekateve te roberve te Tij.

Hadithi aludon ne rendesine e madhe qe ka Tewhidi (Njeshmeria e Allahut,Subhanehu ve teala) dhe shperblimin e madh per ata qe njesojne Allahun,subhanehu ve teala.Ne hadithi poashtu verehet edhe nxitja dhe stimulimi per kerkim falje, pendim dhe kthim tek Allahu,subhanehu ve teala.

Shkaqet E Faljes :

Ky hadith permban tri ceshtje me rendesi, te cilat ndikojne drejtperdrejte ne faljen e mekateve te njeriut nga ana e Allahut,Subhanehu ve teala, sado qe te jene te shumta apo te medha mekate .Keto ceshtje jane:

1- Duaja Me Shprese.

Allahu,subhanehu ve teala, i urdheroi roberit e Tij me dua dhe iu premtoi permbushje te saj. Thote Allahu,subhanehu ve teala," وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ" 40:60.         Zoti juaj ka thënë: "Më thirrni Mua, Unë ju përgjigjem, e ata që nga mendjemadhësia i shmangen adhurimit ndaj Meje, do të hyjnë të nënçmuar në Xhehennem".(Gafir 60)

Ndersa Pejgamberi Alejhi selam ka thene" Duaja eshte ibadet" pastaj e lexoi kete ajet".(Transmeton Imam Ahmedi).

Kjo dua eshte shkak i permbushjes se duase kur te plotesohen kushtet e saja dhe te menjanohen pengesat e saja, sepse ne te kunderten vonon,per shkak te mosprezences se ca kushteve apo prezences se disa pengesave te saja.

Prej kushteve me te medha te zemres eshte prezenca e shpirtit dhe shpresimi ne permbushjen e saj nga ana e Allahut,Subhanehu ve teala. Thote Pejgamberi Alejhi selam ne hadithin, te cilin e transmeton Tirmidhiu ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه " Luteni Allahun duke qene te bindur ne permbushjen e duase sepse Alahu nuk i pergjigjet duase,e cila ka dale prej nje zemre te pakujdesshme".Mu per kete njeriu ehste urdheruar qe te vendose per dic ( e pastaj t'a beje duane) dhe te mos thote  ne duane e tij" O Allahu im! Me fal nese do"! Poashtu eshte ndaluar njeriu te ngutet dhe t'a braktise duane per shkak te ngadalsimit te saj.Kjo eshte bere nga pengesat e duase ne menyre qe njeriu te mos e humbe shpresen edhe nese kalon kohe e gjate dhe nuk i permbushet duaja.Madje Allahu,subhanehu ve teala, i don ata qe bejne dua shume dhe cdohere qe njeriu ben dua dhe shpreson ne permbushje,duke mos e humbur shpresen,Allahu,subhanehu ve teala, i pergjigjet dhe ia permbush kerekesen e tij qofte edhe pas nje kohe, sepse" kush e troket deren ka gjasa t'i hapet".

2- Kerkimi Falje Sado Qe Te Jene Te Shumta Mekatet

Si shkak i dyte i faljes se mekateve,i cekur ne hadithin baze te temes, eshte kerkimi falje ( istigfari) sado qe te jene te shumta mekatet e njeriut,madje edhe nese nga madhesia e tyre i kane arritur rete e qiellit apo atje ku me nuk deperton te shiquarit ne horizont.

Kerkimi falje (istigfari) ka ardhe ne shume venda ne Kur'an.Ndonjehere Allahu,subhanehu ve teala, urdheron me te si " وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ "…e kërkoni falje prej All-llahut,se All-llahu është mëkatfalës, mëshirues!"( Muzemmil 20), ndonjere i lavdon ithtaret e tij si " وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأسْحَارِ " … dhe të cilët në kohën e agimit (syfyrit) kërkojnë ndjesë.".( Ali Imran 17) dhe ndonjehere cek shperblimin e kerkuesit falje e thote" وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً"Kush bën ndonjë të keqe apo ngarkon veten, pastaj kërkon falje te All-llahu, ai e gjen All-llahun falës dhe mëshirues.( Nisa 110)

Kerkimi falje,i cili percakton faljen e mekateve eshte ai,i cili nuk behet duke qene kembengules ne mekate,eshte ai istigfar,ithtaret e te ciit i lavdoi Allahu,subhanehu ve teala, ne Kur'an dhe iu premtoi shperblim.Thote Allahu,subhanehu ve teala, "وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ "Edhe ata të cilët kur bëjnë ndonjë (mëkat) të shëmtuar ose i bëjnë zullum vetës së tyre, e përmendin All-llahun dhe kërkojnë falje për mëkatet e tyre - e kushi i falë mëkatet përveç All-llahut? - dhe që duke ditur, nuk vazhdojnë në atë që kanë punuar (në të keqen).(Ali Imran 135)

Ne dy koleksionet e verteta te haditheve transmetohet nga Ebu Hurejre se Pejgamberi Alejhi selam ka thene" أذنب عبد ذنبا فقال اللهم اغفر لي ذنبي، فقال تبارك وتعالى: أذنب عبدي ذنبا فعلم أن له ربا يغفر الذنب ويأخذ بالذنب، ثم عاد فأذنب فقال: أي رب اغفر لي ذنبي، فقال تبارك وتعالى: عبدي أذنب ذنبا فعلم أن له ربا يغفر الذنب ويأخذ بالذنب، ثم عاد فأذنب فقال: أي رب اغفر لي ذنبي، فقال تبارك وتعالى أذنب عبدي ذنبا فعلم أن له ربا يغفر الذنب ويأخذ بالذنب اعمل ما شئت فقد غفرت لك " Beri mekat nje njeri e tha: O Allahu im! Ma fal mekatin tim! Tha i Lartemadherishmi: Robi Im e beri nje mekat dhe e diti se ka Zot, i cili ia fal mekatin por edhe ndeshkon per te. Pastaj beri prape mekat dhe tha: O Allahu im! M'a fal mekatin tim! Tha i Lartemadherishmi: Robi Im beri mekat dhe e diti se ka Zot,i Cili ia fal mekatin por edhe e ndeshkon per te.Pastaj prape beri mekat dhe tha: O Allahu im! M'a fal mekatin tim! Tha i Lartemadherishmi: Robi Im beri mekat dhe e diti se ka Zot,i Cili ia fal mekatin por edhe e ndeshkon per te. Be c'te duash sepse t'i kam falur ty (mekatet)".

Domethenia e hadithit eshte: Sa vazhdon te jesh ne kete gjendje,ben mekat por kerkon falje dhe nuk kembengul ne mekat,te falen mekatet.

Kane thene disa njerez te mire" Ai,qe fryti i Istigfarit te tij (kerkimit falje) nuk eshte permiresim i pendimit te tij, ai eshte genjeshtar ne istigfarin e tij".

Istigfari me mire eshte te filloj njeriu duke e falenderuar Allahun,subhanehu ve teala, pastaj e pason me pranimin qe e ben per mekatin dhe ne fund e lut Allahun,subhanehu ve teala, per falje. Mu per kete ka thene Pejgamberi Alejhi selam ,sic qendron ne sahih" سيد الاستغفار أن تقول اللهم أنت ربي لا إله إلا أنت خلقتني وأنا عبدك وأنا على عهدك ووعدك ما استطعت أعوذ بك من شر ما صنعت أبوء لك بنعمتك علي وأبوء لك بذنبي فاغفر لي فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت، قال ومن قالها من النهار موقنا بها فمات من يومه قبل أن يمسي فهو من أهل الجنة، ومن قالها من الليل وهو موقن بها فمات قبل أن يصبح فهو من أهل الجنة " Zoteriu i Istigfarit (lloji me i mire) eshte te thote (njeriu): O Allahu im! Vetem Ti je Zoti im,nuk ka zot tjeter perveq Teje.Me krijove dhe une jam robi Yt.I permbahem kontrates Sate dhe premtimit Tend aq sa te mundem.Te mbeshtetem Ty per te keqen qe kam bere.I pranoj miresite Tua qe m'i ke dhuruar dhe e pranoj fajesine time (mekatin tim),andaj me fal mua sepse askush pos Teje nuk i fal mekatet.Ka thene: Kush e thote duke qene i bindur ne te dhe vdes ate dite ende pa u ngrysur ai eshte prej banoreve te Xhennetit.Ndersa kush e thote naten dhe eshte i bindur ne te, si dhe vdes pa u gdhire ai (poashtu) eshte prej banoreve te Xhennetit".

Prej formave te medha te istigfarit eshte edhe ajo qe ka ardhe ne hadithin e vertet,te cilin e transmeton Tirmidhiu se Pejgamberi Alejhi selam ka thene " من قال أستغفر الله الذي لا إله إلا هو الحي القيوم وأتوب إليه، غفر له وإن كان فر من الزحف " Kush thote: I kerkoj falje Allahut,perveq te Cilit nuk ka zot, te Gjallit,Vigjiluesit,dhe pendohem tek Ai, i falen mekatet edhe nese ka ikur nga fushebeteja".

3- Njeshmeria E Vertete

Shkaku i trete i cekur ne hadith per realizimin e faljes se mekateve eshte Njeshmeria e Allahut,Subhanehu ve teala (Tewhidi), madje ky eshte shkaku me i madh dhe me i rendesishem.Kush e humbe ate ai veq e ka humbur faljen dhe kushdo qe vie me te ai veq ka ardhur me shkakun me te madh te faljes se mekateve. Thote Allahu,subhanehu ve teala, " إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْماً عَظِيماً " S'ka dyshim se All-llahu nuk falë (mëkatin) t'i përshkruhet Atij shok (idhujtarinë), e përpos këtij (mëkati) i falë kujt do. Kush përshkruan All-llahut shok, ai ka trilluar një mëkat të madh.( Nisa 48)

Tewhidi ne esence nuk eshte vetem nje fjali,te cilen e thua, duke mos i kuptuar dometheniet e tij apo te vepruarit sipas tij,sepse ne kete menyre munafiket dhe hipokritet do te ishin njerzit me te lumtur me te. Ata munafiket e thonin me gjuhe mengjes e mbremje,prezentonin ne grupe e grupime (por nuk iu bente pune), sepse ai ne te vertet eshte nenshtrim dhe respektim Allahut,Subhanehu ve teala dhe te derguarit te Tij,sikurse qe eshte te lidhurit e zemres per Allahut,duke e dashur dhe respektuar,madheruar e frikuar( prej Tij),drojtur e shpresuar dhe mbeshtetur ( ne Te)…Tere keto jane te domosdoshme per  Njeshmerine, e cila i vlen dhe i ben dobi njeriut ne Diten e Llogarise.

13/12/04, e hene ( Afer namazit te sabahut 04:18)

Pershtati ne shqip: Sedat Gani Islami

Marre nga www.islamweb.net

Brunei Darussalam