 |
| Psikoseks�el Gelisim Freud cocugun olgunlasma s�recinde �c temel psikoseks�el d�nemden gectigini varsaymistir. Bunlarin her biri oral,anal ve genital l ibidonun (enerji) o d�nemde yogunlastigi beden b�lgeleriyle iliskilidir. Cevresel travma,yapisal etkenler veya her ikisinin sonucu olarak cocukta oral veya anal d�nemde gelisim engellenir,saplanma olur ve eriskin yasama tasinir. Oral d�nem 0-12 aylik yasami kapsar. Bu d�nemde baslica haz kaynagi agizdan bein almaktir. Bu d�nemde bebek s�rekli alicidir. Dis d�nya ile agiz (oral) yoluyla iliski kurar. Nesneleri agiziyla yakalar,signer,severse yutar, sevmezse t�k�r�r, cikarir. Bu d�nemde cevredeki insanlara �zellikle anneye bagimlidir. Daha sonra cesitli sorunlar olmamasi icin ne cok asiri beslenme ne de yoksun birakma olmamalidir. Saglikli bir anne-cocuk iliskisi olmalidir. B�ylece sorunsuz atlatilan bu d�nem, kisinin yasami boyunca asiri bagimli olmamasini saglayacaktir. Ileri yaslarda ego gelismesine karsin, bagimliliga egilim yasam boyu s�rer. Insanin kaygisinin arttigi, zorlu yasam olaylari d�neminde tekrar �n plana gecebilir. Anal d�nem 12-26 aylik d�nemdir. Haz alinan eylem bosaltim eylemidir. Bu d�nem tuvalet egitiminin �n plana ciktigi d�nemdir. Cocuk isterse kakasini tutabilmekte,annesine karsi bir silah olarak kullanabilmekte, tuvalette yapmayip sonra uygunsuz yerlerde yapabilmektedir. Bu d�nemin en �nemli �zelligi tutucuculuk,biriktiriciliktir. Tuvalet egitimi �nemlidir ve kisilik gelismesinde derin etkiler birakir. Ana-baba tutumlari bu s�nemde sert, cezalandirici olursa ve erken tuvalet egitimi verilirse cocugun kisilik yapisi anal karakter adi verilen titiz,cimri,temizlige ve d�zene asiri d�sk�n bir yapida olacaktir. Obsesif Kompulsif kisilik denen bu yapidaki kisilerin s�peregolari asiri kati ve cezalandiricidir ve bazi hastaliklara yatkinlik olusturur. Fallik d�nem 3-6 yas arasi d�nemdir. Bu d�nemde cocuklar cinsel uyarilarinin farkina varabilir. Karsi cinsten ebeveynlerine cinsel ilgi duyabilirler. Erkek cocuk anneye ilgi duyup babayi rakip olarak g�rebilir,kiz cocuk da anneyi rakip olarak g�rebilir ve babaya ilgi duyabilir. Bu rekabet iki yil kadar s�rer. Ve erkek cocuk 'g�cl� varlik' olan babanin ,kendisini cezalandiracagi,penisini kesecegi gibi korkular yasar. Ve buna �dipal Kompleks adi verilir. Ancak bu 6 yas dolayinda c�z�l�r ve cocuk artik babaya,anneye benzemeye calisir. 6-11 yaslari arasinda ise gizlilik d�nemi baslar. Ana okuluna gitmemis olan cocuklar ilk kez aileden ayrilir ve dis d�nyaya acilir. Bu d�nemde cinsel konulara daha ilgisizlerdir ve karsit cinsi dislama s�z konusudur. Cocuk bundan �nceki d�nemleri saglikli sekilde gecirmis ise cinsel kimligi artik bu d�nemde olusmustur. Eger tam tersi olmus ve �nceki d�nemli saglikli sekilde gecirememisse cocukta kendi cinsine ilgi duyma olabilir. Bu d�nemde liderlik �zellikleri ortaya cikmaktadir,cocuklar digerlerinde olan sakatlik,sismanlik,g�zl�kl� olma gibi durumlarla acimasizca alay edebilir ve bundan zevk alabilirler. Erkekler savas,d�v�se ; kizlar da filmlerdeki karakterler gibi citi piti olmaya �zenirler. Bu s�rec �dipal karmasanin c�z�lmesiyle olusan s�peregonun gelismesine katkida bulunur. Bu d�nemde cocugun hayatindaki en �nemli kisilerden birisi de �gretmenleridir. Bundan sonra gelen delikanlilik d�neminde , fizyolojik hizli degisime ruhsal olarak uyum saglamak cok zor olmakta,delikanli strese girebilmekte,tepkileri abartili,ebeveynlerine baskaldiran,daha cok akranlarinin s�z�n� dinleyen bir tutum icerisindedir. Cinsel uyanisla karsi cinse ilgi artar,kendine bakimda �zenlik g�sterir,g�zel yakisikli olmak ve begenilmek ister. Romantik davranislar,siir,sanat vb. bu d�nemde cok g�r�l�r. Bir yandan eski cocukluk davranislari s�rerken bir yandan eriskin bir 'koca adam' gibi davranirlar ki bu tam bir kargasa d�nemidir. Bu yuzden uyum sorunlari yogun olarak g�r�lebilir. Bu d�nem delikanlinin,�zel odasi olmasini istedigi,duvarlarina d�nemin taninmis yildizlarinin resimlerini koydugu ve masturbasyon yaptigi d�nemdir. Masturbasyona ilisikin kulaktan dolma edindikleri sagliksiz,yanlis bilgiler onlari bunaltabilmektedir. Kizlar (12-14) fizyolojik olarak ilk aybasi kanamalarini erkekler(13-15) de ilk r�yada bosalma d�nemlerini yasarlar. Genellikle cok olumsuz bir ani olarak kalabilecek aybasi olayinin daha �nceden anne tarafindan belirli bilgilerin verilmesi ve ne kadar olagan bir durum oldugu anlatilmalidir. |
|
 |
|