samTavros istoria
samTavros
feriscvalebis eklesia da wm. ninos dedaTa monasteri mdebareobs mcxeTa-Tbilisis
eparqiaSi, mtkvrisa da aragvis SesarTavTan. monasteri eqvemdebareba sruliad
saqarTvelos kaTolikos-patriarqs, mcxeTa-Tbilisis mTavarepiskoposs ilia II.
mcxeTas Zveli wyaroebiT, meore ierusalims uwodeben.
saqarTvelos anu iberiis moqceva mWidrodaa dakavSirebuli mociqulTasworis kabadokieli
qalwulis wm. ninos saxelTan, romelman `viTarca mwyemsman keTilman unaTlismcemla
cxovarTa ganbneulTa,~ Sekribna eri qarTvelTa da `mihgvara RmerTsa.~
wmida ninom am adgilas (mayvlovanSi) iqadaga qristianoba, romlis naTeli moefina
mTel saqarTvelos, ris Semdgom 324 wels qristianoba saxelmwifo religiad gamocxadda,
wm. mefe mirianisa da wm. nana dedoflis dros. wm. ninos mayvlovani
,
rogorc sulieri madlis wyaro, analogs poulobs bibliuri moses `Seuwvel mayvalTan~.
sruliad saqarTvelos kaTolikos-patriarqis, uwmidesisa da unetaresis ilia II
uwyebiT: `andria pirvelwodebulis da svimon kananelis saRvTo gzis Semdgom aris
gza ninoisi, anu gzai gzaTai yovelTa qarTvelTa da gzaman aman mogviZRvana
naTeli qristesi.
cnobilia, rom saukuneTa manZilze samTavro qristianuli saeklesio cxovrebisa
da sasuliero moRvaweobis kera iyo.
`qarTlis cxovreba~ wm. mefe mirianis saxeliT gvauwyebs: `da aRvaSene eklesiai
mayvalTa maT zeda ninoisaTa (igulisxmeba mcire eklesia mayvlovanSi) da aRvaSene
zemoi eklesiai (samTavro) Tavisa CemisaTvis qviTa da erisa simarTlisaTvis,
rameTu qvemosa eklesiasa (sveticxoveli) wmidaTawmida erqva da yovladve ver
vikadrebdi karTa misTa ganxumad Tvinier kviriakesa...~
wm. ninos micvalebis Semdeg bodbidan dabrunebulma mociqulTasworma mefe mirianma
srulhyo `samTavros~ taZris mSenebloba: `warvides mefe da yoveli eri, rameTu
iqmodes zemosa eklesiaTa qviTa da ganasrules meoTxesa welsa~. `yoveli eris~
monawileoba, mefis swrafva da mSeneblobis oTxi weli imis mauwyebelia, rom
taZari friad masStaburi yofila.
vaxuSti batoniSvilis cnobiT, `mirianve aRaSena eklesia, macxovris RvTaebisa
samTavro qviTkirisa gumbaTiani didSvenieri da daefla mun~.
mefe mirians simdablisa da wm. ninos mayvlovanis siyvarulis gamo, samTavros
eklesia aRurCevia saZvaled. `da daefla miriani saSualsa svetsa samxreTisa
da CrdiloeT kerZo da mas svetsa Sina ars nawili RmrTivaRmarTebulisa mis svetisa,
da meoTxesa welsa mokvda coli nana da daefla dasavleT kerZo masve svetsa,
sada mirian mefe damarxul iyo~.
imis gamo, rom wmida savane dRidan misi daarsebisa saeklesio mTavarTa anu
mTavarepiskoposTa samyofels warmoadgenda, ewoda mas `samTavro~. Sigel-gujrebSi
daculi cnobebis mixedviT, samTavro mefe - didebulebisagan mdidari SewirulobebiT,
ekonomiurad erT-erTi Zlieri sakaTedro taZari yofila.
XI saukunis I meoTxedSi giorgi I-is mefobis dros melqisedek kaTolikosis brZanebiT
taZari gaufarToebiaT, miuSenebiaT samxreTis karibWe da originaluri CuqurTmebiT
SeumkviaT. aseve mouxatavT taZris interieri.
fericvalebis taZari mefe mirianis Semdeg mravaljer dangreula da aRudgeniaT.
taZris ganaxleba momxdara mefe arCilis, vaxtang gorgasalis, melqisedek kaTolikos-patriarqis
dros...
XIX s. II naxevarSi, egzarxosobis periodSi taZari ganuaxlebia wm. ninos dedaTa
monastris winamZRvars, iRumenia nino amilaxvars. aseve dauarsebia qalTa sasuliero
saswavlebeli (oTxklasiani progimnazia), romelic Semdgom gadautaniaT TbilisSi.
iakob gogebaSvilis gadmocemiT, `bevr qarTvel qals mieca am monastris qalTa
saswavlebelSi namdvili qristianuli aRzrda, darbaisluri mimarTuleba, rigiani
ganaTleba, codna mSvenieri xelsaqmisa da moumzada Cvens qveyanas Segnebulni
mSobelni, WeSmaritni dedani~.
samTavros mravalferovani kompleqsidan dRemde SemorCenilia feriscvalebis taZari,
wm. ninos mcire eklesia (mayvlovani), samreklo, cixe-koSki, mefe-dedoflis
buxari. taZris kankeli XV saukunisaa, freskebi XVII s. samxreT karibWeSi mTavarangeloz
miqaelis saxelobis eklesiaa. taZris CrdiloeT ekvderSi ori eklesiaa. aRmosavleTiT
wm. ioane naTlismcemlis, xolo dasavleTiT - wm. ioane oqropiris, didi sakurTxevlis
marcxniv samkveTloa, marjvniv mefe mirianisa da nana dedoflis eklesia. taZari
jvar-gumbaTovania, Semkobilia originaluri CuqurTmebiT, romelTac analogiebi
ar moepovebaT qarTul xuroTmoZRvrebaSi. cilindruli koSki aSenebulia XVIII s-Si,
samreklo XV-XVII ss.