You
need SHIVFONT to read this. Download from internet or contact: [email protected]
vaO saa qa-
ba```*ma ,
ba`*ma&ana va ba`*masaaQanaa yaa itnhIsaazI ‘prmaaqa-’ ha
Sabd saMt vaaprtat. prma mhNajao sava-EaoYz va Aqa- mhNajao &oya
vastU.mhNaUna AnaMt &oya vastUMmaQaIla savaao-%kRYz vastU SaaoQaUna kaZNao
haca prmaaqa-.ba`*ma ikMvaa Aa%maa hI savaao-%kRYz vastU Aaho mhNaUna %yaacao
&ana mhNajaoca prmaaqa- (dasabaaoQa dSak 1 samaasa 9). ba`*ma
kQaI na ZLNaaro AnaMt, isqar Aaho. to klpnaariht Aaho. ba`*maMaDaMt
ba`*maasarKo dusaro kahI naahI. kovaL sad\gauraopdoSaanao %yaacao &ana
haoto va to AnauBavaavao laagato, vaNa-na
kirta yaot naahI.(dasabaaoQa
dSak 7 samaasa 2)
Aa%myaacyaa p`qama
saMklpnaosaazI ba`*ma hI klpnaa p`qama vaOidk kaLaMt $jaU JaalaI. ba`*maaMt jaI
Sa@tI Aaho tI vaaNaIcaI Aaho. vaaNaI p`aNaaMt Aaho.(dukanaaMt
naahI)
mhNaUna p`aNa hoca ba`*ma Asaa ivacaar ]pinaYadaMt vaarMvaar AaZLtao. P`aaNa
Aa%masva$p Aaho ASaa saaKLInao ba`*ma va Aa%maa yaa saMklpnaa ]d\Bavalyaa
Asaavyaat. yaasaazI jaunao [-YaavaasyaaopinaYad va eotroyaaopinaYad
pha.%yaaMnausaar Aa%maa pMcamahaBaUt$p Asatao.tao Anna va Annaad (mhNajao
Anna KaNaaro) ASaa
sva$paMt idsatao. (eotroya
AarNyak 2/ 3/ 1 )
]pinaYadaMt Aa%myaalaa nakara%mak ivaSaoYaNao Aahot ]da: AsqaUla, Avaayau,AnaakaSa
[%yaaid.
SarIr + Aa%maa
= sajaIva Asao samaIkrNa $jalao. Aa%myaaMcaa s~aot
mhNajao prmaa%maa Aqavaa
[-Evar Asaa samaja dRZ haot
gaolaa. AMitma sa%ya mhNajaoca prmaa%maa .%yaacyaa p`aPtIsaazI inaga-uNa
Bai> Apoixat. saaQakaMsaazI pihlaI
payarI sagauNa Bai> va naMtr inaga-uNa Bai> ASaI klpnaa dRZ JaalaI.
saMtvaa=mayaacaa pramaSa-
GaotaM sqaUlapNao sagauNa Ba>IkDo jaast kla karNa tI saamaanyaaMsa Baavato.
&anaoEvar va kahI saMtaMnaI inaga-uNa Bai> pNa ]pyaaoijalaI Aaho.
naamadova ivazaobaacao Ba>. %yaaMcaI va &anaoEvaraMcaI Kasa maO~I haotI.
sagauNa Ba>Inao naamadovaaMsa ivazaobaacaI p`aPtI JaalaI.%yaaMnaI
ivazaobaacao AadoSaaKatr ivasaaobaaMkDUna sad\gauraopdoSa Gaotlaa pNa %yaaMcao
mana Aa%ma&anaaMt rmaonaa. saMt naamadova mhNatat :(
naamadovagaaqaa 1584-85)
kaoNa
hao[la Aa%ma&anaI
jaao baa raho %yaacyaa QyaanaI
maja tao carNaaMcaI AavaDI
janmaaojanmaI maI na saaoDI
hao[la isad\QaIcaa saaQak
%yaasaI do[- sava- sauK
kaoNa hao[la dohatIt
%yaasaI krI saMga riht
naamaa mhNao jaIvaosaazI
tuja maja janmao pDlaI gaazI
ba`*ma AivanaaSa AanaMdGana
%yaahunaI carNa gaaoD tUJao
p`cailat &anap`kaSaaMt :
p`aNaI va vanasptI ho
AnaokivaQa poSaIMcao samauccaya Aahot. p`%yaok poSaI svayaMpUNa- sajaIva Aaho.
prMtu %yaaMcaI cayaapcaya ik`yaa (janma maR%yaU ) caalaUca Asato. prMtu sajaIvaaMcyaa SarIr
rcanaoMtIla kahI duvao ZasaLlyaasa tao maRt hao} Saktao. P`a%yaok poSaIcaa va
ikDamauMgaIcaa pNa Aa%maa Asatao ka ?
maUlad/vyaMacaI ivaiSaYz
p`karo gauMfNa Jaalyaavar Aimanaao A^isaD\sa tyaar haotat.%yaaMcaI ivaiSaYz
k/maanao gauMfNa Jaalyaavar sajaIvaaMcaa roNaU tyaar haotao. ASaa roNaUMcyaa
ivaiSaYz gauMtvaNaukInao ek maUlaBaUt sajaIva poSaI tyaar haoto.hI saaKLI
ik`yaa puZo caalat rahUna kalamaanaanao ]%k/aMtI hao}na sajaIvaaMcao ivaEva
inamaa-Na haoto. hIca maUlad/vyao ASaa p`karo gauMflia gaolaI naahI tr
%yaaMpasaUna inajaI-va pdaqa- tyaar haotao. qaaoD@yaaMt saaMgaayacao tr ‘rna\
laagalaa tr rmaI naahI tr Dbala p^k ’ (puZIla
kivata pha)
r maI
rna\
laagalaa tr rmaI , naahItr Dbala p^k !
ekUNa saarI panao baavana , dgaD Asaao Aqavaa jaIvana !
kba- hOD/ao na~ p`aNa
rna laagalaa tr sap`aNa
naahI tr dgaD inaYp`aNa
vaaGa isaMh ku~a maaNaUsa
gaulaaba Ambaa SaovaaL kNaIsa
dgaD gaaoTo maatI prIsa
maatIt tr maui> AKorIsa
jao kahI maahIt naahI
%yaasa AapNa ‘ xa ’
maanaU
maga %yaacao ]<ar kaZUna
AmaUta-sa ka dova maanaU ?
rna laagalaa tr rmaI , naahI tr Dbalap^k !
{ vaOcaairk
baOzk :
rmaIcaa Dava sajaIva inajaI-va yaaMcyaa navaIna saMklpnaosa dYRTaMt mhNaUna idlaa Aaho. rna ( k/mavaar rcanaa ) laagalaa
tr rmaI laagato ( sajaIva ) Anyaqaa
inajaI-va ( Dbala p^k ).
kaba-na,
hOD/aojana, na~, p`aNavaayaU yaa
maUlad`vyaaMcaI k/mavaar rcanaa (rna ) JaalaI
trca sajaIva Anyaqaa inajaI-va ( dgaD ) inamaa-Na
haotao.
vanasptI p`aNaI sava-
sajaIvaaMcao marNaaopraMt maatIt $paMtr haoto. %yaaMtca KrI mau@tI Aaho.
parmaaiqa-k klpnaa bahutaMSaI kalpinak
Aahot. jao maahIt naahI %yaasa ‘ xa ’ maanaUna
dovaacaI jaagaa idlaI Aaho. ho Saas~Iya ivacaarQaarosa AnaukUla naahI.}
mhNaUna vastut: sajaIva va inajaI-va yaaMt frk naahI.
daohaoMmaQyao tIca maUlad/vyaoM Asatat pNa %yaMacaI gauMfNa vaogavaogaLyaa
p`karo JaalaolaI Asato.mhNaUnaca sajaIva inajaI-va Asao vagaI-krNa na kirtaM
ik`/yaaSaIla (Active) va ik/yaahIna (Inactive) Asao
vagaI-krNa kravao. maUlad/vyaaMcaa samauccaya ik/yaaSaIla banalyaavar ik/yaa
caalaU rhaNyaasaazI }jao-caI garja Asato. }jaa- na imaLalyaasa ha samauccaya
ik/yaahIna (maRt) hao} Saktao va %yaacao
ivaGaTna hao}na maatI banato.SarIr va jaIvaa%maa Asao ik/yaaSaIlaacao GaTk
naahIt yaacao ho ivavarNa.ikMbahunaa
ik/yaa (Aa%maa ?) hI
ik/yaaSaIlaacaI GaTk nasaUna %yaacao to kovaL laxaNa Aaho.mhNaUnaca Aa%maa sajaIvaacaa GaTk nasaUna to kovaL %yaacao laxaNa Aqavaa gauNaQama-
Aaho.mhNaUnaca SarIr + Aa%maa
= sajaIva ho
samaIkrNa Ayaaogya AsaUna
Aa%maa hI ek kalpinak samajaUt
Aaho .mhNaUna pUvaI-Mcyaa kaLI Saas~Iya &anaacyaa ABaavaanao GaDlaolaI
Aa%myaacaI klpnaa navaIna p`kaSaaMt laaop pavato. baTaTovaDyaacaI ‘cava’ ha
%yaacaa ‘Aa%maa’ Aaho
pNa cava vaDyaamaQaUna vaogaLI kaZta
yaot naahI karNa tI vaDyaacaa kovaL
gauNaQama- Aaho.
yaa navaIna ivacaarQaarosaazI
maUlaBaUt dRYTIkaonaaMt badla krNyaacaI AavaSyakta Aaho.(Paradigm
shift) vastut: p`aNaImaa~acaI
marNaaopraMt maatI banato.p`%yaokjaNa yaa jagaaMt f> eka vaaprasaazI
]d\Bavatao va naMtr maatIt saamaavatao. Aa%myaacaI klpnaa gaLUna pDlyaavar
AapaoAap punaja-nma, maaoxa, pap puNya, pUva-saMicat vagaOro
AanauSaMigak klpnaa AapaoAap ivarGaLUna jaatat. ‘maI’pNaa
naahIsaa haotao va yaa janmaI naahI tr puZIla janmaI EaImaMtaGarI janma
GaoNyaacaI AaMsa pNa maavaLto.
hllaIMcyaa jagaakDo pahta pap
puNyaacyaa saMklpnaocaI baDgaa / baxaIsa yaa ]pyaaogaasaazI saaMgaD GaalaNyaacao
Kasa p`yaaojana naahI .caaMgalao kama krNaaro to krItca rhatat va vaa[-T kama
krNaaro kukma- saaoDIt naahIt. vaalyaacaa vaailmakI banaNao AgadIca ivarLa.
dovaacaI saMklpnaa :
karNa %yaaMcaI Bai> kovaL %yaaMcaI pUjaa nasaUna %yaaMcyaa AacarNaacao AnaukrNa Apoixat Aaho.kovaL tM~acyaa AaharI na jaata maM~ jaaNaUna kolaolaI Bai> hIca DaoLsa sagauNa Bai> Aaho.
haca QaDa puZo igarvaUna Asao
mhNata yao[-la kI dova
hI ek manaaovaO&aainak garja Aaho.maanaisak pazbaLasaazI DaoLsa
sagauNa Bai> AavaSyak Aaho.haca ivacaar puZIla ‘AMitma sa%ya’ yaa
kivatot p`kaiSat haotao.
maaoxaacao AarxaNa kSaalaa ?
kaya krayacaI vaodvaaNaI ?
jagaayalaa hvaa ,
paoTalaa BaakrI
Pyaayalaa paNaI
hoca naahI ka dovaavaaNaI ?
gaNapit baaPpa maaoryaa
vaItBar maUit-
dID idvasa rha
sagauNaacao maaodk Ka
inagau-Naacaa Qyaasa kSaalaa ?
ma^ca tr ijaMkayacaIca
gaaola ksaa krayacaa ?
vaa: fulaba^k EaIgaNaoSaa !
purI haoNaar na@kIca manaIYaa
!!
AMitma sa%ya dUr rahU do
maaoxaacao AarxaNa kSaalaa ?
{ vaOcaairk
baOzk :
saaQyaa maaNasaalaa maIzBaakr
hvaa paNaI yaacaI p`aPtI mhNajaoca dovaacaI p`aPtI. %yaanao AMitma sa%ya maaoxa
yaaMcyaa maagao QaavaU nayao. jagaaMt sagauNa inagau-Na daoGaaMcaa samanvaya
AavaSyak. sagauNa Bai> naamadovaaMp`maaNao saamaanyaaMsa ip`ya Aaho. dovaacaI saMklpnaa hI ek manaaovaO&ainak
pazIrarvyaacaI garja Baagaivato. mhNaUnaca gaNaoSaacao pazbaL ma^ca ijaMkUna
doNaar.}
saUxma }jaa- vahna :
Saap, vardana, kuMDilanaI, rokI
va [tr Anaok isawI kovaL }jaa- vahnaacaI (Energy transfer) ]dahrNao
Aahot.E E G (electro encephelogram) maapna
va [tr saUxma ivaVut cauMbakIya maapkaMnaI yaa va t%sama Sa>IMcaa AByaasa
haot Aaho.
Bionics (Biology + mechanics ) hI
Saas~ SaaKa yaaca p`karcaa AByaasa krIt Aaho. Aaja baala gaMQava- hyaat nasaloa
trI %yaaMcyaa gaaNyaacaa Aasvaad AapNa QvanaImauid/ka laavaUna Gao} Saktao.
javaL javaL %yaaca pwtInao ‘vardanaacao’ }jaa-
p`saarNa AByaasaUna %yaacao puna:p`saarNa kRi~marI%yaa k$na ik%yaok garjaU
laaokaMsa fayada dota yao[-la yaacaa ivaEvaasa vaaTtao.
vaOsaaqa- :
yaa inabaMQaaMtIla ivaivaQa
ivacaar laxaaMt Gao}na navaIna
prmaaqaa-cao naamakrNa vaOsaaqa- Asao kolao Aaho.ha
Sabd vaO&ainak, saamaaijak va Aaiqa-k yaa SabdaMcaI AaVaxaro
Gao}na tyaar kolaa Aaho. Aajacyaa kalamaanaasa Asaa vaOsaaqa- sava-Baavao
Apoixat Aaho. sqaUlamaanaanao vaOsaaqa-caI
itnhI AMgao va tdMtga-t kaya-k/ma yaapuZo dot Aaho. :
1. vaO&ainak
kaya-k/ma: ivaEvarcanaocao gaUZ
SaaoQaNao
t%sama gaUZ p`EnaaMcaI ]<aro
ANau, rasaayainak, jaOivak
As~ inamaU-lana
EEG va [tr
saUxma }jaa-p`saarNaaMcao maapna
KaNyaaipNyaacao vaOVkIya inayamana
pyaa-varNaacaI (pMcamahaBaUtaMcaI)
jaaopasanaa
}jaa- saMvaQa-na
vaOVkIya ]pcaar .eD\sa
inamaU-lana.[myaUnaayaJaoSana vagaOro
2.saamaaijak kaya-k/ma: carsa.QaUma`pana.maVpana
yaaMtUna sauTka
vyaayaama.yaaogaasanao. ekaga`ta (Meditation)
saamaaijak nyaayadana . ga`ahk pMcaayat
vaDIlaQaar\yaaMcaI doKroK . $gNa saovaa
lagna saMsqaa.punaiva-caar . laaoksaM#yaa inayamana
iSaxaNa p`saar . kayadokanaU madt
vaRxa laagavaD . paNaI ADvaa paaNaI
ijarvaa vagaOro
3.Aaiqa-k kaya-k/ma: svayaMraojagaar.
naaokrI sallaamasalat
gauMtvaNaUk . kr . sallaamasalat
dUqa.BaajaI.Qaanya vagaOro sahkar caLvaL
garIbaI inamaU-lana .
Aaiqa-k gaunhogaarI
saavaQaanata vagaOro
varIla kaya-k/maaMt sahBaagaI haoNao hIca vaOsaaqa- maQaIla va`to
vaOklyao. hIca kaLacaI garja Aaho.
mhNaUna calaa ]za
vaOsaaqaI- banaa.
pu Z cao pa } la
sauivaQaa ]%k/aMtI: pUvaI- valve caa roiDyaao haota.naMtr transistor,
hybrid-sets va [tr p`gait JaalaI. kaLo paMZro va rMgaIt TI vhI
Aalao.sava- p`karcaI sauQaairt GargautI
maSaInsa AalaI. gaavazI AaMbyaapoxaa klamaI Ambaa caaMgalaa.sava- ipkaMcaI
jaast va saksa ]%pnna doNaarI baIjao inamaa-Na JaalaI. Tissue
culture, cloning va [tr k/aMitkark p`yaaogaaMtUna sauQaairt JaaDo,fulao, ipko,gaayaI,mhSaI,ku~o
inamaa-Na Jaalao.ek saarKI ek janaavaro, vanaspit
imaLU laagalyaa.
maanavaIya ]%k/aMtI:maanavaapurto baaolaayacao tr Tube
babies saMttIinaima-tItIla ]NaIvaa dUr krNyaasaazI Jaalyaa.Sperm
banks inaGaalyaa, surrogate AayaaMcaa
pNa ]pyaaoga hao} laagalaa.Defective saMttI inamaa-Na hao} nayao
mhNaUna doKIla yaa saaoyaIMcaa vaapr Jaalaa.pNa ho saaro pirisqatIvar maat krNyaasaazI
Jaalao. prMtu f> corrective action saazI navho tr
jaaNaUnabaujaUna caaMgalaI saMttI inamaa-Na krNyaasaazI navaIna tM~aMcaa
p`kYaa-nao ]pyaaoga Jaalyaacao eoikvaat naahI.Kro tr Asao vhayalaa paihjoa
jasao AapNa sauQaairt sauivaQaaMsaazI AMigakarlao.maanavaanao svajaatIsa yaa
fayaVapasaUna ka vaMicat zovaavao?
Anaok p`karcyaa AaQauinak
jaOivak tM~aMcaa vaapr k$na lavakrca kahI doSa, saOnyao, samaUh
mana maanaola tsao ]%kRYz saOinak, Saas~&, [Mijainayasa-, kamagaar
yaaMcaI maaozyaa p`maaNaavar inaima-tI krtIla.ho Jaalyaavar vaMSaacaa naMdadIp
]jaLNyaaMt vyaga` Asalaolao kuTuMbaIya doKIla “%yaacyaa
kDo BMW tr maI inadana Kinetic trI
Gaotao ”Asaa ivacaar ja$r krtIla.pNa Asaa ivacaar
inamaa-Na haoNyaasa far maaoza AvaiQa laagaola.tr maga Aajaca puZcao pa}la ka
Takt naahI? caaMgalyaa kamaasa ]SaIr kSaalaa?
Designer Babies (DB) & Designer Families(DF):
1.AMDo , 2.Sperm, 3.Mother/surrogate mother (1.2. 3) hI
saamaanyapNao vaaprlaI jaaNaarI maanavainaima-tIcaI saaQanao.1 va 2 caI inavaD
jaonaaoma pahUna ma^ca k$na GyaavaI.jao nasaola to baaho$na ivakt Gyaavao.jar 3
nasaola tr 3 pNa baaho$na BaaDyaanao imaLola.ASaa rItInao ]cca p`tIcyaa DB tyaar
haotIla.vaOVkIya karNaanao vaaprNao TaLayacao Asalyaasa 1 2 3 pOkI ek Aqavaa
Anaok ivakt imaLtIla.1.2.3 cyaa vaapraiSavaaya genetic engineering,
tissue culture, cloning va [tr
Anaok tM~o ]plabQa Aahot.prMtu tI p`yaaogaaQaIna Aahot va %yaaMcaI saurixatta
samajaNao AavaSyak Aaho. 1.2.3 vaap$na DB caI
]%p<aI saMpUNa-t: p`yaaoga SaaLot
hao[-la.mhNajaoca Fun based AsaNaar naahI.
puZIla daona inayama
kaTokaorpNao paLNao AavaSyak. :
1. Babies
by design only and not for the sake of fun!
2.
Fun for the sake of fun and not for baby
producing.
DB saazI
lagna krNao AavaSyak zrNaar naahI.ikMbahunaa lagnasaMsqaocaa punaiva-caar
kravaa laagaola.hI saMsqaa maanavainaima-t Aaho.Social security saazI
tI inamaa-Na JaalaI.prMtu kaLacaI garja satt badlat Asato. %yaanausaar
lagnasaMsqaocaa punaiva-caar AavaSyak zrola.
kuTuMbaamauLo maI,, maaJaa vaMSa, maaJaI baayakao vagaOro ivacaar p`baL hao}na
%yaaMcyaa Aitrokanao Anaok saamaaijak dugau-Na, jaatI paatI, vaMSaBaod, garIbaI
EaImaMtI vagaOro inamaa-Na Jaalao. yaa savaa-Mcyaa mauLaSaI svaaima%va ( Possessiveness) ha dugau-Na Aaho.%yaamauLoca (Fidelity )caa
KaoTa samaja inamaa-Na Jaalaa.AapNa svaaima%vaapoxaa sva%vaasa p`ao%saahna
idlao paihjoa .(support individuality)
kuTuMibayaaMvar svaaima%vaacaI va KaoTI gauLgauLIt saamaaijak maUlyoa laadU nayaot.sva%vaasa p`ao%saahna idlao paihjao.mhNaUnaca Aaja lagnasaMsqaa va kuTuMbasaMsqaa yaaMt jaastIt jaast sva%vaacaI japNaUk krNao yaoagya zrola va %yaanao Anaok saamaaijak ivaYao naYT haotIla.
saamaaijak maUlyao (Social
values) banaNyaasaazI AajacaI saamaaijak pirisqatI , Aajacyaa
garjaa, BaivaYyaacyaa garjaa, jaunyaa
Taka} pwtIMcaa %yaaga va savaa-Mcao taaik-kacyaa ca@kIvar kaZlaolao dLNa hI p`ik/yaa Apoixat Aaho.
varIla sava- ivacaaraMtI
lagnao maaoDNao, na pTNao , duiva-laasaI
pit/ p%naI , saMttI p`Ena, SaamaLU
pit /p%naI va [tr Anaok karNaanaI kuTuMbao ZasaLtat.yaavar
]paya DF Aaho.yaaMt ptI p%naInaI daoGaaMcyaa ivacaaranao kahI maUlaBaUt klamao tyaar k$na tI
paLavaIt.%yaaMt DB ho ek klama AavaSyak.daoGaaMcyaa sallyaanao
saumaaro 10 to 15 vaYaa-McaI kalamayaa-da GaalaNao doKIla saMyaui>k
zrola. %yaanaMtr krar ja$r tr
punaija-ivat krta yao[-la.p@@yaa naaokrapoxaa hMgaamaI naaokr jaast
jabaabadarInao kama krtao yaaca t%vaavar ho klama sauyaaogya zrola. PairNaamaI
lagnao jaast kaL iTktIla
fayadoca fayado :
DB va DF mauLo
iTka} lagnao vaaZtIla , ]cca p`tIcaI maanavajaat inamaa-Na hao[-la , sva%vaacaI jaaopasanaa hao[-la. Anaok saamaaijak dugau-Na , jaatpat, vaMSaBaod, GaTsfaoT, vyaMigat
saMttI vagaOro p`Ena kayamacao sauTtIla. P`ajaao%padna doKIla sauinayaaoijat va
mayaa-idt hao[-la.
ho badla tabaDtaobaInao krNao
mhNajao Revolution zrola jaI samaaja sahsaa
maanya krIt naahI.pNa kaLacyaa garjaolaa yaa sava- sauQaarNaa Apoixat
AsalyaamauLo hLU hLU ho badla na@@Ica haotIla va tI Slow
evolution zrola.
[ithasa doKIla AapNaasa ASaI
Anaok ]dahrNao vaanagaIdaKla do[-la. ]da.: paMca paMDva va d/aOpdI, [Md/apasaUna
AjaU-na, saUyaa-pasaUna kNa-, vaayaupasaUna
BaIma, vagaOro DB caI zLk ]dahrNao Aahot .
iva caa r p` ik`
yaa
Aqaa-t\ . kaya kravao . ksao kravao
laoKk
. ^. EaIQar maohoMdLo
AapNa ivacaar ksaa krtao Ê ksaa kravaa va
ksao vaagaavao yaasaMbaMQaIcao ivavaocana yaoqao Aaho.ivaSaoYat: t$NaaMsa va
ivaVaqyaa-Msa ho ]pyaaogaI pDavao.
]pivaBaagaaMsa svayaMbaaoQak ]pSaIYa-ko idlaI Aahot.
!!!!!!!
1
Davyaa À ]javyaa maoMdUcaa vaapr va
p`iSaxaNaacaI garja :Davyaa Aqavaa ]javyaa maoMdUcyaa vaapracao p`maaNa vyai>gat Asato va to savayaInao
jaaNaIvapUva-k badlata yaoto. navaIna jaast kaya-xama pwtI ]plabqa AsatanaahI
Aaplao mana AjaaNatopNaI jaunyaa caakaorIbaw vaaTonao jaato.yaamauLo
p`iSaxaNaacaI garja Baasato. p`iSaxaNaanao baaOiwk xamata va rcanaa%mak
kaya-xamata vaaZto va maoMdUcyaa daonhI baajaUMcaa saMtuilat vaapr kolaa
jaatao.
2
Davyaa va ]javyaa
hatapayaaMcaa saMtuilat kaya-kuSala vaapr :³savyasaacaIpNaa´ yaa p`iSaxaNaasaazI era^ibak vyaayaama va naR%ya ]pyaaogaI
Aaho.%yaamauLo ]BayaaMgaaMcaa sakuSala vaapr [cConausaar krta yaotao.yaamauLo
maoMdUtIla kaya-sqaanaaMt Anaok saMbaMQa va sausaMvaad kayaa-invat kolao jaatat
va maoMdUcyaa daonhI baajaUMcaa saMtuilat vaapr vaaZtao.maI svat: era^ibak
vyaayaamaacaa fayada AnauBavalaa Aaho.
3 maoMdUcaI kaya-p`vaNata kovhahI iktIhI
vaaZivata yaoto : p`iSaxaNaanao ho Sa@ya haoto.bahutaMSaI maoMdUcaa
baraca Baaga vaaprlaa jaat
naahI.bauwIcyaa vaaZIsaazI maoMdUcaa vaapr vaaZvaavaa . sagaLyaaMkDo
%yaasaazI laagaNaara kccaa
maala ]plabQa Asatao.pirisqatIÊ maaga-dSa-na Ê p`iSaxaNa va p`ya%na yaanaI ga`hNaSa>I Ê AaklanaSa>I va ivaSlaoYaNaSa>I vaaZivata yaoto.
p`iSaxaNa va vaapr yaanaI kaya-xamata vaaZto.
4 saudRZ manaasaazI saudRZ SarIr AavaSyak
: ho ek AiQaiYzt t<va Aaho.³yaasa sTIfna ha^ikMga yaa
Saas~&acaa Apvaad Aaho.´ KoLÊ QaaDsaI KoLÊ era^ibak vyaayaamaÊ yaaogaa va
naR%ya yaaMmauLo BaItI kmaI haotoÊ manaacaa klaÊ Aa%maivaSvaasaÊ mana:SaaMtI va
Svasanaik`yaa yaaMt caaMgalaI
sauQaarNaa haoto.KoLaMmauLo saMGaSa>I va ivaSvaasaacao vaatavarNa inamaa-Na
haoto tsaoca maoMdUtIla kaya-sqaanaaMtIla saMbaMQa Aqavaa jaaoD inamaa-Na
haotat.
5 ivalaxaI p`iSaxaNa (cross training): yaacaa Aqa- naohmaI poxaa vaogaLo kahI kravao.
ihSaobanaIsaanao poMiTMgaÊ gaayanaÊ QaaDsaI KoL yaaMcaI savaya kravaI.fUTbaa^la
KoLaDUnao ivaNakamaÊ
ba^ lao naR%yaÊ iSaxak ASaI kamao kravaI.
dusaáyaa vyavasaayaaMtIla AnauBavaanao naohmaIcyaa kayaa-laa navaIna vaogaLIca
AakYa-k Jaalar laagato.ja$r p`ya%na k$na AnauBava Gyaa.
6 GaTnaaMcaI
AnauBaUit : kaoNa%yaahI GaTnaocao vastuinaYz Avalaaokna kra.
kalpinak va Aa%mainaYz
ikMvaa vyai>inaYz inarIxaNa
k$ naka.Asao sTIfna DI Aa[fT- yaanaI saaMigatlao Aaho.AapNa saaQaarNat: saaxaat
GaTnaocaI navho tr Aaplyaa %yaasaMbaMQaIcyaa BaavanaaMcaI AnauBaUit
Gaotao.yaamauLo GaTnaocaa ivapyaa-sa haotao.ASaanao AapNa %yaaMt dDlaolyaa
saMQaIMkDo dula-xa krtao.AapNa p`itkUlatoMt AnaukUlata SaaoQalaI paihjao.
Baavanaa%mak Anaumaanaanao nakara%mak fLo pdrI yaotat.jaovha GaTnaa
Aavaa@yaabaahor Asatat tovha SaaMttonao
AaKNaI k$na saavaQatonao saamaaoro jaa.Gaa[nao inaNa-ya GaoNyaapoxaa qaMD
Dao@yaanao sava- Sa@yataMcaa ivacaar kra. SaaMt maaNaUsa yaaogya inaNa-ya Gao]
Saktao.SaaMtpNaa mhNajao AaLSaIpNaa va Aa%masaMtoaYa navho.
7 ekaga`ta : vat-maanaavar ekaga`ta
kra.%yaamauLo kala Amayaa-d banatao. jaovha AapNa BaUtkaLaMtIla va
BaivaSyakaLaMtIla kaLjyaaMkDo kmaI laxa dotao tovha jaast ekaga` va kaya-xama
banatao. ivaSaoYat: saja-na va paolaIsa yaasaar#yaa vyaavasaaiyakaMnaa
ekaga`tocaI ja$rI Asato. ivaEaaMtInao (Relaxation)
ekaga`ta iSakta yaoto.
8 irla^@saoSana : yaasaazI dIGa-Svasana
va paoTanao Svasana ho ]<ama ]paya Aahot. Qyaana laavaNyaanao doKIla %yaasa
madt haoto. saavaQaanatosaazI maaokLopNaa va maaihtgaarpNaacaI garja
Aaho.saavaQaanatosaazI samaaorIla laxyaavar saMpUNa- laxa koMid`t vhavao. hIca
QyaanasaaQanaa Aaho.
patMjalaanao QyaanasaaQanaocyaa caar payaáyaa idlyaa
Aahot : vaOKrIÊ maQyamaaÊ pSyaMtI va pra.
Qyaanaacyaa vaoLI hLU va talabaw Evasana
kra tsaoca laxa kSaavartrI koMid`t kra. [Mijainayar saazI ekaga`tapUva- gaaNaoÊ
poMiTga Aqavaa naR%ya hI QyaanasaaQanaaca Aaho.
9 patMjala : pUvaI- ?YaInaI ivacaar
p`ik`yaocyaa caar patLyaa QyaanasaaQanaocyaa caar patLyaaMsamaana Asalyaacao
AaoLKlao haoto.
vaOKrI :jap Aqaa-t eokU
yaoNaarI sqaUla patLI.
maQyamaa :spYT
]ccaar na krta ivacaar krtao tI.
PaSyaMtI :
&anaI laaokanaI vaaprlaolaI saUxma va pUNa-%vaacaI patLI.³yaaMt pSyaMtI ha
Sabd `
P`aitmaa saUicat krIt Asaavaa´
Para : AlaaOikk ivacaar p`ik`yaa. ³hI BaaYaa na vaaprta
kolaolaI svayamBaU ivacaar p`ikyaa tr naahI Æ´ patMjalaanao yaa AitsaUxma
patLIcaa p`%yaya sqaUla patLIvar yaot nasalyaacao saaMigatlao va ha ivacaar
p`ik`yaotIla gaUZ AnauBava Asao saaMigatlao.
10 SaovaTI : tk-Saas~ badlat naahI. AnauBaUit ikMvaa samaja
kalapr%vao badlato³ DI baaonaao ´.
va tI ta%kailak maUlyaaiQaiYzt
Asato.p`cailat ivacaarsarNaI,Ê BaivaYyaalaa Apoixat ivacaarsarNaI yaaMcao
taik-kacyaa ca@kIvarIla dLNa p`cailat maUlyao zrivato.haca ivacaar bahutok
Qama-ga`MqaaMt Aaho.kaoNatIhI GaTnaa dOvaacaI doNagaI na mhNataÊ itcyaa
saMSaaoQak pazpuravyaanao maanavaacao klyaaNa hao[la. yaaca karNaasaazI ivacaar
p`ik`yaocao va p`saarNaacao maapnaÊ AByaasa va puna:p`saarNa saMvaodnaaxama
Saas~Iya ]pkrNaaMnaI vhayalaa paihjao.