levitatie

Spiritisme was de rage in Rusland in de jaren vijftig van de negentiende eeuw en veel mensen hielden zich bezig met automatisch schrift en tafel dans (levitatie).
     In de jaren zestig werden er seances gehouden in het Witte Huis. Eén daarvan wordt genoemd in Carl Sandburgs biografie van Abraham Lincoln. De president stond een verslaggever toe om daarbij aanwezig te zijn, samen met Stanton, de minister van oorlog, en Wells, de minister van marine. Sandburg citeert het uitvoerige nieuwsbericht dat in talrijke kranten werd afgedrukt onder de kop ‘Spiritisme in het Witte Huis’.
     Mw. Lincoln was een vurig spiritiste en door haar kwam de president in contact met een opmerkelijk medium, Nettie Colburn. Het schijnt dat hij haar raadpleegde toen er zich ernstige crises voordeden in de strijd om de unie te behouden en de slaven te bevrijden. Men vroeg hem eens wat hij dacht over de oorsprong van een ontvangen boodschap. Volgens een ooggetuige antwoordde hij: ‘Ik ben niet in staat de intelligentie die dit jonge meisje beheerst te beschrijven. Ze zou bij [waak-]bewustzijn beslist geen kennis kunnen hebben van de feiten die me werden meegedeeld, noch van wat zich voordeed in mijn kabinetsvergadering voordat ik me bij deze kring voegde, noch van de stand van zaken aan het front, noch van gebeurtenissen die alleen aan mij bekend zijn en die ik niemand anders heb meegedeeld en die niet openbaar zijn gemaakt.’
     ‘We herinneren ons’, merkte een getuige uit deze periode op, ‘wat een algemeen tumult in de publieke opinie en wat een onrust onder geleerden het spiritisme in die tijd teweegbracht. . . . Het vertegenwoordigde de stormram die de eerste bres sloeg in het materialisme waarvan het denken van de mens was doordrongen, en zette hen aan het denken. . . . Het geloof dat alleen de stoffelijke wereld bestond, wankelde.’

In zijn boek Researches in Spiritualism dertien soorten verschijnselen waarvan hij getuige was, en merkt op: ‘Op heel weinig uitzonderingen na hebben de vele honderden feiten die ik bereid ben te bevestigen, allemaal plaatsgevonden in mijn eigen huis, op tijden die ik zelf heb vastgesteld en onder omstandigheden die het gebruik van de eenvoudigste hulpmiddelen absoluut uitsluiten. Het teweegbrengen van deze verschijnselen met bekende mechanische of fysieke middelen zou teveel gevraagd zijn van de vaardigheid van [de goochelaars] Houdin, een Boscoe of een Anderson, ook al hadden die alle steun van een ingewikkelde machinerie en een jarenlange ervaring.’

Robert Houdini, de Franse illusionist, verklaarde namelijk dat ‘levitatie zonder aanraking, zoals voortgebracht in aanwezigheid van mediums, prestaties zijn die het vermogen van de professionele goochelaar volkomen te boven gaan’; dat het niet gebeurde door menselijke tussenkomst, welke andere kracht het dan ook is geweest.’* [*Dit lijkt de veelvuldige grootspraak van een beroemde goochelaar uit onze tijd, James Randi, te ontkrachten of op zijn minst ernstig in twijfel te trekken; hij zegt dat hij op het toneel elk mediamiek verschijnsel precies kan herhalen en kan aantonen dat het bedrog is. ]
Maskelyne legt er de nadruk op dat hij ‘nooit heeft ontkend dat zulke manifestaties echt zijn, maar ik beweer dat ze geen jota bewijs bevatten dat geesten van overledenen niets beters te doen hebben dan meubilair rond te laten zweven.’
Het verschijnsel van levitatie is niet moeilijk te verklaren, Verander de polariteit van een voorwerp of van het menselijk lichaam en het zal omhooggaan, want de aantrekking ervan tot het magnetisch centrum van de aarde – dat de illusie van gewicht veroorzaakt – is verbroken.