Wat zijn etherische olien?

Etherische olien, in Nederland ook wel eens essentiele of vluchtige olien genaamd, zijn de vluchtige bestanddelen van aromatische planten. We vinden ze terug in de bloemen (lavendel, oranjebloesem), de bladeren (sinaasappel blad, eucalyptus), de schors (kaneel, sassafras, cascarilla, zeeden), zaden (wortel, anijs, dille, venkel, karwij) en de wortels (engelwortel, valeriaan) van een wijde waaier van planten.

Deze etherische olien hebben enkele functies in de plant, waaronder het verzorgen van de afweer van de plant. Sommigen vergelijken ze met plantenhormonen, of ook met de Chi ofwel de levenskracht van de plant. In Frankrijk, het land dat aan de wieg stond van de moderne aromatherapie en tot op heden een ellenlange voorsprong heeft op andere landen wat wetenschappelijke kennis betreft, spreekt men van twee verschillende produkten: de " Essence ", d.w.z. de etherische olie zoals ze zich nog in de plant bevindt en de " Huile essentielle ", d.w.z. het produkt verkregen na interventie van de mens via een van de mogelijke extraktiemethoden.

Er is een zeer groot verschil tussen deze twee produkten!

In de plant is de etherische olie meestal niet volledig gevormd aanwezig, de uiteindelijke etherische olie krijgt haar volledige samenstelling pas tijdens het extraktieproces.

Zo wordt de chamazuleen in de matricaria chamomilla pas gevormd tijdens het distilleren met stoom. Het is dit produkt dat verantwoordelijk is voor de blauwkleuring van de etherische olie en ook de waarde van deze olie bepaald.

Een goede distilleerder zal dan ook de methode zoeken die het toelaat om etherische olien te verkrijgen die zo dicht mogelijk aanleunen bij de " Essence

Gebruik van etherische oli�n

Verstuiven of verdampen van etherische oli�n

Als er ��n toepassing van de aromatherapie is waarvan de resultaten mijlenver boven die van de andere natuurlijke geneeswijzen uitsteken, dan is het wel het gebruik voor de luchtwegen. We hebben allemaal wel eens meer of minder last van hoest, verkoudheid, bronchitis, of erger, van huisstofmijtallergie. Als deze problemen chronisch worden, spreekt men wel eens over CARA (d.wz...chronische atypische respiratoire 
aandoeningen). Etherische oli�n kunnen deze problemen drastisch verbeteren, onder andere door hun krachtige bacterie dodende werking, die vaak veel sterker is dan de gangbare producten.

De meeste etherische oli�n kunnen in de atmosfeer gebracht worden via een aromalamp, of beter nog via een elektrische aromaverstuiver of een a�rosol.

-De eenvoudigste manier: doe enkele druppels etherische olie op een zakdoekje en inhaleer

-Een dampbadje: neem een kom, giet er kokend water in, totdat de kom voor driekwart gevuld is, giet, naargelang van de olie, twee tot vijf druppels etherische olie erbij, hou je hoofd boven het badje en sluit de lucht af met een handdoek over je hoofd zodat je maximaal de damp kan inhaleren gedurende tien minuten. (Dit heeft wel het nadeel dat de etherische oli�n zeer prikkelend kunnen werken voor de ogen).

Daarom is het wel beter om een inhalator aan te schaffen. Het is wel belangrijk om na een inhalatie binnen te blijven, omdat je de eerste tijd zeer gevoelig bent voor de omgevingslucht, als reactie op het inhaleren!

In een aromalamp verdampt men eigenlijk gewoon wat water, waar men enkele druppels olie aan toevoegt. Er bestaan zeer vele varianten van dit model, allen met hetzelfde princiep: een kom water wordt door een klein kaarsje verhit zodat het water kan verdampen om alzo de etherische oli�n te verspreiden. Ze zijn relatief goedkoop en vaak zeer fraai gevormd. Het nadeel van deze methode is het feit dat de etherische olie verhit wordt, 
soms zelfs verbrand indien men niet tijdig water bij giet en door oxidatie heb je natuurlijk ook een verlies aan therapeutische kracht.

De aromaverstuiver.

De aroma-verstuiver daarentegen is wel een stuk duurder maar dan ook veel effici�nter van werking, speciaal geschikt voor personen met 
chronische luchtwegenproblemen en ook voor de allerkleinsten. De aroma-Verstuiver bestaat uit twee delen: een luchtpomp pyrex vernevelaar.

Deze pyrex vernevelaar fungeert als een expansiekamer waarbij de oliedruppels worden verdeeld tot een zeer fijne nevel. Omdat de lucht hierbij het drijfgas vormt ontstaat er geen chemische luchtvervuiling en blijft de kwaliteit van de oli�n onaangetast ( geen verhitting e.d. ) De aroma-verstuiver heeft maar weinig olie nodig: kleinere modellen verstuiven 10-20 druppels per uur bij permanent gebruik. Overal waar behoefte ontstaat aan het regelmatig verversen en ontgeuren van de lucht kunt u de aroma-verstuiver met succes inzetten: b. v: ziekenhuis, behandelkamer, wachtkamer, enz... En natuurlijk thuis, in de woonkamer, slaapkamer, keuken of badkamer. Personen met luchtwegenproblemen zoals allergie aan stof, astma, kortademigheid zullen de goede werking van de aroma-verstuiver bijzonder op prijs stellen.

Optimaal gebruik van de aroma-verstuiver:

In princiep kun je de aroma-verstuiver overal in huis zetten om de kamers te ontsmetten, dus de plaatsen waar je op dat ogenblik aanwezig bent, woonkamer, keuken, enz... Bij CARA pati�nten is het soms beter om de plaatsen op voorhand te ontsmetten, er dient wel op de soort olie gelet te worden, daar je grote onderlinge verschillen hebt van ontsmettende werking. Dennenolie en citroen zijn bijvoorbeeld veel krachtiger van 
werking dan bijvoorbeeld rozenhoutolie. Sommige astma-pati�nten verdragen de cineol-houdende oli�n niet goed (zoals in eucalyptus), onze ervaring is dat dit gelukkig een zeer kleine groep is. Voor hen is de hysopolie (ssp.montana canescens- ex decumbens) de ideale oplossing, in plaats van de eucalyptus. De ervaring heeft ons geleerd dat personen met bovenvermelde problemen (CARA) de aroma-verstuiver het best in 
de slaapkamer opstellen, nog voor te gaan slapen. Een 15 tot 30 tal minuten werking volstaat meestal wel om van een verkwikkende slaap te kunnen genieten, zonder de vervelende nies-of hoestbuien. Bij zwaardere problemen is het aangeraden om ook 's nachts, d.m.v. een timer de aroma-verstuiver af en toe 15 minuten te laten werken. Hou dan wel rekening met het feit dat de aroma-verstuiver niet volledig geruisloos is!

Masseren met etherische oli�n:

Een van de aangenaamste manieren om van de werking van etherische oli�n te genieten is door ze in massageoli�n te vermengen. Meestal brengt men etherische oli�n niet in pure vorm op de huid aan, maar vermengd met een basisolie, zoals amandelolie, olijfolie en in feite elke koudgeperste plantaardige olie. Amandelolie is wel ��n van de zachtste, geschikt voor de meeste huidtypes.

Jojoba is wel veel duurder maar geniet onze voorkeur, ze kan namelijk niet ranzig worden en is zeer huidverzorgend (voedend, vocht regulerend). 
Avocadoolie is dan weer uitermate geschikt voor droge huidtypes. Olijfolie wordt in de praktijk niet zoveel toegepast, daar ze zeer vettig is. Voor het lichaam gebruikt men over het algemeen 3 � 5 % etherische olie op 100 % plantaardige olie, voor de gezichtshuid liefst niet meer dan 1 � 3 % etherische olie gebruiken! We moeten wel rekening houden met enkele regels: slechts enkele etherische oli�n kunnen, (uit veiligheidsoverwegingen) puur (=onverdund) op het lichaam aangebracht worden (rozemarijn, berk (betula lenta) en lavendel). De andere etherische oli�n moeten steeds vermengd worden in draagoli�n zoals tarwekiemolie, amandelolie of jojobaolie.

Opgelet! Vermijd de slijmvliezen en de geslachtsorganen daar deze te gevoelig zijn voor sommige oli�n en de oli�n daardoor zeer irriterend kunnen werken!

HET GEVEN VAN EEN MASSAGE

Met gebruikmaking van therapeutische oli�n en massagetechnieken kan men samen met een vriend of vriendin genieten van een heilzame massage. Een warme, rustige kamer met zacht licht, geen interrupties en wellicht wat zachte, meditatieve muziek, scheppen de omstandigheden voor een uitermate ontspannende ervaring.

Zorg ervoor dat de vriend of vriendin voldoende ruimte heeft om comfortabel languit op een stevige ondergrond te liggen. Professionele masseurs gebruiken een massagetafel van circa 73 cm breed die op heuphoogte is afgesteld. Ideaal is een hoogte op het niveau van de handen, wanneer deze gestrekt langs het lichaam worden gehouden.

Als vervanging voor een massagetafel kan gebruik worden gemaakt van een lange tafel met daarop en dunne matras, een smal, zeer hard bed, een dunne schuimrubbermatras of van dekens op de vloer. Spreid een handdoek uit op de ondergrond die u gebruikt, daar er eventueel wat olie gemorst kan worden. Plaats het flesje olie niet verder dan een armlengte van u af, zodat u er tijdens de massage snel iets uit kunt schenken, 
zonder het contact met de huid van uw vriend of vriendin te verliezen, al was het maar met een elleboog.

Hoe minder kleding uw vriend of vriendin draagt, des te eenvoudiger zal het u vallen lange, vloeiende bewegingen te maken; het is echter belangrijk dat uw vriend of vriendin zich op zijn of haar gemak voelt.

Bedek naakte delen waarop niet wordt gemasseerd met een handdoek om ze warm te houden. Zorg er eveneens voor dat uw handen voor er met een massage wordt begonnen. schoon en warm zijn. Wrijf ze even wanneer zij koud aanvoelen. Een koude hand op de rug is nu niet direct een goede start voor een massage.

MASSAGETECHNIEKEN

Bij aromatherapie-massage worden een aantal massagetechnieken gehanteerd. Drie van de eenvoudigste om toe te passen zijn:

Effleurage

De lange streken van deze techniek zijn een belangrijk element in de aromatherapie-massage. Zii bevorderen de bloedsomloop, zodat vers bloed gemakkelijker circuleert. Begin met een stevige streek in de richting van het hart. Strijk met een lichte streek terug van het hart en bestrijk daarbij een groot gebied. De hand dient hierbij ontspannen te zijn en zich te vormen naar het lichaam. Laat je handen in ritmische bewegingen over de 
huid glijden.

Kneden

Een krachtige beweging die het spierweefsel stimuleert, de bloedsomloop bevordert en vermoeidheid doet afnemen door het afscheiden van afvalproducten te vergemakkelijken. Maak knedende en rollende bewegingen (als bij het kneden van deeg). Doe dit langzaam en ritmisch, nadat het betreffende gebied met effleurage is ontspannen.

Drukken

Deze bewegingen stimuleren de bloedsomloop en bevorderen de afvoer van overtollig vocht. Druk met de handpalmen in de huid en beweeg ze met een weinig druk in ronddraaiende bewegingen. Verschuif de handpalmen na enkele bewegingen naar een ander deel, maar blijf in contact met de huid.

Gebruik op kleine oppervlakken de duimen in plaats van de handpalmen.

Rugmassage

De rug is een geschikte plek om de kracht van massage te leren ontdekken. Het is tevens het gebied waar de meeste mensen het liefst gemasseerd willen worden.

Laat uw vriend of vriendin op zijn of haar buik gaan liggen met de armen langs het lichaam of onder het voorhoofd.

Leg ��n van uw handen gedurende enkele seconden op de kruin van het hoofd en de andere hand op de aanzet van de ruggengraat om contact te maken. Adem langzaam en diep, en ontspan. Doe circa 1 theelepel van de gekozen olie in ��n hand. Gebruik al naar behoefte meer olie: 2-4 theelepels is, al naargelang de droogte van de huid voldoende.

Wrijf de olie door de handen en bedek de gehele rug met olie. 

1. Begin aan de onderkant van de rug met de handen aan weerskanten van de ruggengraat en de vingers naar boven toe wijzend. Beweeg de tanden langs de ruggengraat omhoog naar de onderkant van de nek, laat ze langs de schouders glijden en daarna weer lichtjes neerwaarts naar het beginpunt. Herhaal deze lange streken (effleurage) tot de rug is ingeolied. Maak een aantal cirkelbewegingen ter grootte van een bord naar 
boven langs de ruggengraat en beweeg daarna de handen langzaam en ritmisch langs de ruggengraat naar beneden terug.

2. Verplaats de handen naar ��n kant van het lichaam en begin het vlees vanaf de onderkant tot over de bovenkant van de schouder te kneden. 
Kneed op de minder vlezige gebieden slechts lichtjes en doe dit met de gehele hand, maar niet de duim en de vingers.

Herhaal deze handelingen aan de andere kant van de ruggengraat. Laat de handen lichtjes naar beneden glijden, zonder de huid te irriteren.

3. Begin wederom aan de onderkant van de ruggengraat en maak met de duimen kleine drukkende bewegingen langs de ruggengraat omhoog tot nek en schouderblad. Druk in de spieren, niet op de botten en laat beide handen gelijktijdig dezelfde bewegingen maken. Keer terug naar de onderkant van de ruggengraat door de handen in lange, glijdende bewegingen naar onderen te bewegen.

4. Maak met de duimen langs de ruggengraat, vanaf heuphoogte kleine drukkende bewegingen van binnen naar buiten tot over het heupbeen. 
Maak drie concentrische cirkels. Be�indig de massage met een serie lange, langzame streken en laat beide handen daarna lichtjes rusten op de lendenen. Laat de handen enige seconden liggen en til ze daarna langzaam op.

Armmassage

Gebruik voor iedere arm een klein druppeltje olie. Neem ��n arm in de hand en strijk met de andere hand vanaf de pols langs de buitenkant van de arm naar boven. Herhaal deze handeling aan de binnenkant van de arm. Kneed op plaatsen die zijn aangetast door cellulitis en druk met cirkelbewegingen op plekken die reumatisch zijn. Kneed de spieren van de schouder en be�indig de massage met enkele lange streken langs de gehele arm.

Beenmassage

Begin aan de achterzijde van de benen. Doe enkele druppeltjes olie in een hand, wrijf de handen lichtjes en leg de handpalmen op de voetzolen om contact te maken. Beweeg de handen langs de achterkant van de benen omhoog tot de knie�n. Pauzeer even en strijk daarna stevig naar boven tot de bovenkant van de benen. Ga daarna lichtjes terug en herhaal de handeling enkele malen tot de benen met olie zijn bedekt.

Oefen nooit druk uit op de knieholten. Gebruik de kneedtechniek op eventueel aanwezige cellulitis op de dijen, gevolgd door effleurage. Be�indig de massage van de achterkant van de benen door de handen bovenaan de dijen naar buiten te bewegen.

Keer uw vriend of vriendin om, houd hem of haar warm met de handdoeken en masseer de voorkant van ieder been. Leg de handen overdwars achter elkaar op het eerste been en strijk met beide handen omhoog. Ga met een stevige beweging naar boven en daarna weer lichtjes naar beneden. Herhaal de handelingen op het tweede been. Maak met de vingers (of lichtjes met de duimen) cirkelbewegingen rond de enkels en de 
knie�n. Be�indig de massage met ontspannende streken van de enkel tot de bovenkant van het been.

Voetmassage

Verwen uzelf of een ander eens met een voetmassage. Was de voeten eerst en droog ze af. Schenk circa 1 theelepel olie in een handpalm. Wrijf de handen en neem daarna een voet in de handen. Leg ��n hand onder de voetzool en de andere hand bovenop de voet. Verspreid allereerst de olie door beide handen van de hiel tot aan de grote teen te laten glijden. Herhaal deze handeling diverse malen, zodat de olie goed wordt 
verspreid. Behandel iedere teen apart met de vingers. Strijk hierbij vanaf het topje naar de aanzet en vanaf de grote teen tot de kleine teen.

Herhaal de handelingen met de andere voet. Pak daarna de bovenkant van beide voeren in de handen, waarbij de duimen op de hielen rusten. 
Laat de duimen van de hielen naar de tenen glijden. Herhaal deze handeling diverse malen en verplaats daarbij de handen van de zijkanten van de voeten naar het midden van de voetzolen. Alle handelingen moeten met besliste zekerheid worden uitgevoerd; wanneer de streken met te weinig druk worden uitgevoerd. zal slechts een kriebelend gevoel ontstaan.

Massagetechnieken voor het gezicht

De tekeningen hieronder laten een aantal basistechnieken voer een gezichtsmassage zien. Volg de hierboven staande handleiding voor een ontspannende gezichtsmassage.

Gezichtsmassage

Reinig het gezicht zeer goed. Schenk 2 theelepels olie op een schoteltje. Leg de handen, zonder olie, over het gezicht, vingers op het voorhoofd en palmen op de wangen. Houd deze stand enige momenten vast en trek daarna de vingers langzaam in de richting van de oren, zodat de spanning uit het voorhoofd verdwijnt.

Doop de vingers in de olie (er is slechts zeer weinig nodig) en wrijf de handen lichtjes. Hanteer voor het gezicht altijd lichte streken, vooral rond de ogen. Begin onder de kin, glijd langs het gezicht naar boven en maak een cirkelbeweging rond de ogen in de richting van de wenkbrauwen.

Voeg iets meer olie toe en beweeg de handen zachtjes van de keel naar boven over het gezicht. Plaats de vingers op het midden van het voorhoofd. Druk zachtjes en laat ze onder de haargrens tot de slapen glijden. Herhaal deze handeling, waarbij de vingers steeds iets hoger op het voorhoofd worden geplaatst tot de haargrens is bereikt. Druk tenslotte de vingers enkele seconden vrij stevig op her midden van her 
voorhoofd. Herhaal deze handelingen langs de wenkbrauwen tot aan de buitenzijde van de ogen.

Plaats de duimen op de kin en trek ze langzaam langs de kaak tot het oor. Herhaal deze handeling waarbij de duimen steeds iets naar boven worden verplaatst tot het kaakbeen is bereikt. Bestrijk daarna het gehele gezicht met opwaartse bewegingen.

Maak achter de oren kleine cirkelbewegingen met de vingers. Knijp daarna zachtjes langs de buitenkant van het oor. Begin van boven. Trek daarna driemaal aan de oorlelletjes.

Be�indig een gezichtsmassage met het behandelen van de ogen. Druk de onderkant van de handpalmen over de ogen, zodat u niets meer ziet. Laat de handen 20 seconden rusten. Trek de handen niet onmiddellijk weg, maar laat ze langzaam naar beneden glijden, zodat ze het gehele gezicht bedekken. Laat de handen enkele seconden rusten en neem ze daarna weg.

WANNEER MASSAGE NIET IS AAN TE BEVELEN

Voorzorgen:

Personen die lijden aan dermatitis, eczeem, die een gevoelige, geschonden of ontstoken huid hebben dienen zeer voorzichtig te zijn met het toevoegen van etherische oli�n aan massageoli�n!

Oli�n zouden niet mogen toegepast worden in de elleboogholte.

Parfums en deodorant poeders kunnen er reeds gebruikt zijn en kunnen , gecombineerd met zweet resulteren in een snellere absorbtie van andere stoffen en aldus een negatieve reactie uitlokken.

Het is afgeraden om een aromatherapie behandeling te geven aan personen die op het punt staan om een sauna, een Turks bad, een zonnebank of het strand te gaan opzoeken.

Alhoewel een aromatherapie-massage vele voordelen heeft, kunnen de effecten zo ingrijpend zijn dat ze soms beter achterwege kan worden gelaten:

-Tot 1 uur na een zeer heet bad, stoombad of sauna zal de huid de overtollige warmte, giftige stoffen en vocht uitscheiden. Tijdens dit proces kan het lichaam niets absorberen; dus afgezien van een aangename geur, zal een therapeutische olie niets uithalen.

-Masseer geen lichaamsdelen die u of uw vriend of vriendin pijn doen.

-Masseer niet wanneer iemand koorts of een virusinfectie heeft De massage zou de infectie via de lymfeklieren verder uit kunnen zaaien.

-Masseer niemand die kort geleden een ernstige operatie heeft ondergaan.

-Vermijd plaatsen waar zich botbreuken, beschadigde huid, verstuikingen, blauwe plekken, zwellingen, uitslag, gescheurde spieren of gewrichtsbanden, of spataderen bevinden.

-Masseer niemand met een hartkwaal.

-Masseer niemand met acute rugklachten.

-Masseer de buikstreek niet vlak na een maaltijd.

-Pas in twijfelgevallen geen massage toe.

-Laat iemand die net een relaxerende massage kreeg niet met een auto rijden binnen de 15 minuten na de behandeling!

Deze voorzorg is zelf nog belangrijker bij iemand die medicatie slikt of sociaal aanvaarde drugs en alcohol gebruikt, wegens het verminderde concentratievermogen.

Sommige etherische olien kunnen de gevoeligheid aan zonlicht verhogen en aldus verbrandingen of pigmentverkleuring uitlokken.

Kijk hier verder bij de recepten